İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/425 K.2026/454

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile Davalı arasında, Davalı'ya ait ... plakalı aracın tamir, bakım, motor değişimi için anlaşıldığını, yapılan işler kapsamında davalı'ya 13/08/2024 tarihli ... numaralı 260.000,00 TL bedelli fatura ile ...tarihli ... numaralı 110.000,00 TL bedelli faturalar kesildiğini, davalı tarafından 260.000,00 TL bedelli faturanın ödemesi yapıldığı, 110.000,00 TL bedelli fatura bedelinin çok yüksek olduğundan bahisle 22.000,00 TL'lik kısmı iade edildiği, iade edilen kısmı müvekkili tarafından kabul edildiği, bakiye borcun ödenmesi talep edilmiş ise de davalı tarafından sadece 10.000,00 TL'lik kısmi bir ödeme yapıldığı,

Bakiye bedelin ödenmemesi üzerine İzmir ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı takibi ikame edildiği, davalı tarafından takibin esasına itiraz edilmesinin yanında yetkiye itiraz edildiği, yetki itirazın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı takibinden ödeme emri tebliğ edildiği, davalı tarafından tekrar itiraz edildiğini itiraz sonrasında ticari işlerde dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş ise de anlaşmaya varılamadığını, nihayetinde huzurdaki itirazın iptali davası ikame edildiği, davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin aracının davacı yan servisi kapsamında tamire alındığını, ancak yapılan işlemler sonrasında davacı yanın motor aksamında gereği olmadığı halde pek çok işlem yaptığı ve müvekkili şirkete fahiş tutarda fatura düzenlediğini, müvekkili şirketçe faturaya itiraz edilip, iade faturası düzenlendiğini, davacı yan servisinin, müvekkili şirket aracında gerçekleştirmiş olduğu işlemlere dair hiçbir raporu bulunmadığını, oysa teknik iş yürüten araç servislerinin, hangi işlemleri hangi gerekçe ile yürüttüğüne dair teknik rapor düzenlemelerinin gerekmekte olduğunu,

ancak davacı yan bu raporların hiçbirini düzenlemediğini, müvekkilinin yapılan işlemlere dair bilgi sahibi olmasını sağlamadığını ve tüm işlemler neticesinde fahiş fatura düzenlendiğini, rekabet kurallarına da aykırı bir durum olduğunu, davacı yanın gerekçesiz, fahiş fiyatlarla ve dürüstlük kuralına aykırı olarak düzenlemiş olduğu faturayı kabul etmelerinin mümkün olmadığını, dava dilekçesinde de ifade edildiği üzere iade faturasının taraflarınca kabul edildiğini, anılan sebeplerle davanın reddini talep ettiklerini belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Huzurdaki davada davacı taraf Davalı İLE arasında, Davalı'ya ait ... plakalı aracın tamir, bakım, motor değişimi için anlaşıldığını, yapılan işler kapsamında davalı'ya 13/08/2024 tarihli ... numaralı 260.000,00 TL bedelli fatura ile 13/08/2024 tarihli ... numaralı 110.000,00 TL bedelli faturalar kesildiğini, davalı tarafından 260.000,00 TL bedelli faturanın ödemesi yapıldığı, 110.000,00 TL bedelli fatura bedelinin çok yüksek olduğundan bahisle 22.000,00 TL'lik kısmı iade edildiği, iade edilen kısmın davacı tarafından kabul edildiği,

bakiye borcun ödenmesi talep edilmiş ise de davalı tarafından sadece 10.000,00 TL'lik kısmi bir ödeme yapıldığı, Bakiye bedelin ödenmemesi üzerine ... 8. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı takibi ikame edildiği, davalı tarafından takibin esasına itiraz edilmesinin yanında yetkiye itiraz edildiği, yetki itirazın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı takibinden ödeme emri tebliğ edildiği, davalı tarafından tekrar itiraz edildiğini itiraz sonrasında ticari işlerde dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş ise de anlaşmaya varılamadığını, nihayetinde huzurdaki itirazın iptali davası ikame edildiği, davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davanın reddini talep etmiştir.

Davalı taraf icra takibinin ... tarafından açıldığını Davaya konu işlemleri gerçekleştiren taraf ise ... İşletmesi-...tarafından gerçekleştirildiğini ve bu sebeple husumetten davanın reddini talep etmiş ise de gerçek kişi ticari işletmenin gerçek kişiden ayrı tüzel kişiliği bulunmadığından davalının bu itirazı mahkememizce reddedilmiştir.

... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının dosyamız davacısı ... borçlunun dosyamız davalısı ... Şirketi olduğu alacak kaleminin 78.000,00 TL cari hesap alacağı olduğu anlaşılmıştır.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda davacı taraf davalıdan alacağı olduğunu ispatlamak durumundadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 89. maddesine göre iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesi olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede cari hesap sözleşmelerinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı belirtilmiştir. Buna göre, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça TTK'nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır.

