İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/476 K.2026/252

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 03.04.2024 tarihinde ... ili ... ilçesinde ... plakalı araç ve (davalı ...

Sigorta'nın kasko sigortalısı) ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması neticesinde gerçekleşen trafik kazasında müvekkili ...'ya ait ... plakalı aracın maddi hasara uğradığını, somut olayda trafik kazası tespit tutanağında davaya konu kaza nedeni ile müvekkilinin aracında meydana gelen hasara ... plakalı aracın sebebiyet verdiğini, huzurdaki davaya konu trafik kazasında müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kaza sonrası müvekkilinin aracında hasar bedeli olduğu ve aracının değer kaybına uğradığı uzman görüşü raporlarıyla ortaya çıktığını,

davacı tarafından ... plakalı aracın trafik sigortasına başvurulmuşsa da hasar bedeli ile 18.001,00-TL değer kaybı ödenmesinin akabinde limit tükendiğinden müvekkilinin değer kaybına ilişkin zararı tam olarak giderilmediğini, davacının aracındaki değer kaybı tespit edilirken Yargıtayın yerleşik uygulaması ve emsal kararları da gözetilerek araçtaki hasar bedeli ve aracın modeli, markası,

gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri gözetilerek onarım bedeli ile kaza olmadan önceki hasarsız halinin 2. el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonra 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın (değer kaybı) belirlenmesi için ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesini, davalı ...

Sigorta, kaza tarihinde kazada kusuru bulunan ... plakalı aracın kasko sigortacısı olduğundan dilekçe ekinde sunulan kasko poliçesi kapsamında müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybından poliçe kapsamında sorumlu olduğunu, 17.04.2025 tarihinde konuyla alakalı olarak arabulucuya başvurulmuşsa da süreç anlaşmama olarak tamamlandığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile HMK 107 kapsamında tahkikat sonucunda zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere davacıya ait ... plakalı araç için 1,00-TL değer kaybı tazminat tutarının kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi,

uzman mütalaasına ilişkin ödenen ücret ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Uyuşmazlık konusu kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın, müvekkili şirket nezdinde19.10.2024 - 6.6.2025 vadeli, ....nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza dolayısıyla talep sahibi tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine ... no.lu hasar dosyası açılmış ve talep sahibine ait araçta değer kaybı zararının meydana gelip gelmediğinin tespiti için dosya incelemeye alındığını, yapılan inceleme neticesinde sigortalı aracın meydana gelen kazada herhangi bir kusuru olmadığından, başvuru sahibine ödeme yapılmadığını, bu nedenle başvuru sahibinin talebi haksız ve mesnetsiz olduğundan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davacı vekili 11.02.2026 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerini 121.999,00 TL artırdığını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava trafik kazası sebebi ile davacının aracında meydana gelen değer kaybı tazminatının tahsiline ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde 28/10/2024 tarihinde ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin kasko poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması neticesinde davacının aracında hasar meydana geldiğini, ... Plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında hasar bedeli ve 18.001,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmasına rağmen davacının bakiye değer kaybının bulunduğunu belirterek bakiye değer kaybının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda davacı taraf meydana gelen kazada davalının sigortalısına ait ait araç sürücüsünün kusurlu olduğunu ve kaza sebebiyle aracında oluşan değer kaybı sebebiyle bakiye değer kaybı alacağının bulunduğunu ispatlamak durumundadır.

Davalı sigorta şirketini ... Plakalı araca ilişkin kasko poliçesi incelendiğinde poliçenin 19/10/2024-06/06/2025 tarihleri arası genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalandığı, kaza tespit tutanağının incelenmesinde kazanın 28/10/2024 tarihinde meydana geldiği ve kazanın poliçenin güvence sağladığı dönemde meydana geldiği görülmüştür.

Dosya, davacının davalıdan hasar bedeli araç mahrumiyet bedeli ve değer kaybı talep edip edemeyeceği hususunda bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 18/11/2025 tarihli raporda; tespit istenen ... plakalı, aracın kaza tarihine yakın tarihlerde 2. El rayiç bedelinin 1.145.000 TL olduğu ve serbest piyasa koşularında ikinci el ortalama değeri göz önüne alındığında bahse konu parça bedelinin otomobilin pert sınırını aşmayacağı görüşü kanaatine varılmıştır.

Tespite konu aracın değer kaybına ilişkin olarak; piyasa tetkikleri sonucu, meydana gelen maddi hasarın onarım sonrası 09.10.2020 tarihli AYM kararı kapsamında değer kaybı yönünden genel hükümler gereği rayiç bedel farkı (aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız piyasa rayiç değere ile hasarı onarılmış piyasa rayiç değeri arasındaki bedel fark) ile değer kaybı hesaplamasında (140.000 — 18.001) 121.999 TL değer kaybı nın hakkaniyet çerçevesinde olduğu, ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. ... poliçesi teminatları dahilinde olduğu tespit edilmiştir şeklinde rapor sunmuştur.

Kaza yapan ve onarılan bir aracın değerindeki düşüşe “araç değer kaybı” denilmektedir. Yargıtay, araç değer kaybını şu şekilde tanımlamaktadır; değer kaybı zararı, aracın olay tarihindeki hasar değeriyle hasarı giderildikten sonra (tamir edilmiş hali ile) edeceği değer arasındaki farktan ibarettir (...).

Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur. Kusur durumu gibi değer kaybı incelemesi de teknik bilirkişi incelemesini gerektirmektedir (HGK-K.2021/771).

Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerekir (...).

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ... E.... K. Sayılı ilamında; “Değer kaybı zararı belirlenirken yapılması gereken, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki 2. el değerinin belirlenmesi ve aracın tamir edilmesinden sonra, aracın yaşı, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alındığında yine serbest piyasa koşullarında 2. el değerinde ne kadarlık bir azalma olacağının belirlenmesinden ibaret olduğu” Şeklinde belirtmiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda kaza tarihi itibariyle davacının aracında meydana gelen değer kaybının 140.000,00 TL olduğu ... Plakalı aracın ... poliçesi kapsamında yapılan 18.001,00 TL değer kaybı ödemesinin tenzili ile bakiye değer kaybının 121.999,00 TL olduğu anlaşılması karşısında davanın kabulü ile, 121.999 TL bakiye değer kaybı tazminatının dava tarihi olan 08/07/2025 tarihinden işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır