İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/193 K.2024/555

Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili firma, davalılardan ... A.Ş. ile “...“ sözleşmesi kapsamında ... markalı ürünlerin temin, satış ve pazarlama amacı ile satış noktası olarak faaliyette bulunduğunu, ... 19. Noterliği’nin ... numaralı ... tarihli ihbarnamesi ile davalı ...

A.Ş., kampanyalı cihaz işlemlerinde ... oranının emsal oranların çok üzerinde olduğunu ve taraflar arasındaki dürüstlük ve güven ilkelerinin sarsılmış olması sebebiyle sözleşmenin devamının sürdürülebilirliği kalmadığından taraflar arasındaki sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, davalı ...

A.Ş.’nin iddialarının ve feshin haksız ve yersiz olduğunu ve feshin asıl dayanağının ise, müvekkilinin bir süredir, gerekse sözlü gerekse de yazışmaları ile yaptığı satışların bedelini davalıdan nakit alamadığını, davalıdan nakit tahsilat yapamadığını, satışlarının ödemelerinin tekrardan mal alımı yoluyla ödemeye çalıştığını, bu durumun müvekkilini zorladığına dair ...

10 Noterliği’nin ... yevmiye sayı numaralı ... tarihli cevabi ihtarnamesi ile keşide edildiğini, müvekkil firmanın, davalılardan ... A.Ş., bayilerin prim hakkediş ödemeleri ve dağıtımlarını ise bölge bayisi olan davalı .. A.Ş. vasıtasıyla gerçekleştirdiğini, Müvekkil firmanın da cihaz satış, prim, hakkediş v.b. alacaklarını davalı ...

A.Ş.’ne fatura ettiğini iç ilişkide ise, davalılar kendi aralarında müvekkil firma gibi alt bayi alacaklarını birbirlerine fatura kesmek suretiyle ödemekte ve mahsuplaştığını, müvekkil firmanın bayilik sözleşmesinin haksız feshedilmesinden sonra her iki davalıdan da, ...

17. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında 22.04.2015 tarihinde faturalardan kaynaklanan alacaklarının ödenmesi amacıyla 55.523,17 TL tutarında icra takibi başlatıldığını, her iki davalıda icra takibine yapmış oldukları yetki itirazı ve borca ilişkin itirazların iptaline, takibin devamına yargılama avukatlık ve ücreti ve inkar tazminatının davalılardan müşterek ve müteselsil tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olduklarını belirtmektedir.

Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davalı ... A.Ş.’nin, diğer Davalı ... A.Ş. adlı şirketin bölge dağıtım merkezi ve prim dağıtım dahil bir çok farklı işlemlerinin alt bayiler nezdinde davalı ... A.Ş. tarafından yürütülmekte olduğunu, davacı tarafın ise, davalı ... A.Ş. şirketi ile ... sözleşmesi imzalamış bir alt bayii durumunda iken operatör firmanın belirttiği usulsüzlükleri nedeniyle bayiliğinin fesih edildiğini, davacının bayiliğinin fesih edilmesinin Davalı ...

A.Ş.’nin kararı olduğunu fesih kararında diğer davalı ...A.Ş.’nin olumlu ya da olumsuz müdahalesinin söz konusu olamayacağını, davacının itiraz ettiği ve borçlu olmadığının tespitini istediği faturanın yasal bir dayanağının bulunmadığı yönündeki beyanının gerçeği yansıtmadığını, karşılıklı olarak imzalanan sözleşmelerde bu durumun görülebileceğini, davalı ... A.Ş.’nin diğer davalı ... A.Ş.’ne kesmiş olduğu faturayı davalı ...

A.Ş.’nin davacıya yansıtmaması gibi bir durumun söz konusu olamayacağını belirtmektedir.

Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle;

Taraflar atasındaki sözleşmenin 19.03.2015 tarihinde ... A.Ş. tarafından haklı nedenlerle fesih edildiğini, Zaten ... A.Ş.’nin sözleşmeyi herhangi bir süre vermeksizin derhal feshetme hakkının bulunduğunu, davacı tarafın sözleşme hükümlerine aykırı davranarak ... A.Ş.’nin zarara uğramasına neden olduğunu, ...

A.Ş. tarafından yapılan incelemede Nisan 2014 ve Eylül 2014 aylarını kapsayan dönemde Davacının gerçekleştirdiği kampanyalı cihaz işlemlerindeki ... oranının %63 olduğunun tespit edildiğinin bu oranın Türkiye ortalamasının çok üzerinde olduğunu, ...

A.Ş.’nin Davacı tarafa 14.01.2015 tarihli ihtarı ile bad-dept oranının ortalamanın çok üzerinde olduğunu sözleşmeye aykırı bu duruma derhal son verilmesi ve sözleşmeye uygun davranılmasını aksi taktirde sözleşmenin fesih edileceğini bildirdiğini, prosedüre göre; sahte evrak, bilinçli sistem yanıltması, abonelerin problemli evrak ile aktivasyonu, abone bilgisi ve istemi dışında işlem yapılması, kısıtlı hatların usulsüz açılması, yapılmış olan tahsilatın zamanında ... hesabına geçirilmemesi,

abone bilgisi ve istemi dışında abonelik bilgilerin sorgulanması ve paylaşılması v.b. durumların bayi tarafından gerçekleştirildiğinin tespiti halinde bayi aleyhine ... Cezası uygulandığını ve Davacı tarafa bu usulsüz işlemlerinden dolayı ... ceza faturası kesildiğini, sözleşme kapsamında yer alan ceza prosedürü hükmüne göre bayi alacaklarından yapılacak ceza kesinti ve her türlü kesinti ve işletilecek cezaların cezai şart tutarlarının ... (... A.Ş.) tarafından ... (...

A.Ş.)’ye ... tarafından bayi’ye düzenlenecek faturalara istinaden yapılmasının taraflarca kabul edildiğini, sağlanan faturalama işleminin sözleşmede belirlenen prosedüre uygun olarak sağlandığını ve işlemlerde hukuka aykırılığın bulunmadığını belirtmektedir.

DELİLLER

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyası celp edilmiştir.

... 17. İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... esas ve ... esas sayılı dosyaları celp edilmiştir.

... A.ş ye müzekkere yazılarak evrak asılları celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 07/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Sayın Mahkemenin 21.09.2020 tarihli 3. Celse duruşma oturumunda verilen karar gereği 13.10.2020 tarihli Bilirkişi Yemin ve Teslim Tutanağı uyarınca, görev Bilirkişi olarak tarafıma tevdi edilmiştir.

... tespit raporundaki filli durumların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi,

Yukarıda sağlanan değerlendirmeler doğrultusunda ... tarafından hazırlanan ... raporunda ... (Sahte) işlem olarak belirtilen durumun net ve kesin tespiti ilgili kullanıcıya ait olan işlem form ve evraklarda ki imzalarının kendisine ait olup olmadığı ile belirlenebilecektir. Nitekim kullanıcı ... araştırması için arandığında fikrini ya da beyanını değiştirmiş olabilir. Bu durumun Silver bayiinin sahte işlem yaptığı sonucunu ortaya çıkarmayacağı düşünülmekte olup, takdiri Sayın Mahkeme’ye aittir.

... tespit raporundaki filli durumlar gerçekleşmiş ise bu filli durumların taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen eylemler ile uyumlu olup olmadığının tespit edilmesine,

Bu durum ilgili işlemin ıslak imza kontrolleri neticesinde kesin ... (sahte) olarak tespiti sonrasında mümkün olabileceği düşünülmekte olup, takdiri Sayın Mahkeme’ye aittir.

... oranının tespit edilmesine, (Tahsil edilememiş satış kavramı,)

..., Tahsil edilememiş satış kavramına yönelik olarak ... tarafından hazırlanan raporlamalar incelendiğinde,

 Raporlamanın tüm temlik tahsilatının gerçekleşmediği durumlar dikkate alınarak sağlandığı görülmektedir.

 Ancak reel durumda bazı kullanıcılar temlik borcunu tamamen ödemesine karşın kullanıcının tüm temlik ödemesine karşın ... tarafından hazırlanan raporlamada hala bad dept olarak görülen durumlar mevcuttur. Örnek tablo aşağıdadır.

... GSM_TEMLİK ÖDEMESİ adlı dosyanın “CEZA HESAP” isimli sayfası süzülerek oluşturulan tablo, ... (Tahsil edilememiş satış kavramı,) olarak belirlenebilecek olan oran tablosu aşağıdaki şekide hiç tahsil edilmemiş olan durumlar için söz konusu olmalıdır, (... tablosundaki verilerin doğru olduğu düşünülür ise, )

Tespit edilen bad-dept oranının sözleşmede belirlenen oranın üzerinde olup olmadığının tespitinin edilmesine,

Öncelikle Türkiye ortalamasının nasıl tespit edildiğine dair iletilen raporlarda herhangi bir açıklama görülememiştir.

Var olan durumda ..., Tahsil edilememiş satış kavramına yönelik olarak ... tarafından hazırlanan raporlamalar incelendiğinde raporlamada görülen eksik, yetersiz yada tek taraflı hesaplamalar raporlamanın tekrar yapılması gerektiğini kanaatini oluşturmuş olmakla birlikte, takdiri Sayın Mahkeme’ye aittir.

Taraflar arasında yapılan sözleşmede 16.1 maddesinde yazılı olan ceza koşulunu gerektirecek eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinin edilmesine,

Sözleşme başlangıç tarihinin 01.01.2014 olduğu, 14.01.2015 tarihli ihtarı ile ... oranının ortalamanın çok üzerinde olduğunu sözleşmeye aykırı bu duruma derhal son verilmesi ve sözleşmeye uygun davranılmasını aksi taktirde sözleşmenin fesih edileceğini bildirdiğini, 19.03.2015 tarihinde ise Noter aracılığı ile iletilen ihbarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak ... tarafından fesih edildiği görülmektedir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme 17.1 Maddesi gereği ... ihlalin 10 gün içerisinde giderilememesi halinde sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkına sahip olduğu sözleşme ile sabittir.

... sözleşme feshinde ... (Sahte) hat işlemleri ve ... oranlarının Türkiye ortalamasına oranla çok yüksek olması nedeniyle sözleşme feshettiğini belirtmektedir.

Yukarıda detayları ile açıklanmış olduğu üzere ... hat ile ilgili durum ispata muhtaç durumdadır. (ilgili kullanıcıya ait olan işlem form ve evraklarda ki imzalarının kendisine ait olup olmadığı kesin ve net olarak belirlenmelidir.)

... oranının yüksek oluşu ile ilgili olarak ise, yukarıda ki açıklamalarda belirtildiği üzere ilgili raporlama ... tarafından hazırlanan tek taraflı ve içerisinde eksik, yetersiz hesaplamaların olduğu bir rapordur, kanaatimce tekrar gözden geçirilmesi gerekli olmakla birlikte, takdiri Sayın Mahkeme’ye aittir.

Taraflar arasında yapılan sözleşmede 16.1 maddesinde yazılı olan ceza koşulunu gerektirecek eylemler gerçekleşmiş ise bu maddede belirlenen oranlara göre ceza kesilip kesilmediğinin tespitinin istenmesine,

Bu şartlar dahilinde ilgili bilgi ve belgeler doğrulanmadıkça ceza kesilmesi uygun olmadığı kanaati geçerli olmakla birlikte, takdiri Sayın Mahkeme’ye aittir.

Yapılacak tespitlere göre davalı şirketlerin kestiği fatura bedellerinin sözleşmeye uygunluğunun tespitinin istenilmesi, Davalı şirketlerin kesmiş olduğu “... ceza faturalarının” ... (Sahte) hat işlemleri doğrulanmadıkça geçerliliği olmadığı kanaati geçerli olmakla birlikte, takdiri Sayın Mahkeme’ye aittir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 12/04/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

... tespit raporundaki filli durumların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi,

* Sayın Mahkemenizde görülen davadaki olay incelendiğinde ve ilgili işlemlerin sahte olduğu kabul edilmesi durumunda, Kurumsal Güvenlik ... Müdürlüğü tarafından yayımlanan “... Türkiye Satış Kanalları Ceza prosedürü, ... Cezaları, F3 ve F4 Maddelerine göre cezalandırılacaktır.

