İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/99 K.2025/676

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkilin hamili bulunduğu; ... A.Ş. (Vergi No. ...) tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, ... Bankası A.Ş. ... Şube Kodu...) şubesine ait, ... sıra numaralı, ... iban nolu açık çek, ... A.Ş. ( Vergi No. ...) tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, ... Bankası A.Ş. ...

Şube Kodu...) şubesine ait, ... sıra numaralı, ... iban nolu açık çek olmak üzere 2 adet açık çeki kaybettiğini, TTK m. 780desine göre çekin tüm unsurları içerecek şekilde doldurarak lehtara teslim etmesi gerekmektedir. Uygulamadaki ihtiyaçlarda göz önüne alınarak, kanun koyucu bu hususa özel bir düzenleme getirildiğini, TTK 818/1-c madde hükmünün atfı ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK 680 madde hükmüne göre.

"Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğer ki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun" görüldüğü üzere TTK 680inci maddeye göre, "açık çek" tedavüle çıkarılırken TTK.

780 maddesinde belirtilen unsurların tamamını taşımayan çek olduğunu, açık çekin taraflar arasındaki anlaşmaya uygun şekilde doldurulması gerektiğini, bununla birlikte TTK. 680 madde hükmünde düzenlendiği üzere, anlaşmaya aykırı olarak doldurulmuş çek üçüncü bir kişiye devredilmiş ise; borçlu ancak hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisabında ağır kusuru bulunması halinde bu durumu ona karşı ileri sürebileceğini, kanun koyucunun açık çekte (TTK.

818/f.1/(c) hükmü atfıyla TTK. 680 hükmünde)unsurların eksik olabileceğini saymadığını, bu durumda kanunda öngörülen unsurların biri, birkaçı ya da borçlunun imzası dışında hepsi eksik olabileceğini, başka bir deyişle açık çekin asgari unsuru "borçlunun imzası" olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10.04.2017 tarihli, ... Esas ve ...

Karar sayılı kararında açık kambiyo senedinden söz edebilmek için borçlunun imzasının yeterli olduğu görüşü kabul edildiğini, "6102 sayılı TTKnın 818/1-a, s bentleri atfıyla aynı Yasanın 680. madde hükmü uyarınca, bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün olduğunu, somut olayda, davacı vekilinin, iptali talep olunan çekin imzalanmış olduğunu ancak meblağı ve keşide tarihinin yazılı olmadığını belirttiğini, yasa hükmü uyarınca çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde dahi tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup,

bu eksiklik çekin ibrazına kadar tamamlanabilir" dendiğini, Yargıtay kararında da görüldüğü üzere lehtar veya hamil, açık veya zımni doldurma anlaşmasına uygun olarak çeki muhatap bankaya ibraz aşamasına kadar doldurabileceğini, bu nedenlerle Müvekkil tarafından kaybedilen çeklerde, keşideci tarafından imzalanarak müvekkile verildiğini, bahsi geçen çekler de düzenleme tarihi ve bedel yazılmadığını, iptali istenen bu çeklerin, keşideci tarafından imzalanarak müvekkile verildiğinden kambiyo vasfında açık çek olduğunu, çek keşidecisinin çeklere ait hesaplarda parası bulunduğundan,

çeklerin her an bankaya müracaat edilerek tahsil edilmeleri mümkün olduğundan ve böyle bir durumda da müvekkilin zararı doğacağından, iş bu çek iptali davasını açma ve ödeme yasağı talep etmek mecburiyeti doğduğunu, çeklerin ödenmemesi yönünden acilen ödeme yasağı kararı verilmesini ve bu hususta ilgili banka şubelerine teskere yazılmasını, çekler kaybedildiğinden bu çeklerin iptaline karar verilmesi talep etmiştir.

Mahkememiz ... Esas, ...Karar, 27/02/2024 tarihli kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. H.D. ...Esas , ...Karar sayılı ilamıyla 31/12/2024 tarihinde kaldırılarak, dosya mahkememiz 2025/99 Esas sayısına kaydedilmiştir. Dava; zayi olan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce yasaya uygun inceleme ve araştırma yapılmış, ... Ticaret Sicil Gazetesinde yasal ilanlar yaptırılarak, ilanların yapıldığına ilişkin ticaret sicil gazetesi örnekleri çıkarılarak dosyamız içerisine alınmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. İlgili yasal düzenlemelere göre iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın çeki ödemekten menedilmesini ve çekin iptal edilmesini isteyebilir.

Çeki eline geçiren kişi bilinmez ve ilan süresi içinde çek üçüncü kişiler tarafından sunulmaz ise çekin iptaline karar verilir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.

Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.

Dava konusu, ... A.Ş. (Vergi No. ...) tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, ... Bankası A.Ş. ... Şube Kodu...) şubesine ait, ... sıra numaralı, ... iban nolu açık çek, ... A.Ş. ( Vergi No. ...) tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, ... Bankası A.Ş. ... Şube Kodu...) şubesine ait, ... sıra numaralı, ... iban nolu açık çek olmak üzere 2 adet açık çeklerin yapılan ilanlar sonucunda mahkememize sunulmadığı, üçüncü kişilerce bir itiraz ileri sürülmediği, yasal ilan sürelerinin dolduğu ve çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği görülmüştür. Hukuksal durum bu olunca işbu çekler yönünden zayii nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır