İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/668 K.2024/443

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle. Müvekkili şirket ile ... Tic. Ltd. Şti arasında posta dağıtım hizmet alımı ve kargo/kurye dağıtım hizmet alımına ilişkin sözleşmeler imzalandığını ve bu işlere ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... T.A.Ş ... Şubesince düzenlenen 31/12/2013 tarih ... nolu 28.989,00-TL değerindeki teminat mektubu ile ... T.A.Ş ...

Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubu ve 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki üç adet teminat mektubunun müvekkili şirkete teslim edildiğini, sonraki süreçte ... firması iflas ederek taahhüdünü sözleşme hükümlerine ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği sebebiyle firma işçilerinin açmış oldukları işçilik alacakları davaları sebebiyle müvekkil şirket tarafından asıl işveren sıfatı ile ödemeler yapıldığını, bu sebeplerle ...

T.A.Ş - ... Şubesi ve ... Şubesi ile yazışmalara geçilerek ... Başmüdürlüğü ... tarih ve ... sayılı yazımız ile ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubu ve 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektuplarının ...

Başmüdürlüğü ... tarih ve ... sayılı yazımız ile 31/12/2013 tarih ... nolu 28.989,00-TL değerindeki teminat mektubunun nakde çevrilmesi ve müvekkil şirket hesabına yatırılması ilgili bankadan talep edildiğini, ancak davalı Bankanın her seferinde bu talebimizi olumsuz değerlendirdiğini ve taleplerini reddettiğini, müvekkili şirket genel müdürlüğünün talimatı doğrultusunda davalı banka nezdinde ... tarih ve ... sayılı yazı ile son bir kez daha girişimde bulunulmuşsa da herhangi bir sonuç alınamadığını,

davalı banka nezdindeki söz konusu teminat mektuplarının nakde çevrilmesi ve taraflarına ödenmesi yönündeki girişimlerini ve davalı tarafın taleplerini reddettiğine dair yazı örneklerinin de ekte sunulduğunu, davalı bankanın şirketlerine vermiş olduğu taahhüdünü yerine getirmediğini, ... firmasının iflas etmesini, ... firmasının işçilerine Şirketlerince iş akdinden kaynaklı olarak yapılmış olan ödemeleri dikkate almayarak bunun teminat konusu işle alakalı olmadığı iddia ederek girişimlerini reddettiğini, davalı bankanın yüklenmiş olduğu asli borcunu ifa etmekten kaçınmış lehtar ile muhatap arasındaki çekişmeyi sorguladığını,

halbuki davalı bankanın böyle bir sorgulama görevi ve yetkisi olmadığını beyan ederek yukarıda arz ve izah ettiğimiz nedenlerle, fazla ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ... T.A.Ş ... Şubesince düzenlenen 31/12/2013 tarih ... nolu 28.989,00-TL değerindeki teminat mektubu ile ... T.A.Ş ...

Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubu (41,20-TL kısmi tanzim miktarı mahsup edilerek) ve 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki üç adet teminat mektubunun nakde çevrilmesi suretiyle 28.989,00-TL nin talep tarihi olan 26/04/2017 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte 18.052,80-TL nin talep tarihi olan 25/04/2017 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalı bankadan tahsilini, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle. Müvekkili Bankanın ... Şubesince düzenlenen 31/12/2013 tarih ... nolu posta gönderileri dağıtım hizmetleri konulu 28.989,00-TL değerindeki teminat mektubuna, müvekkili bankanın ... Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu ...

Başmüdürlüğüne bağlı teknik şartnamede belli merkezlerde çalıştırılmak üzere toplam 12 işçi ile kargo gönderilerin kabulü, işlenmesi, sevki ve dağıtım hizmetlerinin ihale yoluyla yüklenicilere yaptırılması konulu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubu, müvekkili Banka ... Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu ...

Başmüdürlüğüne bağlı teknik şartnamede belli merkezlerde çalıştırılmak üzere toplam 12 işçi ile kargo gönderilerin kabulü, işlenmesi, sevki ve dağıtım hizmetlerinin ihale yoluyla yüklenicilere yaptırılması konulu 9.047,00-TL değerindeki üç adet teminat mektubu düzenlenerek davacı şirkete verildiğini, davacı şirketin, çeşitli tarihlerde müvekkili bankaya başvurarak bankanın vermiş olduğu teminat mektupları ile garanti edilmeyen, teminat mektubu konusu kapsamında bulunmayan sebepler ileri sürerek mektupların haksız ve hukuka aykırı bir şekilde teminat mektuplarının nakde çevrilmesini istediğini ve kötüniyetli olarak hareket ettiğini,

