İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/802 K.2025/866

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından ... plakalı aracın ... poliçe numaralı “...” ile ... tarihleri arası dönem için sigortalandığını, 26.02.2023 tarihinde sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı aracın ... istikametine doğru seyir halindeyken ..

Sokak kavşağına geldiği esnada aracının hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımları ile yolun sağ kenarında park halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucunda maddi hasarlı hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı aracın 2918 Sayılı KTK'nın m. 52/1-b gereğince kusurlu olduğu görüş ve kanaatini bildirdiğini, hasar neticesinde müvekkili şirket tarafından 9.886,36- TL hasar ödemesi yapıldığını, 6102 sayılı TTK md. 1472 uyarınca müvekkili şirketin, sigortalıya halef olarak sorumlulardan bu bedeli rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu,

meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında ASLİ VE TAM olarak kusurlu olup aracı kiralayan sıfatı ile işleten ... A.Ş. Ve ... plakalı aracın sigortacısının sigortalı araçta meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, bu sebeple ödenen tazminat miktarının davalı borçlulardan rücu edilmesi maksadıyla öncelikle ... 11. İcra Müdürlüğü 'nün ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin davalıların haksız itirazları nedeni ile durduğunu, konuya ilişkin başvurulan zorunlu arabuluculuk sürecinden de bir sonuç elde edilemediğini bildirerek fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak üzere; davanın kabulüne, davalıların ... 11.İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalıların asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, largılama giderleri ve vekalet ücreti ile sair giderlerin davalı taraflara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafından ... plakalı araç ile müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araç arasında 26.02.2023 tarihnde meydana gelen maddi hasarlı kaza sonucunda, davacının aracında hasar meydana geldiği iddia edilerek 15.103,45 TL hasar bedeli ve işlemiş faiz talebinde bulunulduğunu, ... plakalı aracın ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davacı tarafından,

sigortalı araç sürücüsünün konu kazaya karıştığı ve ... plakalı araçta oluşan hasara sebebiyet verdiği iddia edilmişse de sigortalının konu kazaya karıştığına ilişkin somut delil bulunmadığını, davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın sigortalısına ödenen 9.886,45 TL hasar bedeli ve 5.217,09 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 15.103,45 TL'nin rücu talepli olarak ... 11. İcra Dairesi 'nin ...E.

Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, takibe konu 26.02.2023 tarihli kazada kusur durumlarının belli olmaması, sigortalı aracın konu kazaya karışıp karışmadığının tespit edilememesi ve sigorta şirketleri arasında mutabakata varılamaması nedeniyle müvekkili şirketçe takibe itiraz edilmek zorunda kalındığını, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu iddiasını kabul etmediklerini, kaldı ki sigortalının kazaya karıştığına ilişkin somut delilin de bulunmadığını, sigortalı sürücüsünün kusurunu gösterir bilirkişi raporu ve mahkeme kararı olmadığından sigortalı sürücüsünün kusurlu olduğunun kesinlik kazanmadığını,

tek tarafın beyanına dayalı kaza tespit tutanağı dışında sigortalı aracın kazaya karıştığını veya kusur durumunu ispat eder herhangi bir belgenin bulanmadığını, dava dilekçesinde talep edilen hasar miktarına da itiraz ettiklerini, parça ve işçilik bedellerinin bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesini talep ettiklerini, davacı tarafından avans faiz talebinde bulunulduğunu, halefiyet hükümlerine istinaden sigortalısının yerine geçen sigorta şirketinin haksız fiilden kaynaklı dava konusu talebi yönünden ticari avans faizi talebinin yerinde olmadığını,

müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından takip öncesi işlemiş faize de itiraz ettiklerini, davacı sigorta şirketinin konu kazaya ilişkin taleplerinin öncelikle sigorta şirketine iletilmesi gerekmekteyken müvekkili şirkete rücu talebinde bulunulmadan icra takibi başlatılmış olmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, davacı tarafından rücu talepli başvuru yapılmadığından müvekkili şirketin temerrüte düştüğünden bahsedilemeyeceğini,

müvekkil şirketin usule uygun bir şekilde temerrüte düşürülmediğinden dolayı faiz başlangıç tarihinin takip açılış tarihi olarak değerlendirilmesi gerektiğini bildirerek davacının davasının, öncelikle sigortalının konu kazaya karıştığına dair somut belge olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, aksi kanaatte olunması halinde bilirkişi incelemesi yapılarak ait aracın hasar bedelinin belirlenmesini ve usulüne uygun başvuru yapılmadığından takip öncesi işlemiş faiz ve avans faizi yönünden taleplerin reddine karar verilmesini,

yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını -fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla- talep etmiştir.