Açık hesap ilişkisi ise önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK'daki cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamaz (YHGK 28.03.2018 tarih, ... Esas ve...Karar sayılı ilamı). Huzurdaki davada taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında bir borç ilişkisi bulunduğu, cari hesap ilişkin şartların oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davacı yan cari hesap ilişkisine dayanmış ise de teknik olarak taraflar arasında açık hesap ilişkisi olduğu görülmüştür.

Davacının ticari defterlerinin incelenip davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı konusunda SMMM bilirkişisi ile defter incelemesi yapılması için ... ATM'ne talimat yazılmış ve bilirkişi dosyaya sunduğu 21/11/2025 tarihli raporda ; Davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak düzenlenmediği, zira davalı tarafından yapılan bazı ödemelerin kayıtlarda olmadığı, davalıya ait faturanın e-fatura olmasına rağmen bir sonraki yıl kayıtlara alındığı

Davacının 2024 yılı yevmiye ve büyük defterlerinin zamanında tasdiklerinin yaptırıldığı, tasdik bilgisi olarak iki deftere ait açılış ve kapanış defter beratlarının mahkemenize sunulduğu,

Davacı/alacaklı ...'ın davalı/borçlu... Şirketi'nden dava tarihi itibariyle alacağının ticari kayıtlarına göre 381.350,00 TL. olarak görünmesine rağmen, dava dilekçesinde harca esas değerin 78.000,00 TL. olarak belirtildiği şeklinde rapor ibraz etmiştir.

Dosya 1 mali müşavir ve 1 Otomotiv bilirkişi heyetine tevdii ile tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılıp, Davalıya ait ... plakalı aracın tamir, bakım, motor değişimi işlemlerinin davalıya kesilen fatura bedelleri ile uyumlu olup olmadığı, bu işlemler sebebiyle davacının davalıya düzenlemiş olduğu faturalar sebebiyle davacının davalıdan ... İcra Müdürlüğü'nün...

E sayılı dosyasında icra takibi başlatmasında haklı olup olmadığı ve davalının bu takibe yaptığı itirazda haklı olup olmadığı hususunda talimat mahkemesince alınan bilirkiiş raporu ve bu rapora tarafların sunmuş olduğu beyanlarda değerlendirilmek suretiyle rapor düzenlemelerinin istenilmiş ve bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 03/04/2026 tarihli raporda Davalı 2024 yılı ticari defterlerine ait Ocak ayı ve Aralık ayı beratlarının TTK 64/3 maddesi gereği kanuni süresi içinde oluşturulup imzalanarak Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklendiği, envanter defterine kanuni süresi içinde noter açılış tasdikinin yaptırıldığı,

davalı 2024 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil teşkil edebileceği görülmüş olup takdirin sayın Mahkemeye ait olduğu,

Davalının, davacının 13/08/2024 tarihli ... nolu 260.000,00 TL tutarlı faturasını ödediği, aynı zamanda işbu faturaya istinaden 20/08/2024 tarihli ... no'lu 22.000,00 TL tutarlı iade faturası düzenlediği, faturaya başkaca iptal/itirazına dosya içinde rastlanmadığı,

Davacının takipteki alacak talebinin, 13/08/2024 tarihli ... no.lu 110.000,00 TL tutarlı faturadan kaynaklandığı, davalının işbu faturaya iptal/itirazına dosya içinde rastlanmadığı, işbu fatura ile diğer faturaların ve davalı iade faturasının, davalı ödemelerinin davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasında faturalardan kaynaklı ticari ilişkinin bulunduğu,

4-Davalı ticari defterlerinde, davacıya 78.000,00 TL borç bakiyesinin bulunduğu, davalının işbu tutara itirazına (noter, kep, vs) dosya kapsamında rastlanmadığı, işbu tutarın 2025 yılına devrettiği, takip tarihi ile dava tarihi arasında ödemeye rastlanmadığı,

5-Sayın Mahkemenin davacı takip alacağına hükmetmesi halinde, takip tarihi (22/01/2025) ile dava tarihi(20/06/2025) arasında işleyen faizin 14.570,51 TL olacağı, Teknik olarak, Motorun yenilenmesini gerektiren arıza, araç modeli, yaşı ve Km'si gibi bilgiler verilmediği ve ilgili fatura detayı olmadığı yönünde rapor ibraz etmişlerdir.

HMK'nun 222/3 maddesi. "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir.

Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E...K....sayılı kararında. "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir.

Davacı tarafın ve davalı tarafın defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında davacının davalıdan 78.000,00 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından ve her iki tarafın defterleri birbirini doğruladığından davacı defterleri HMK 222/3 maddesi gereği davacı lehine kesin delil niteliğine haiz olup davacı taraf üzerine düşen ispat külfetini yerine getirmiş ve davacının davalıdan icra takibine konu ettiği alacağının bulunduğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile, davalının ...

İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 78.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak 78.000,00 TL'ye takip tarihinden itibaren reoskont avans faizi işletilmesine, alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranındaki 15.600,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır