İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/617 K.2022/379

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesine özetle; Alacaklısı davalı borçlusu ... olan ... 15. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 3.kişi müvekkiline İİK 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, süresinde itiraz edilmediğinden 89/3 ihbarnamesinin müvekkiline tebliğ edildiğini, müvekkilinin, takip borçlusuna hiç borcunun bulunmadığını, müvekkilinin, takip borçlusuna olan toplam 30.000,00 TL borcunun 23.000,00 TL'sini çek ile, bakiyesini tahsilat makbuzu ile ibranameler gönderilmeden ödediğini belirterek, takip borçlusunun müvekkilinde alacağının bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Üçüncü şahıs konumundaki davacının, icra takip borçlusu ... ile arasında ticari ilişki mevcudiyetini kabul ve beyan ettiğini, bu hususta ihtilafın bulunmadığını, davacının iddiasını dayandırdığı ödeme olgusuna yönelik hiçbir belgenin dava dosyasına sunulmadığını, sadece tek yanlı davacı defter kayıtlarının delil olamayacağını, davacının asıl borçlu şirkete yaptığı ödeme iddiasında belirtmiş olduğu çek ve tahsilat makbuzunun her zaman tanzimi mümkün belgelerden olduğunu, davacının, şayet böyle bir ödeme varsa ödemelerin bu tarihten önce yapıldığını kanıtlamak mecburiyetinde olduğunu belirterek, davanın reddine, İİK 89. maddesi gereğince dava konusunun %20’sinden aşağı olmamak üzere davacı taraf aleyhinde tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; üçüncü kişinin açtığı İİK'nun 89/3 maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ... 15. İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takip dosyasında davacının, takip borçlusuna borcunun bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 15. İcra Müdürlüğü' nün ... takip dosyası, dosya içine alınmış, davacı vekilinin dilekçesi ekinde sunduğu çeklerin ödenip ödenmediğine dair muhatap banka yazı cevapları, tahsil makbuzları dosya arasına alınmıştır.

... 15 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası kapsamından, üçüncü haciz ihbarnamesinin ... Limited Şirketi'ne 09/10/2017 tarihinde tebliğ edildiği, dava tarihi itibariyle İİK'nun 89/3 maddesinde düzenlenen on beş günlük hak düşürücü sürenin dolmadığı anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamına göre, davacının ... 15 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında takip tarihi ve kendisine tebliğ edilen birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi(14/11/2016) itibariyle dava dışı ...'a borçlu olup olmadığının tespiti için davacının ve dava dışı ...'ın 2016 yılı Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, inceleme tarihi taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.

29/03/2022 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının defterlerinin HMK 222 uyarınca sahibi lehine delil niteliğinin olduğu, mahkeme ara kararına rağmen Dava dışı ...’ ın inceleme gününde defter ve belge sunmadığı gibi

herhangi bir mazeret de bildirmediği, davacı tarafça dava dışı ...’a ödeme olarak verildiği iddia edilen 22.000,00 TL’lik çekin muhatap banka tarafından 14/11/2016 tarihi sonrasında 06/12/2016 tarihinde takas yolu ile ödendiği,

davacı defterlerinde dava dışı ...’a 11/11/2016 tarihinde ödeme olarak verildiği kaydedilen 2.500,00 TL’lik çekin muhatap banka tarafından 14/11/2016 tarihi sonrasında 13/02/2017 tarihinde takas yolu ile ödenmiş olduğu ancak söz konusu ödeme ile ilgili makbuz ve defter kayıtlarının söz konusu ödemenin 14/11/2016 tarihi öncesinde yapıldığını ispatlayacak mahiyette olduğunun kabulünün gerektiği, davacının defterlerine göre 26/10/2016 takip tarihi itibari ile dava dışı ...’a 24.819,29 TL’si borçlu olduğu,

davacı tarafça sunulan yasal defter kayıtlarına göre 14/11/2016 haciz ihbarname tarihi itibari ile dava dışı ...’ın davacı taraftan 22.319,29 TL’si alacaklı olduğunun belirlendiği, davacı tarafça sunulan 10/06/016 tarihli çek çıkış bordrosunun mhkemece davacının dava dışı ...’a 14/11/2016 tarihi öncesinde ödeme yaptığını ispat edici vesaik olarak kabul etmesi durumunda ise davacının 14/11/2016 haciz ihbarnamesi tarihi itibari ile dava dışı ....’a 319,29 TL’si borçlu olduğu sonucuna varılacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

İİK'nun 89/3 maddesi kapsamında dava konusu olabilecek borçlar, yalnızca bu madde kapsamında takip alacaklarının haczedebileceği alacaklardır. Bu alacaklar, takip borçlusunun bir kıymetli evraka bağlı olmayan, yani hamiline ait olmayan veya cirosu kabil bir senede bağlı bulunmayan alacaklarıdır. Bu nedenle bu davanın davacısının, takip borçlusuna daha önce bono veya çek ile yaptığı ödemeler davanın konusnu oluşturmaz. Zira takip borçlusunun kendi alacaklılarından aldığı bono veya çekler, en geniş kapsamı ile takip alacaklısı tarafından menkul haczi kapsamında doğrudan hazcedilebileceklerinden, İİK'nun 89 maddesine göre haczedilmeleri mümkün değildir(bkz. Bkz. Kuru/BAKİ, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, ikinci bası, Adalet Yayınevi, Ankara 2013, s. 460).

Mahkememizce yaptırılan mali bilirkişi incelemesi neticesinde davacının birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle kendi defterlerine göre davalıya 22.319,29-TL borçlu görünmektedir. Bu tutarın 22.000,00-TL'si 06/12/2016 keşide tarihli 3138169 seri numaralı davacının keşidecisi olduğu, dava dışı takip borçlusu ...'ın lehdarı olduğu çeke dayalıdır.

Birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle çekin keşide tarihi henüz gelmemiş bulunduğundan, davacı çek ile(ifa uğruna edim) yaptığı ödemeyi borcundan düşmemiştir. Yukarıda da izah edildiği üzere, dava dışı takip borçlusunun kıymetli evraka dayalı bu alacağının İİK 89'a göre haczi mümkün bulunmadığından, eldeki davanın konusunu da teşkil etmemektedir.

Öte yandan davacı tarafından dosyaya sunulan çek çıkış bordrosuna göre bu çek takip borçlusuna 10/06/2016 da verilmiştir. Çek bedeli hariç tutulduğunda davacı takip borçlusuna, birinci haciz ihbarnamesinin tebliği tarihi itibariyle 319,29-TL borçlu görünmekle birlikte, davacı tarafından dosyaya sunulan 11/11/2016 tarihli tahsilat makbuzu ile davacı takip borçlusuna, 14/11/2016 tarihinden önce 300,00-TL nakit ödeme yaptığını ispat etmiştir.

Mahkememizce yapılan tüm bu saptamalar karşısında; davacının dava dışı takip borçlusuna birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle 19,29-TL borçlu olduğu anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne, davacının ... 15. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyasının takip borçlusu olan ...' a 14/11/2016 (1. Haciz ihbarnamesinin tebliği tarihi) itibariyle 19,29-TL borçlu olduğunun, 627.000,76-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Davacı açtığı davada kısmen haklı çıktığından İİK'nun 89/3 fıkrasında aranan koşulları taşımayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İİK'nun 89/3 fıkrası kapsamında açılan menfi tespit davaları maktu harç ve vekalet ücretine tabi olduklarından, maktu harca ve taraflar aleyhine maktu vekalet ücretine hükmedilmiş, yalızca yargılama giderleri hesap edilirken kabul ve red oranı esas alınmıştır.

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır