İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/420 K.2019/475

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin teminat olarak verdiği senetler için davalı yanca takip başlatıldığnı, İstanbul ... İcra müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında takibin devamına ilişkin karar verildiğini, karar tebliğ işlemi yapılmadna müvekkiline ait iş yerinde haciz işlemi yapıldığını ve bir kısım mallarının hacezidilerek yedi eminli olarak bırakıldığını, müvekkili tarafından istanbul ... İcra Hukuk mahkemesi'nin... Esas Sayılı dosyası ile dava açıldığını dosyanın hala derdest olduğunu, müvekkilinın davalı yana borcunun bulunmadığını, müvekkilinin borçlu olmadığını tespitine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesi ne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın kabulü ile borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi talebine ilişkindir.

01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5'inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre;

"Madde 5/A - (1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, dava konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile,

"Dava şartı olarak arabuluculuk,

Madde 18/A - (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."

Konu ile ilgisi sebebiyle; ticari dava kavramının açıklığa kavuşturulması gerekir. Ticari dava ile ilgili düzenleme TTK'nun 4. Maddesinde yapılmıştır. Ayrıca bazı özel kanunlarda da ticari dava kavramına yer verilmiştir (örneğin;6136 sayılı kooperatifler kanunu md. 99/). TTK'nun 4/1 maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalar, şarta bağlı ticari davalar olup uyuşmazlığın 4/1. Fk, (a)- (f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları öz ticaret hayatına ilişkin olup herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilir.

6102 sayılı TTK'ya göre kıymetli evraka ilişkin hususlardan doğan hukuk davaları, ticari dava olarak kabul edilir.

Ayrıca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi 27/03/2019 tarihli Dosya No... Karar No ... İstinaf kararında menfi tespit davasında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup tarafların arabulucuya başvurulmadığı anlaşıldığından mahkemece dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir şekilde gerekçelendirmede bulunulmuştur.

Dava şartına ilişkin İş Mahkemeleri Kanunu ve TTK'deki düzenlemelerin hemen hemen aynı yönde olduğu dikkate alındığında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi ... E,...K sayılı kararı ile menfi tespit talebi ile ilgili bir uyuşmazlıkta"....6100 Sayılı HMK nın 355.

Maddesine göre istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, celp edilen cevabi yazılara, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine göre, işe girerken davacıdan boş olarak alındığı ileri sürülen teminat senetleri nedeniyle davacı işçinin davalı işverene borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu uyuşmazlığın temeli olan senetlerin işçi veya işverene borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası oldu,

uyuşmazlığın temeli olan senetlerin işçi veya işveren alacağına dayandığı,7036 sayılı Yasanın 3.maddesi gereği davanın arabuluculuk şartına tabi olduğu, ilk derece mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve takdirinde bir isabetsizliğin bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf kanun yolu başvuru talebinin esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur..." şeklinde karar vererek menfi tespit davalarının arabuluculuğa elverişli olduğunu ve dava şartı arabuluculuk kapsamına girdiğini kabul etmiştir.

Son olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi 28/06/2019 tarihli ... esas ... Karar sayılı istinaf kararında menfi tespit davasında menfi tespit davalarının esas itibariyle bir miktar paranın ödenmesine ilşkin olmaları dikkate alındığında dava şartı arabuluculuk kapsamında kaldığının kabulünün gerektiği gerekçesiyle davanın zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edilerek dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini usul ve yasaya uygun bulmuştur.

Açıklanan nedenlerle dava dilekçesinden davacı yanın arabuluculuğa başvurmadan doğrudan dava açtığı ve dava konusu alacak talebi bakımından zorunlu arabuluculuk söz konusu olmakla davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...