davacının aynı/benzer iş için kendisine verilmiş başka teminat mektupları da bulunmakta olup; davacının aynı sebeplerle teminat mektubunun tazmini talep ettiği teminat mektuplarını konu ederek açtığı davalar da bulunduğunu, davacının, teminat mektubu ile garanti edilmeyen borcun tazminini istediğini, davacı tarafça dava dışı üçüncü kişilere ödenen işçilik alacaklarının işbu davaya konu teminat mektuplarının kapsamı dışında olduğunu, davacının talepleri zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımını defiini ileri sürdüklerini,

davacının taleplerinin zamanaşımına uğraması nedeniyle de reddi gerektiğini beyan ederek davacı tarafından kötüniyetli olarak hukuka ve usule aykırı açılan davanın reddini, davanın teminat mektubu lehtarı ... Ltd Şti'ye, ... Ltd Şti'nin müflis olması nedeniyle iflas masası sıfatı ile ... İflas No.lu dosyası gereğince ...3. İcra ve İflas Müdürlüğüne davanın ihbar edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; Dava dışı .... Tic. Ltd. Şti.ne davalı banka tarafından düzenlenen teminat mektubunu kargo/kurye dağıtım hizmetleri sözleşmesi kapsamında davacıya verdiği, sözleşme hükümlerinin dava dışı şirketin iflas etmesi nedeniyle yerine getirilmediğinden davalı bankadan teminat mektubunun nakde çevrilmesinin istendiği ancak teminat mektubunun nakde çevrilmemesi nedeniyle üç adet teminat mektubunun değeri olan 47.040,00 TL yönünden alacak davası olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın; teminat mektubunun nakde çevrilmemesinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, teminat mektubunun işçilik alacaklarını teminat altına alıp almadığı, varsa alacağı miktarı noktasında toplandığı görülmüştür.

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... T.A.Ş ... Şubesince düzenlenen 31/12/2013 tarih ... nolu 28.989,00-TL değerindeki teminat mektubuna, ... T.A.Ş ... Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubu, ... T.A.Ş ... Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubuna, Teminat Mektuplarının Nakde Çevrilmesi Talepleri Ve Cevap Yazılarına, Arabuluculuk Son tutanağına, ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/10/2019 Tarih, ... Esas Ve...Karar Sayılı Kararına, ... Bam 11. Hukuk Dairesi 16/04/2021 Tarih, ... Esas Ve ...Karar Sayılı Kararı Ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 18/01/2023 Tarih ...Esas Ve... Karar Sayılı Kararına, ... Tic. Ltd. Şti ...

Alımına İlişkin Sözleşme Ve Eklerine, Bilirkişi incelemesine, Yargıtay Kararlarına, yemin ve karşı tarafın delil ibrazına karşı delil ikame hakları saklı kalmak kaydıyla her türlü delile delil olarak dayanmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Teminat mektubu suretlerine, davacının tazmin talepleri ve müvekkilin tazmin taleplerinin reddine ilişkin vermiş olduğu cevap yazılarına, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı dosyasına, bilirkişiye, keşife, tanığa, isticvaba, yemine ve ikamesi mümkün sair delillere delil olarak dayanmıştır.

... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Davalı bankaya müzekkere yazılarak dava konusu teminat mektuplarının birer örnekleri dosya kapsamına kazandırılmıştır.

... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... E. Sayılı dosyasının bir örneği UYAP sistemi üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.

... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... E. Sayılı dosyasının bir örneği UYAP sistemi üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dava, muhatabı olunan banka teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı ile dava dışı mektup lehtarı yüklenici ... firması arasında 21.02.2014 tarihli hizmet alım sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşmenin 11.1 maddesinde, yüklenicinin bu işe ilişkin olarak ... T.A.Ş ... Şubesince düzenlenen 31/12/2013 tarih ... nolu 28.989,00-TL değerindeki teminat mektubu ile ... T.A.Ş ...

Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubu ve 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki üç adet kesin süresiz teminat mektubu verdiği, 12.5 maddesinde, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra .. teminatların yükleniciye iade edileceğinin düzenlendiği,

sözleşme eki teknik şartnamenin 7.42 maddesinde, işin bitimi veya işçinin işten ayrılması halinde her türlü ücret ve sosyal hakları, fazla çalışma ücretleri ile kıdem ve ihbar tazminatlarının yüklenici tarafından ödeneceği, 7.43 maddesinde, iş sağlığına ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatta yer alan bütün yükümlülüklerin ve bundan doğacak tüm cezai ve hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, kanunlar gereği ...'ce ödenmek zorunda kalman her türlü meblağın (işçi alacağı, tazminat, idari para cezası vb.) yükleniciye rücu hakkının saklı olduğu,

işçi alacakları ve idari para cezaları ile ilgili ... aleyhine veya ... tarafından dava açılması halinde, yüklenicinin iş bu sözleşme gereği ...'ye vermiş olduğu teminatların davalar sonuçlanana kadar iade edilmeyeceği düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.

Yüklenici ... firması çalışanlarından 12 ayrı işçiye ilişkin olarak davacı ... tarafından kıdem tazminatı ve işçilik alacakları ödemesinin yapıldığı, daha sonradan bu ödemeler nedeniyle dava dışı şirket tarafından davalı bankadan alınarak davacı kuruma verilen kesin teminat mektuplarının tahsili amacıyla başvurduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu ... T.A.Ş ... Şubesince düzenlenen 31/12/2013 tarih ... nolu 28.989,00-TL değerindeki teminat mektubu ile ... T.A.Ş ...

Şubesince düzenlenen 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki teminat mektubu ve 29/04/2014 tarih ... nolu 9.047,00-TL değerindeki üç adet kesin süresiz teminat mektubunun incelenmesinde; idare tarafından yapılan ihale sonucunda kargo/kurye gönderilerinin dağıtımına ait hizmet alımı işini taahhüt eden yüklenici ... firmasının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu kesin teminat tutarı olarak toplam 47.041,80-TL'yi ... garanti ettiğinden, yüklenici taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği takdirde protesto çekmeye,

hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve ... firması ile idare arasında ortaya çıkacak bir uyuşmazlık ve bunun sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarın ilk yazılı talep üzerine derhal idareye nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar kanuni faiziyle birlikte ödeneceğinin davalı banka tarafından taahhüt edildiği görülmüştür.

Teminat mektubunda teminat altına alınan risk, mektubun açık hükmü gereği yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmemesi olgusu olarak düzenlenmiştir.

Yukarıda incelenen hizmet alım sözleşmesi ile teknik şartname hükümlerine göre işçilik hak ve alacaklarından yüklenici sorumlu olup, davacı ... tarafından ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağın (işçi alacağı, tazminat, idari para cezası vb.) yükleniciye rücu edileceği kararlaştırılmıştır.

Bu durumda teminat mektubu ile sözleşme ve teknik şartname hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; dava dışı yüklenicinin işçisinin açmış olduğu dava nedeniyle davacının işçiye ödeme yaptığı, işçilik hak ve alacaklarından sorumlu olan yüklenicinin bu taahhüdünü yerine getirmediği, teminat mektubunun da yüklenici ile davacı muhatap arasında çıkabilecek tüm uyuşmazlıkları kapsadığı, bu nedenle mektupla temin edilen risk gerçekleşmiş olup, dava konusu teminat mektubunda da ilk talepte ödeme kaydı bulunduğundan, davacının tazmin talebi yerindedir.

Nitekim aynı taraflar arasında ... 4. ATM'nin ...esas sayılı dosyasında görülen benzer uyuşmazlıkta, mahkemece davanın kabulüne ilişkin hükme yönelik davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, davalının temyiz başvurusu üzerine de Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin... esas ...karar sayılı ilamıyla karar onanmıştır.

Diğer yandan teminat mektubunda, mektupta yazılı tutarın ilk yazılı talep üzerine derhal idareye nakden ve tamamen ödeneceği hüküm altına alınmış olup, davacının işçiye ödediği tutarla sınırlı olmaksızın tüm mektup bedelini talep hakkı bulunmaktadır. İşbu davada davacı tarafça teminat mektup bedelinin tümünün tahsili talep edilmiştir.

Bu nedenlerle davacının davasının sübuta erdiği, davalı bankanın dava konusu 3 ayrı teminat mektup bedellerini dava dışı şirketin iflası sebebiyle tazmin etmemesinin haksız olduğu, teminat mektuplarındaki garanti yükümlülüğü nedeniyle davalı bankanın sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla davacı ... nin dava öncesi 25.04.2017 ve 26.04.2017 tarihlerinde davalı bankaya teminat mektuplarını tazmini amacıyla başvurduğu, dosya kapsamındaki belgeler ile sabit olup dava taraflarının şirket olması da dikkate alınarak başvuru tarihlerinden itibaren avans faize hükmedilmesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1-Davanın kabulüne;

28.989-TL'nin 26/04/2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine,

18.052,80-TL nin 25.04.2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.213,43-TL maktu karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin alınan 803,36-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 2.410,07-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan ve (2) numaralı maddede mahsup edilen 803,36-TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı ve 238,50-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 508,35-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,

7-Davalı tarafça yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır