İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/296 K.2025/84

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı arasında 11.04.2023 tarihli “Satış Noktası Sözleşmesi Ve Özel Şartlar” imzalanmış olup, davalı tarafa sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde satış hak ve imtiyazları tanınmış olduğunu, sözleşmenin 3 yıl süreli ve 15.000 kasa koli kotalı olduğunu, sözleşmenin özen borcuna ilişkin maddesi gereği davalı tarafın müvekkili şirketin ve ürününün şöhreti ile bağdaşır bir şekilde satış politikasını tayin etmeyi ve sözleşmede belirtilen kota kadar satış yapmayı üstlenmiş olduğunu, ancak,

davalı tarafın sözleşmede belirtilen kota miktarlarına uygun satış yapmayarak özen borcuna aykırı davranmış ve kotanın çok altında ürün almış olduğunu, ayrıca borçlunun mal alımı karşılığında düzenlenen faturaları da ödememiş olduğunu, bu hususun davalının kabulünde olup, davalının takip dosyasına cari hesap alacağı yönünden itiraz etmemiş olduğunu, sözleşmenin özel şartlarının 13. maddesinde ise “müşteriye bir defaya mahsus olmak üzere satış ve yatırım bedeli açıklamasıyla KDV hariç 254.237,00 TL fatura karşılığı ödenecektir” hükmü yer almakta olup, satış ve yatırım bedelinin sözleşme kapsamında davalıya ödenmiş olduğunu,

sözleşmede düzenlenen özel şartlar gereği müşteriye sağlanan avantaj ve imtiyazların müşterinin sözleşme ile belirlenen yükümlülüklerine sözleşme süresince kesintisiz ve tamamen uyması koşuluna bağlı olduğunu, davalının sözleşmede yer alan özel şartlarda düzenlenen hususlara ve özen borcuna aykırı davrandığı sabit olduğundan yatırım bedelini iade etmekle yükümlü olduğunu,

yatırım bedeli yönüyle takibe haksız itirazda bulunmuş olan davalının arabuluculuk görüşmeleri devam ederken 29.02.2024 tarihinde 19.990,00 TL kısmi yapmış ve talebi üzerine kendisine ödeme takvimi oluşturulmaya çalışılmış ise de müspet bir sonuç alınamamış olduğunu beyan ederek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edildiği, süresi içerisinde dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı, duruşmalara katılmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, yatırım bedelinin iadesi ve cari hesap alacağının tahsiline ilişkin yapılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkememizce vergi dairesine ve İTO'ya yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılar incelenerek dosya arasına alınmıştır. Mahkememizce celp edilen ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 76.841,45-TL Cari Hesap Alacağı, 299.999,66-TL Yatırımın İadesi Ürün Bedeli, 376.841,11-TL Toplam Alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı vekilinin dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Mahkememizin 15/10/2024 tarihli celse ara kararı gereği, taraf defter ve belgeleri, üzerinde inceleme yapılıp, taraf iddia ve savunmaları da değerlendirilerek icra takibine konu alacağa yönelik olarak davacı tarafça talep edilen yatırım bedelinin iadesi koşulunun oluşup oluşmadığı alacağın mevcut olup olmadığı, mevcut ise miktarının takip tarihi itibari ile ne kadar olduğu, icra takibinden sonra ödeme yapıldığı beyan edildiğinden bu ödemelerin TBK m. 100 uyarınca tenzil edilmesi ve dava tarihi itibari ile mevcut alacak miktarının tespit edilmesine dair rapor alınmasına karar verilerek,

dosyaya Mali Müşavir bilirkişi ...'ın sunmuş olduğu 19/11/2024 tarihli raporunda, tüm delillerin takdir ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere; davalı tarafın satın aldığı ürün bedellerini belirlenen 30 günlük vadeler içerisinde ödememiş olmakla sözleşme eki özel şartlarla üstlenmiş olduğu yükümlülüklerini sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre içerisinde de yerine getirmemiş olduğu kabul edileceğinden, davacı tarafın 3 yıllık süre için ödemiş olduğu 299.999,66 TL tutarındaki yatırım bedelinin tamamını davalı taraftan talep edebileceği, Yatırım bedeli alacağı yönüyle takibe itiraz edilmiş olup,

davalı tarafça takibin itiraz edilmeyen kısmına yönelik ödemede bulunulmuş olduğu anlaşıldığından, davacının davalı tarafça yapılan 19.990,00 TL tutarındaki kısmi ödemeyi, takip tarihi itibarıyla kesinleşmemiş olup, kısmi ödeme tarihi itibarıyla da davalı tarafın kabulünde olmayan dava konusu yatırım bedeli alacağından mahsup edemeyeceği, davalı tarafça yapılan kısmi ödeme takibin itiraz edilmeyerek kesinleşmiş olan kısmına mahsup edildiğinde davacının 299.999,96 TL olan yatırım bedeli alacağında dava tarihi itibarıyla her hangi bir azalmanın olmayacağı, sayın mahkemenin, davacı tarafın,

takibin kesinleşmiş kısmına yönelik olarak davalı tarafça yapılan kısmi ödemeyi takipte itiraz edilen yatırım bedeli alacağına mahsup edebileceği görüşünü benimsemesi halinde ise, kısmi ödeme tarihine kadar işleyecek faiz miktarının düşülmesi ile 29.02.2024 kısmi ödeme tarihi itibarıyla davacı tarafın yatırım bedeli alacağının 295.648,68 TL olacağı, alacağa bu tutar üzerinden hükmedilmesi halinde icra müdürlüğünce davacının hükmedilen alacağına 29.02.2024 kısmi ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekeceği, davacı tarafça yatırım bedeli alacağından kısmi ödeme tutarı düşülerek harca esas tutarın belirlenmiş olmasının,

taleple bağlılık ilkesi gereği dava tarihi itibarıyla alacak miktarını etkileyip etkilemeyeceği hususundaki değerlendirmenin sayın mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Taraflar arasında 11.04.2023 tarihli “Satış Noktası Sözleşmesi Ve Özel Şartlar” imzalandığı, sözleşme kapsamında davacı tarafça, davalı tarafa sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde satış hak ve imtiyazları tanınmış olduğu, sözleşmenin 3 yıl süreli ve 15.000 kasa koli kotalı olduğu, sözleşmenin 15. Maddesinde " İşbu özel şartlar ile müşteriye sağlanan avantaj ve imtiyazlar müşterinin kendisine bırakılan cihazlar içerisinde yabancı ürün bulundurmaması, ürünleri tüketiciye soğuk sunması,

reklam tabelalarının temiz ve ışığının yanar durumda tutulması dahil sözleşme ile belirlenen tüm hak ve yükümlülüklerine sözleşme süresince kesintisiz ve tamamen uyması koşuluna bağlıdır.

Sözleşme hangi sebeple olursa olsun süresinden önce sona erdiği takdirde, müşteri yukarıda yazılı şartlar doğrultusunda sağladığı tüm avantaj ve imtiyazların sona erme tarihi itibarıyla sözleşmenin ifa edilmiş kısmı dikkate alınarak oransal olarak ödeme günündeki rayiç değerleri toplamını ...’ye her hangi bir icra takibi, mahkeme kararı, ihtar veya benzeri bir uyarıya gerek kalmaksızın derhal ödemeyi kabul ve taahhüt eder….Özel Şartlar sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir

parçasıdır." düzenlemesinin mevcut olduğu, Davalı tarafça davacı şirkete “Münhasır Satış Ve Yatırım Bedeli” açıklamasıyla düzenlenen 13.04.2023 tarihli, ... numaralı, KDV dahil 299.999,96 TL bedelli fatura ile fatura bedelinin ödenmesi talebini içerir davalı taraf yazısının dosyaya sunulmuş olduğu, davacı şirketçe davalının ürün alımından doğan 89.946,29 TL borcu mahsup edildikten sonra yatırım destek bedelinden kalan 210.053,40 TL bakiyenin 18.05.2023

tarihinde banka hesabına havale edilmek suretiyle davalı tarafa ödenmiş olduğunun bilirkişi tarafından tespit edildiği, davacı tarafça, davalı tarafın sözleşmede belirtilen kota miktarlarına uygun satış yapmayarak özen borcuna aykırı davrandığı ve kotanın çok altında ürün almış olduğu, ayrıca borçlunun mal alımı karşılığında düzenlenen faturaları da ödememiş olduğundan bahisle yatırım bedelinin iadesi ve cari hesap alacağının tahsili koşullarının oluştuğu ileri sürülerek davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali davasının ikame edildiği,

davacı tarafça delil olarak dosyaya sunulan... tarihli ... numaralı ödeme makbuzundan, dava dışı ... tarafından davacı vekili hesabına 19.990,00 TL tutarında ödeme yapıldığı anlaşılmakta olup, işlem açıklamasında “Avukatlık ücreti, ...şirketinin icra davası için borçlu ...” ifadesinin yazılmış olduğu görüldüğü, davacı tarafça da işbu davanın söz konusu ödemenin mahsup edilerek ikame edildiğinin anlaşıldığı,

her ne kadar taraflarca yapılmış bir fesih bildirimi söz konusu değil ise de, dosya içeriğinden, sözleşmenin imzalanmasından yaklaşık 2 ay geçtikten sonra vadesi gelen fatura bedellerini ödememek ve ürün alımına son vermek suretiyle davalı tarafça eylemli bir şekilde sözleşmenin sona erdirilmiş olduğunun anlaşıldığı,

bu itibarla, davacı şirketin kıst hesaplama söz konusu olmaksızın, sözleşme süresince tüm yükümlülüklerine riayet etmesi koşuluyla davalıya ödemiş olduğu 299.999,66 TL tutarındaki yatırım bedelinin tamamı için iade talebinde bulunabileceği kanaatine varılmış olup, davalı tarafça yapılan 19.990,00 TL'nin mahsubu sonucunda bakiye 280.009,66-TL yönünden takibin devamı gerektiği kanaatine varılmakla davanın kabulüne, davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında yatırım iadesi ürün bedeli alacağına yönelik olarak itirazının iptali ile bu alacağa yönelik takibin 280.009,66-TL asıl alacak yönünden devamına, alacak likit olduğundan Kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında 56.001,93-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.