* İlgili sözleşmede bu cezaların karşılığı, ... zararı*1,5- olarak belirtilmektedir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 26/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Aşağıda yer alan ek dosyalarının birçok kişisel veri barındırdığından CD içeriğinin dağıtımı, kopyalanması ve örneğinin alınması noktasında Sayın Mahkemenizin karar vermesi KVKK kapsamında önem arz etmektedir.İşbu Bilirkişi Raporu içinde maskelenmiş olan kişisel veriler bilirkişi raporu ekinde dijital dosyalar içinde dosya koruma şifresi olmadan ve maskelenmeden açık olarak yer almaktadır. CD ekinin emanet kasasına alınması önem arz etmektedir.

CD EK-1: ... oranları tablosu

CD EK-2: F4 cezasının Türkiye Satış Kanalları Ceza Prosedürü kapsamında ... cezası tablosu

CD EK-3: Davacının müşterilerden toplandığı form, sözleşme, evrak, kimlik ve taahhütnameler

CD EK-4: Davalı şirketin ... cezası kapsamında icra takibine geçtiği müşteri ve icra listesi

Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 06/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Yapılan inceleme; aynı isme düzenlenen belgelerdeki imzalar arasında uyum olup olmadığına yönelik olup adına belge düzenlenen kişi veya başka bir kişi tarafından atılıp atılmadığına yönelik bir değerlendirme içermemektedir.

Belgelerde aynı kişilere atfen atılan imzalar arasında tersim tarzı başta olmak üzere, yapıların oluşturulma şekli, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, yapılar arası bağlantılar, doğrultu, ritm, işleklik gibi grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan uyumsuzluk ve benzemezlikler nedeni ile; ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a atfen atılan imzaların bulunduğu 7 grup inceleme konusu abonelik sözleşmeleri ve taahhütnamelerdeki aynı kişilere atfen atılan farklı belgelerdeki imzaların kendi aralarında uyum ve benzerlik bulunmadığı,

inceleme konusu diğer abonelik sözleşmeleri ve taahhütnamelerde aynı kişilere atfen atılan imzaların kendi içinde yapılan inceleme ve değerlendirmesinde söz konusu belgelerde aynı kişilere atfen atılan imzalar arasında tersim tarzı, yapıların oluşturulma şekli, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, yapılar arası bağlantılar, doğrultu, ritm, işleklik gibi grafoljik ve konusu abonelik sözleşmeleri ve taahhütnamelerde aynı kişilere atfen atılan farklı belgelerdeki imzaların kendi aralarında belirgin uyumsuzluk bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun madde 102 ve devamı maddelerine göre acentelik sözleşmesinden kaynaklı alacak borç ilişkisi nedeniyle doğmuş bulunan anlaşmazlığa ilişkin 2004 sayılı İcra Ve İflas Kanununun madde 72'ye göre menfi tespit davasıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ... ... A.Ş. İle davacı yan arasında ... Sözleşmesinin imzalandığı, davalı ... ... A.Ş. Tarafından ... 19. Noterliği’nin ... numaralı ... tarihli ihbarnamesi ile kampanyalı cihaz işlemlerinde ... oranının emsal oranların çok üzerinde olduğundan bahisle sözleşmenin tek taraflı feshedildiği hususunun bildirildiği, akabinde davacı tarafça ... 10. Noterliği’nin ... yevmiye sayı numaralı ... tarihli cevabi ihtarnamesi ile davalı ... ...

A.Ş. iddialarının ve haksız olduğunu ve feshin asıl dayanağının yapılan satışlarının ödemelerinin mal alımı yoluyla yapılması hususu olduğunun bildirildiği, davacı tarafça faturaya ilişkin davalılar aleyhine ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 55.523,17 TL alacağın ödenmesi hususunda takip başlatıldığı ve akabinde itiraz üzerine iş bu davanın açıldığı, davalı ... ... A.Ş.

Tarafından fatura miktarına itiraz edilmeksizin Nisan 2014 ve Eylül 2014 aylarını kapsayan dönemde davacı tarafça gerçekleştirilen kampanyalı cihaz işlemlerindeki ... oranının %63 olduğunun tespit edildiğini ve bu oranın Türkiye ortalamasının çok üzerinde olduğunu, prosedüre göre; sahte evrak, bilinçli sistem yanıltması, abonelerin problemli evrak ile aktivasyonu, abone bilgisi ve istemi dışında işlem yapılması, kısıtlı hatların usulsüz açılması, yapılmış olan tahsilatın zamanında ... hesabına geçirilmemesi,

abone bilgisi ve istemi dışında abonelik bilgilerin sorgulanması ve paylaşılması v.b. durumların bayi tarafından gerçekleştirildiğinin tespiti ile davacı bayi aleyhine ... Cezası uygulandığını ve bu nedenle takibe itiraz edildiği, davalı ...A.Ş. ise sözleşmenin tarafı olmadığından bahisle husumet itirazında bulunduğu, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan 07/12/2020 tarihli kök bilirkişi raporunda ... tarafından hazırlanan ... raporunda ...