Davalı ...A.Ş. vekili sunduğu cevap dilekçesinde; işbu davanın, davacı tarafından hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, süresi içerisinde açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini talep ettiklerini, 3. kişi ... sevk ve idaresinde kazaya karıştığı iddia edilen aracın, müvekkili firma tarafından uzun dönem kira sözleşmesi ile ...A.Ş.' ye kiralandığını, aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralayan kiracının, işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu sayıldığını, müvekkili şirketin taraf sıfatı bulunmadığını,

bu sebeple müvekkili açısından husumet sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini,...'in söz konusu aracı, 26/02/2023 tarihinde 09:26 saatinde "..." lokasyonundan teslim aldığını, ...'in araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiğini, bu hususun araç kiracısı ... tarafından imzalanan Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinde de açıkça belirtildiğini, akdedilen sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğunun belirtildiğini,

bu sebepledir ki yanın aracı kendi adına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işlettiği göz önünde bulundurulduğunda, KTK hükümleri kapsamında herhangi bir talebin yönlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığını, bu yönden de müvekkili adına davanın reddini talep ettiklerini, kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın, müvekkili firma tarafından uzun dönem kira sözleşmesi ile ...

A.Ş.' ye kiralandığının, Tiktak tarafından da üçüncü kişi ...'e kiralanan bir araç olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve sair ilgili mevzuat gereğince, üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu zararlardan dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, Kanunun, kazanın zarar görenin veya üçüncü bir kişinin ağır kusurundan meydana geldiği takdirde işletenin sorumlu olmayacağını belirttiğini, işbu dava konusu olayın üçüncü bir kişi kullanımında ve iddia edildiği üzere bu kişinin ağır kusuru neticesinde ortaya çıktığını,

davacının dava dilekçesinde dahi 3. Kişi ...'in işbu kazada asli ve tam kusurlu olduğu beyan ettiğini, davacı bu beyanlarıyla KTK'nın 86. maddesinin müvekkili şirket yönünden uygulanması gerektiğini ikrar etmiş durumda olduğunu, Hülya Demirel'in üçüncü kişi konumunda olduğu göz önüne alındığında, üçüncü kişinin ağır kusuru neticesinde meydana gelen eylemlerde müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmayacağını, bu sebeple de davacının tüm tazminat taleplerinin müvekkili şirket yönünden reddinin gerektiğini, davacının beyanlarını destekler nitelikte bir araştırma raporu sunulmadığını,

ilgili kazadaki kusur oranlarının henüz belli olmadığını, Sayın Mahkemece dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilerek Adli Tıp Kurumunca oluşturulacak bir heyet ile kazanın oluşumunda tarafların kusur durumunun tespit edilmesini talep ettiklerini, davacının taleplerinin hiçbir şekilde somut delillere dayanmadığını, davacının davasını ispatlayamadığını, davacının afaki ve fahiş taleplerinin reddinin gerektiğini, davacı tarafın talep ettiği alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden ve alacak miktarları muayyen (likit) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin de reddinin gerektiğini bildirerek davanın ...'e ihbarına,

davanın usul ve esastan müvekkili şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasına trafik bilirkişisi ..., makina mühendisi bilirkişi ...ve sigortacı bilirkişi ... tarafından sunulan 24.10.2025 tarihli bilirkişi raporunda.

"Dosya heyetimize, tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılıp, davaya konu trafik kazasındaki kusur oranlarının tespit edildiği ve yine davacının talep edebileceği tazminat miktarının hesaplanıldığı, tespit edildiği, denetime elverişli kapsamlı bilirkişi raporu tanzimi için tevdi edilmiştir. ... plaka sayılı aracın kasko sigortacısı davacı, poliçe kapsamında onarımı yaptırıp tazmin etmiş ve park halinde çarptığı anlaşılan sürücüsü firari ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısı ve ruhsat sahibine rücu etmek için icra takibine konu etmiştir.

Davalı ZMMS sigortacısı itiraz ile takibi durdurmuştur. 2918 sayılı KTK işleten 2. Bölüm Tanımlar kısmında: "Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tarif edilmiştir. Dosya sunulan 2 Haziran 2021 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesinde Kiralayan taraf davalı ... firması, kiracı ise dava dışı ... firmasıdır.

Dosyadaki Sözleşmenin 3.2 Beyan ve taahhütler maddesinde” İşbu Sözleşme konusu araç/tarın uzun döne li kiralanması nedeni ile Karayollan Trafik Mevzuatı kapsamında tanımlanmış "Motorlu Araç İşleteni" sıfatı ve sorumluluğuna ilişkin tüm hak ve mükellefiyetler, araç/ların Kiracıya teslim edildiği teslim edildiği tarihle Kiralayana iade edildiği tarih arasında Kiracıya ait olacaktır” açıklaması ile sorumluluklar dava dışı kiracıya devredilmiştir.

Davaya konu olan ... plaka sayılı araç 9 Ağustos 2022 tarihinde, 2 Haziran 2021 tarihli sözleşmeye ek olarak kiracıya kiralanmıştır. Dosyaya sunulan bir diğer evrak, dava dışı kiracı ... firması ile davalı ...arasında düzenlenmiştir. Sözleşme uzun süreli araç kiralama sözleşmesi olmayıp 2918 sayılı karayolları trafik kanunundaki işleten sıfatının dava dışı ... firmasında olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde son karar sayın mahkemeye ait olmak üzere davalı ... firması aracını uzun dönem kiralayarak sorumluluğu ... firmasına devretmiştir. Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, taraf beyanları beraberce gözetildiğinde son karar sayın mahkemeye ait olmak üzere: A- Davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalısı ... plakalı aracın tespit edilemeyen sürücüsünün %100 (Yüzde Yüz) oranında Asli ve Tam Kusurlu olduğu, B- Davacı ... A.Ş.

Kasko Sigortalısı park halindeki ... plakalı araç sürücüsü/ sahibi’ nin %0 (Yüzde Sıfır) oranında Tam Kusursuz olduğu, C- Meydana gelen hasarın onarım bedelinin 9.886,36 TL olduğu, ... A.Ş Firmasının işleten sıfatına faiz olmadığı, E- Heyette yer alan uzman bilirkişinin görüşü doğrultusunda; davacı ...A.Ş. ödediği tazminat miktarınca hak sahibi yerine geçerek, bu miktarı davalı ... Sigorta A.Ş.’ne %100 olarak rücu edebileceği," yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ...Karar sayılı kararında "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesinde aracı uzun süreli kira, ariyet ve rehin ilişkisine dayanarak kiracı, ariyet ve rehin alan sıfatıyla işleten kişiler gerçek işleten sayılmıştır. “Kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir”.

Kısa süreli kiracılık, rehin veya ariyet almak kişiyi işleten haline getirmez. Bu takdirde işleten sıfatı kira veya ariyet verende kalır.

Somut olayda, davalı tarafından yapılan itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edildiğine dair belge bulunmadığı bu nedenle davanın süresinde olduğu, kaza tarihi 20/05/2016 olmakla takip tarihi itibariyle (07/03/2018) alacağın zaman aşımına uğramadığı anlaşılmakla davalı tarafın bu hususlara dair istinaf itirazı yerinde değilse de, dosyadaki bilgi ve belgelere göre kazaya karışan aracın kaza tarihinde, ihbar olunan şirket ....Şirketinin fiili kullanımında bulunduğu,

araç üzerindeki fiili hakimiyetin ve ekonomik açıdan yararlanmanın ihbar olunana geçmesi nedeni ile araç maliki olan davalı yönünden, işleten sıfatının yer değiştirdiğinin kabulü ile davalı aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, bununla birlikte, zarar gören davacının, davasını açmadan önce işletenin trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü olmadığı, olağan olanın, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesi olduğu,

davacının, araç maliki olan davalıya karşı dava açmasında kusuru bulunmadığı göz önünde bulundurularak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına (Bkz. Yargıtay 17.HD'nin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı) karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup davalı şirket vekilinin bu hususa isabet eden istinaf istemi yerindedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalılara karşı ... 11. İcra Dairesi 'nin ...

Esas sayılı icra dosyası ile 9.886,36 TL asıl alacak ve 5.217,09 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.103,45 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalılarca süresi içerisinde takibe itiraz edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça yasal süresi içerisinde itirazın iptali talepli bu davanın açıldığı, 26/02/2023 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması neticesinde davaya konu kazanın meydana geldiği, ... plakalı araç yönünden dava dışı maliki ile davacı arasında kaza tarihini kapsar düzenlenmiş kasko sigorta poliçesi bulunduğu,

kasko sigorta poliçesi kapsamında ... plakalı araçta davaya konu kaza nedeniyle meydana gelen hasara ilişkin davacı tarafından 10/04/2023 tarihinde 2.464,16 TL, 17/04/2023 tarihinde 7.422,20 TL olmak üzere toplam 9.886,36-TL ödeme yapıldığının sunulan dekontlar ve diğer delillerden anlaşıldığı, ... plakalı araç yönünden davalılar arasında kaza tarihini kapsar düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğu, davacı tarafça sunulan dava dilekçesinde kaza tarihinde ... plakalı aracın kiralayanının ve araç işleteninin davalı ...A.Ş.olduğunun belirtildiği, davalı ...

A.Ş.tarafından sunulan cevap dilekçesinde aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı ... A.Ş.'ye kiralandığının beyan edilerek husumet itirazında bulunulduğu, cevap dilekçesinin ekinde kira sözleşmesinin sunulduğu, sunulan kira sözleşmesi ve diğer delillerden ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde 09/08/2022-08/0972025 tarihlerinde olmak üzere davalı tarafından dava dışı ...

A.Ş.'ye kiralandığının, araç üzerindeki fiili hakimiyetin ve ekonomik açıdan yararlanmanın dava dışı bu şirkete geçtiğinin, kaza tarihinde bu araç yönünden davalının araç işleten sıfatının bulunmadığının anlaşıldığı bu nedenle davalı ...

A.Ş.yönünden davanın reddi gerektiği, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinde sigorta ettirenin davalı ...A.Ş. olduğu, aracın uzun süreli olarak davalı tarafından kiraya verildiğinin davacı tarafından bilinemeyeceği, borca itiraz dilekçesinde bu hususta açıklamada da bulunulmadığı, bu davalıya karşı dava açmakta davacının kusuru bulunmadığı bu nedenle bu davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği, diğer davalı ...

Sigorta yönünden davaya konu kazada kusur oranlarının ve ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin tespiti yönünden rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinin 24.10.2025 tarihli raporunda ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu, ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun, ödemesi yapılan 9.886,36-TL hasar bedelinin meydana gelen hasar yönünden uygun olduğunun belirtildiği, alınan bu rapor dosya içerisindeki deliller ile birlikte değerlendirildiğinde mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu hükme esas alındığı, davacının hasara ilişkin ödediği 9.886,36-TL bedeli davalılardan ...

Sigorta'dan talep edebileceği, işlemiş faiz talebinde bulunulmuş ise de davaya konu icra takibi başlatılmadan önce davalı sigorta şirketinden talepte bulunulduğuna ve temerrüte düşürüldüğüne ilişkin somut ve yeterli delil sunulmadığı, bu nedenle işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği, zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de zamanaşımı süresinin iki yıl olduğu, kazanın 26/02/2023 tarihinde meydana geldiği ve takip tarihinde zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalı ...A.Ş.

Yönünden davanın reddine, davalı ... A.Ş. Yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının ... 11. İcra Dairesi 'nin ...Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 9.886,36-TL asıl alacak üzerinden takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının icra inkar tazminata talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır