İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/733 K.2025/701

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle.

19/03/2019 tarihinde sürücü ...'nun sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı motosikleti ile seyir halinde ilerlerken, sağında beyaz renkli Sedan binek aracın yanına yaklaştığında öndeki kırmızı renkli yine Sedan binek aracını sollamak amacıyla, müvekkilinin önüne kırması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazada kimliği tespit edilemeyen beyaz renkli ... binek araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal ettiğini ve kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ...Soruşturma numarası ile soruşturma başlatılmış olup takipsizlik kararı verildiğini, müvekkilinin 11/12/2019 tarihinde vermiş olduğu ifade sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ...numarası ile soruşturma başlatıldığı ve daimi arama kararı verildiğini, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin yaralandığı ve ilk tedavisinin ...

Devlet Hastanesinde yapıldığını, kaza neticesinde müvekkilinin vücudunda basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek "sol kolunun dirsek üstünde amputasyon'' meydana geldiğini, ameliyat olduğunu, müvekili ...Hastanesine sevk edilmiş olup El Mıkrocerrahi Ortopedi ve Travmatoloji bölümünde tedavisine de devam edildiğini, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkilinin sürekli engelliliğinin oluştuğunu, kaza nedeniyle meydana gelen yaralanma neticesinde oluşan maddi zararın davalıdan karşılanması amacıyla doğrudan doğruya davalıya 14/07/2023 tarihinde başvurulduğunu ve ödeme yapılması için ilgili evrakların davalı kuruma teslim edildiğini,

davalı kuruma yapılan yazılı başvuruya davalı tarafından talebi karşılayacak nitelikte bir cevap gelmediğinden işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, dava şartının yerine getirilmesi için taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkilinin veteriner hekim olarak çalışmakta iken meydana gelen kaza neticesinde sürekli engeli oluştuğundan mesleğini icra edemediğini beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili için 17.580,00-TL sürekli iş görememezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik, 50,00-TL sürekli bakıcı gideri, 50,00-TL geçici bakıcı gideri,

50,00-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 17.830,00-TL maddi tazminatın davalı Güvence Hesabına başvuru tarihi olan 14.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tazmini ile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 25/11/2023 tarihli dilekçesi ile; müvekkilinin veteriner hekim olarak çalışmakta iken maluliyeti sebebiyle malulen emekli olduğunu, müvekkilinin halen çalışabiliyor olsaydı alabileceği aylık ücret miktarının 28.900,00-TL olacağını, müvekkilinin kaza tarihindeki gelirine ilişkin belgelerin ekte olduğunu belirtmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davadaki taleplerin zamanaşımına uğradığını, kaza tarihi dikkate alınarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, plakası tespit edilemeyen aracın varlığı ve kazaya neden olduğu ispatlanamadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, nitekim Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından ispat yükümlülüğü yerine getirilmediğinden dosyadan el çekilmesine karar verildiğini, müvekkili kuruma başvuru sırasında yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporunun sunulmadığını, talep edilen eksik evrakların temin edilmeden dava yoluna gidildiğini,

işbu davada bu dava şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğini, başvuru şartının usulune uygun olarak gerçekleşmediğini, bu nedenle davacının tazminat talep hakkı mevcut olmadığını, davacının iddialarının ispata muhtaç olduğunu, olayda müvekkili kurumun sorumluluğunu gerektirir somut bir olgunun olmadığını, kazanın oluşundaki kusur oranlarının tespiti için keşif yapılarak bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacının iddia ettiği kalıcı maluliyet oranının tespiti için sağlık kurulu raporu alınması gerektiğini,

davacıya ödenen bir tazminat ya da bağlanan bir maaş/aylık/ödenek olup olmadığı sorulması gerektiğini, cevaba göre müvekkilin sorumluluğunda olacak tutardan mahsup edilmesi gerektiğini, sürekli sakatlık tazminatı ve destekten yoksun kalma tazminatının ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu ve genel şartlarda belirlenen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak hesaplanmasını, hesaplanan tazminattan en az %20 müterafik kusur indirimine gidilmesini, koruyucu ekipman kullanmaması,

ayrıca sürücü belgesinin bulunduğunun ispatlanamaması nedeniyle takdiri indirim sebeplerinin varlığı araştırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik zararından müvekkil kurumun sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafın SGK’dan ödeme alıp almadığı araştırılması gerektiğini, bakıcı gideri tazminatından ve tedavi gideri zararından müvekkil kurumun sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın, öncelikle pasif husumet yokluğundan ve başvuru şartlarının oluşmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, aksi kanaat halinde ise diğer nedenlerle ve ispatlanamayan davanın esastan reddine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davacı hakkında SED araştırması yapılmış, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... ve ... Soruşturma sayılı dosyaları UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... dosyasının bir örneği, hasar dosyası, SGK kayıtları, davacının hastane kayıtları ve tedavi evrakları, ...plakalı motosikletin trafik kayıtları celbedilmiş ve dosya üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılarak bilirkişi raporları alınmıştır.

Mahkememizin 04/04/2024 tarihli duruşmasının (2) ve (3) numaralı ara kararları ile; ''2-Davalı vekilinin özel dava şartı itirazının, dava tarihinden önce davalıya başvuruda bulunulduğu anlaşılmakla reddine,

3-Eldeki davada uzamış ceza zamanaşımının uygulanacak olması ve dava tarihi itibariyle de uzamış ceza zamanaşımı süresininde dolmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde olmayan zaman aşımı def'inin reddine,'' karar verilmiştir.

Adli Tıp ...İhtisas Kurulu'nun ... tarih ve ... karar sayılı raporunda özetle;Mevcut belgelere göre; ... ve ... oğlu, 15/01/1970 doğumlu, ...’nun 19/03/2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, ... tarih, ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde;

I.Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, üst ekstremite amputasyonları, Tablo 2.7’ye göre üst ekstremite engellilik oranı %95 olup Tablo 2.3’e göre

1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %57 (yüzdeelliyedi) olduğu,

2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği,

3.Başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 27/03/2025 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''..davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre davaya konu kazada tarafların kusur durumlarının tespiti için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK mahkememizce re'sen seçilecek bir kusur bilirkişisine tevdii ile bilirkişi incelemesi yapılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda kusur bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 09/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

KUSUR DURUMU DEĞERLENDİRİLMESİ NETİCESİNDE

-.. plakalı motosiklet sürücüsü mağdur davacı ...'nun kendi yaralanması ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu,

-Plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen otomobil sürücüsu mağdur ...'nun yaralanması ile neticelenen dava konusu trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 29/04/2025 tarihli ara kararının (2) numaralı ara kararı ile; ''..davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK mahkememizce re'sen seçilecek bir aktüerya ve bir doktor bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdii ile bilirkişi incelemesi yapılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Aktüerya bilirkişisi Vedat Aykırı ve doktor bilirkişisi Dr.Ahmet Naziroğlu tarafından tanzim edilen 22/06/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

-T.C. Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. Sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre 2025 yıl asgari ücret verisi dikkate alınarak hesaplama yapıldığı,

-Dava dışı SGK tarafından davacıya toplamda 9.679,28-TL Geçici İş Göremezlik ödemesi yapıldığı, yapılan ödemelerin davalı tarafın kusuru oranında rücuya tabi olan kısmının davacının hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararından tenzil edildiği,

-Davacı ...'nın hesaplanan Bakiye Geçici İş Göremezlik zararının 2.513,48 TL, Geçici Bakıcı Gideri zararının 5.116,80-TL, Tedavi Gideri zararının 20.000,00-TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Geçici İş Göremezlik + Geçici Bakıcı Gideri + Tedavi Gideri zararlarının karşılanacağı Kişi Başı Tedavi ve Sağlık Giderleri Teminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemleri toplamı yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı,

-Davacı ...'nun hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının;

Pasif Dönemde GVİ Hariç Asgari Ücret Esas Alınarak 3.015.041,00-TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Başı Ölüm ve Sakatlanma Teminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının 2.655.041,00 TL olduğu,

Pasif Dönemde GVİ Dahil Asgari Ücret Esas Alınarak 3.392.104,03-TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Teminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının 3.032.041,00 TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporları ve ATK raporu dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili 25/07/2025 tarihli değer arttırım dilekçesi ile; müvekkili için talep ettikleri 100-TL tazminatı bilirkişi raporu doğrultusunda HMK m.107 gereği artırarak; fazlaya dair hakları saklı tutarak toplam 387.630,28-TL'nin Güvence Hesabına başvuru yapıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /

Dava, trafik kazası nedeniyle 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 vd. maddeleri ile 97 maddesi ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14.Maddesi kapsamında maddi tazminat talepli eda davasıdır.

HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik zararı, geçici iş göremezlik zararı, bakıcı gideri ve tedavi gideri zararlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise maddi tazminat tutarının ne olduğu, bu zararın davalıdan talep edilip edilemeyeceği ile davalının müterafik kusura ve husumete yönelik itirazlarının yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1.maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesinde; ''Bu Kanunun 13'üncü maddesi, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortaları ile bu Kanunla mülga 21.12.1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara ilişkin olarak aşağıdaki koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Güvence Hesabı oluşturulur. Hesaba;

a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,

b)Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, ...'' başvurulabileceği öngörülmüştür.

Anılan düzenlemeler, toplanan deliller, yukarıdaki yasal düzenlemeler, bilirkişi raporları, ATK raporu ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; davacının yaralanması ile neticelenen dava konusu olayda 09 CBZ 70 plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'nun kusursuz olduğu, plakası tespit edilemeyen beyaz renkli araç sürücüsünün ise asli Kusurlu (%100) olduğu, kaza nedeniyle davacının tüm vücut engellilik oranının E cetveline göre %57 (yüzdeelliyedi) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı,

ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceğinin belirtildiği, davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik zararının 3.392.104,03-TL, geçici iş göremezlik zararının 2.513,48-TL, geçici bakıcı gideri zararının 5.116,80-TL ve tedavi gideri zararının 20.000,00-TL olduğu,

davacı vekilinin 25/07/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile toplam 387.630,28-TL maddi tazminatın davalıya başvuru yapıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davalının bu zarardan 2918 Sayılı Kanunun 91 vd. maddeleri ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14.maddesi kapsamında sorumlu olduğu ve fakat davacının dava konusu kazanın meydana gelmesinde Mahkememizce müterafik kusurunun bulunduğu -motosiklete herhangi bir koruyucu tertibat (kask, kolluk vb.) kullanmadan bindiği anlaşıldığından- tespit edilmiştir.

Bu konuda ispat yükü MK'nun 6 ve HMK'nun 190.maddeleri uyarınca davalı Güvence Hesabı üzerinde olduğundan ve bu konudada ispata elverişli deliller sunularak ispat edildiğinden Mahkememizce müterafik kusur nedeniyle takdiren %20 oranında indirim yapılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce davacının maddi tazminat talebinin 26/07/2025 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden kısmen kabulü ile, 360.000,00-TL sürekli iş göremezlik, 2.010,78-TL geçici iş göremezlik, 4.093,44-TL geçici bakıcı gideri ve 16.000,00-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 382.104,22-TL maddi tazminatın 27/07/2023 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.

Bununla birlikte müterafik kusur indirimi yönünden Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin ...esas ... karar sayılı içtihatı da dikkate alınarak davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