(Sahte) işlem olarak belirtilen durumun net ve kesin tespiti ilgili kullanıcıya ait olan işlem form ve evraklarda ki imzalarının kendisine ait olup olmadığı ile belirlenebileceği, kaldı ki kullanıcı ... araştırması için arandığında fikrini ya da beyanını değiştirmiş olabileceği, bu durumun ... bayinin sahte işlem yaptığı sonucunu ortaya çıkarmayacağı düşünüldüğünün belirtildiği, bad dept, tahsil edilememiş satış kavramına yönelik olarak ... tarafından hazırlanan raporlamalar incelendiğinde, raporlamanın tüm temlik tahsilatının gerçekleşmediği durumlar dikkate alınarak sağlandığı görüldüğü,

ancak reel durumda bazı kullanıcılar temlik borcunu tamamen ödemesine karşın kullanıcının tüm temlik ödemesine karşın ... tarafından hazırlanan raporlamada hala ...olarak görülen durumlar mevcuttur. Örnek tablo aşağıdadır. ...

GSM_TEMLİK ÖDEMESİ adlı dosyanın “CEZA HESAP” isimli sayfası süzülerek oluşturulan tablo, bad dept (Tahsil edilememiş satış kavramı,) olarak belirlenebilecek olan oran tablosu aşağıdaki şekide hiç tahsil edilmemiş olan durumlar için söz konusu olmasının gerektiği, (... tablosundaki verilerin doğru olduğu düşünülür ise, Tespit edilen ... oranının sözleşmede belirlenen oranın üzerinde olup olmadığının tespitinin edilmesine,

öncelikle Türkiye ortalamasının nasıl tespit edildiğine dair iletilen raporlarda herhangi bir açıklama görülemediği,nin tespit edildiği bu haliyle mahkememizce aboneliğin irade dışı oluşturulup oluşmadığı hususunda imza incelemesi yaptırılmış olup 7 adet abone için evraklar arasında benzerlik olmadığı hususu tespit edilmiştir.

Davalı tarafça ... cezasının ve bad dept oranının temeli ise başlı başına sahte abonelik hususu olmayıp aboneliğin sahte evrak, bilinçli sistem yanıltılması, abonelerin problemli evrak ile aktivasyonu, abone bilgisi ve istemi dışında işlem yapılması, kısıtlı hatların usulsüz açılması, yapılmış olan tahsilatın zamanında ... hesabına geçirilmemesi, abone bilgisi ve istemi dışında abonelik bilgilerin sorgulanması ve paylaşılması v.b.

Durumlar olup imzaların uyuşması halinde dahi itirazların sebepleri farklılık arz edeceği, davalı tarafça tutulan tutanaklarda raporda tespit edildiği üzere temlik ödemesi yapan abonenin de listeye dahil edildiği kaldı ki ... oranın Türkiye ortalaması üstünde olduğu hususunda Türkiye ortalaması kriteri hususunun ispatlanamaması nedeniyle tespit edilemediği,

davalı tarafça tutulan tutanakların tek başına hükme esas alınmasının ve kesilen cezanın yerindeliğinin bilgi ve belgeler ışığında ispata muhtaç olduğu ile sunulan tutanaklara istinaden ödeme yapılmaması yani kesinti yapılmasındaki haklılığı bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu üzere ispat edilmediği, abonelerle ilgili ayrıca imza incelemesi yapılmasının tek başına ... oranının Türkiye oralamasının üzerinde olması olgusunu ispat edemeyeceği anlaşılmakla; davanın davalı ... yönünden kabulü ile: ...

11. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının iptali ile takibin aynı koşullarla devamına, asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalıların kötüniyet tazminati talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine, davalı İç kale yönünden ise sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle husumetten reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸ Hakim · ¸