İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/240 K.2024/201

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili "..." alanında 2016 yılından bu yana ticari faalityerini kesintisiz bir şekilde devam ettirmekte olduğu, davalı şirketin ise henüz 07/07/2020 tarihinde kurulan ve "..." alınında hizmet vermeye başlamış çok yeni bir firma olduğu,

davalı şirket ve şirket ortakları dürüstlük kuralına uymayan ve alenen haksız rekabet kapsamındaki eylemlerine ....com.tr uzantılı internet sitelerindeki "..." sütunundaki kısmı ile başladığını, davalı 2020 yılı Ekim ayında henüz 4 aylık bir firma iken ve "bulunduğu hizmet piyasasındaki hiçbir müşteri tarafından tanınmışlığı yokken sanki yıllardır piyasada iş sahibi gibi gösterdiği, dünyada ve ülkemizde oldukça tanınan aynı zamanda müşterisi dahi olmadığı işletme unvan ve markalarına yüksek kalite bilişim hizmeti vermemelerine rağmen verilmiş gibi lanse geldiği,

dürüstlük kuralına aykırı ve aldatıcı hakaretler ile haksız rekabet fiilleri, piyasada bulunan ve henüz rakipleri dahi olamadıkları diğer hizmet sağlayıcılarının rakipleri gibi görünmelerine ve netice olarak rakip firma müşterilerinin davalı şirketini seçmelerine neden olduğu, müvekkilinin neredeyse 5 yıldır teknik danışmanlık yaptığı ve bazı bilişim alanlarında kendi bünyesinde hizmet vermediği fakat ... firmasının müvekkili şirket hizmet kapsamı dışında kalan 3. Kişi firmalardan aldığı hizmette ise 3. Kişi firmalara kusursuz teknik alt yapı oluşturarak ... bisikletin her seferinde beklentisini karşılar teknik destek işlevi sağladığı,

her bilişim hizmet ihtiyaçlarında kendilerine danışmanlık hizmeti verdiği ve ... firmasının müvekkili şirket hizmet kapsamı dışında kalan fakat müvekkili şirket teknik desteği ile ilerleyecek 3. Firmanın da içinde bulunduğu yeni projede bu kez davalı şirketin dürüstlük kuralına aykırı, kışkırtıcı ve aldatıcı reklam, referans kampanyalarında dayanan hizmet sağlama yöntemleri nedeni ile müvekkili ticari itibar kaybı ile karşı karşıya kalarak kendisi için zarar tehlikesi doğduğunu, proje kapsamındaki bilişim hizmeti ...

Bisikletin 2020 yılı Ekim ayına kadar bayi.aslibisiklet.com uzantılı web sitesinde müvekkili şirket hizmet kapsamı dışında farklılaşma isteği ile piyasada araştırma yapmaları ve davalı şirketin piyasadaki diğer hizmet sağlayıcılarından çok daha iyi hizmet verdiğini taahhüt etmesi ve bu hususta aldatıcı referans hizmet vereceği web sitesi veri tabanı ve web sitesi içerik tasarımında daha öncesinde bu emsal hizmeti vermediği firmalar (web sitesinde ... kısmında yazılı tanınmış şirketler ve şirketlerin markaları) davacının öne çıkan müşterilerinden olan ... firmasına referans gibi gösterip aynı zamanda yine ... bünyesinde şirketin deneyimsiz

olmasından kaynaklı web veri tabanı ve tasarımı işlemlerinde sanki deneyim sahibi gibi reklam ve strateji tekniği uygulamada ısrarcı olunca davacının yıllardır müşterisi olan ... kendi şirket web veri tabanı ve tasarım işini hazırlayıp eksiksiz şekilde uygulamaya sokması için ... şirketi ile mutabakata vardığını, özel haller ile haksız rekabet fiillerinin oluştuğuna kanaat getirilmez ise bu kere yalnızca dürüstlük kuralına aykırılık ve aldatıcı hareketlerin dahi haksız rekabete neden olmasından kaynaklı davalı TTK genel hükme göre haksız rekabet fiilleri oluşturduğunun tespitine,

davalının fiillerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespiti sonrası başta müvekkili davacı şirket ve bütün piyasa katılımcıları için "zarar görme tehlikesi mevcut olduğu" göz önünde bulundurarak dilekçedeki taleplerinin dahilinde mahkemeden tespit ettiği haksız rekabet fiillerinin men'ine, davacı şirketin haksız rekabet fiillerinden kaynaklı maddi ve manevi zararı da gözetilerek davalı şirketin, davacı müvekkili şirkete ve davacı şirket yetkilisine karşı "yanlış ve yanıltıcı" beyanlarının yazılı açıklama yapılması suretiyle düzeltilmesine yani eski hale iadesine,

tüm bu taleplerinin neticesi ise mahkeme dosya kararı kesinleştikten sonra masrafı davalı şirketçe karşılanmak üzere hükme konu haksız rekabetin tespitini, men'i ve eski hale getirme kararlarının ilanına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce düzenlenen tensip zaptı ve dava dilekçesi davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmişse de davalı tarafından mahkememiz dosyasına herhangi bir beyan veya cevap dilekçesi ibraz olunmamıştır. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; haksız rekabetin men'i, tespiti ve önlenmesi isteminden ibarettir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 07/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davaya konu uyuşmazlıkta yer alan olayda birden fazla şapkası bulunmakta olduğu, bu şapkalardan ilki dava dışı ... adına teknik proje danışmanı olması, ikincisi sistem yöneticisi olması, üçüncüsü ise yöneticilik yapabilmesi ve son olarak dördüncüsü tedarikçilik yapabilmesi olduğu, davacının bu yöneticilik vasfı dava dışı ... ile davalının yapmış olduğu sözleşmeyi feshetmesini de kapsayabilmekte olduğu, davacının şirket kayıtları incelendiğinde DONANIM alınında faaliyet gösterdiği,

danışmanlık yaptığı ve sistem yöneticiliği ve tedarikçilik yaptığı tespit edildiği, davacı ile davalı aynı sektörde yer alabilir ancak aynı işi yapmamakta olduğu, davalının sadece işin projelendirilmesinden, yazılımın geliştirilmesinden, entegrasyon yapmasından ve web servislerinin ayarlanması mesul olduğu diğer mesuliyetlerin davacı ve dava dışı ... tarafında olduğu tespit edildiği, proje sahibi dava dışı ... şirketi olduğu, ancak projenin icra edilmesi ve teklif verilmesi ve projenin icrası davalının uhdesindedir ve bu burada davacının da davalıyla eşit olacak şekilde büyük sorumluluğu bulunduğu,

... şirketinin sahibi olan tanığın kusur tespiti yapabilecek teknik bilgiye sahip olmamasından ötürü davacı şirketin kusursuz olduğunu beyan edemeyeceği, tanıdığın danışmanı, arkadaşı ve ... adına sözleşme fesih edebilecek kadar yetki verdiği, davacıyı kusursuz olarak görme konusunda takdirin Mahkememize ait olduğunu, yeni şirket ile anlaşmanın şartlarının ne olduğunu beyan etmediği,

zaman konusunda maddi ve manevi zararlarının ne olduğu konusunda beyanda bulunulmadığı ve ... şirketinin sahibinin beyanlarına itibar edilmeyeceği kanaatinin bilirkişi heyetinde oluştuğu ve Mahkemece yapılacak olan hukuki değerledirme sonrasında takdir Mahkememize ait olduğu, dava dışı ... şirketi davalıdan 35.400,00 TL hizmet satın aldığı, fakat süreç devam ederken davacıdan da 252.550,00 TL tutarında aynı iş için yazılım ve donanım satın aldığı, davalının 15/12/2020-04/02/2021 tarihleri arasında projeyi geliştirdiği ve sunduğu,

fakat davacının 29/12/2020 tarihinde 252.550,00 TL tutarında davaya konu yazılım ve donanım hizmeti sattığı ve tahsilatının 05/03/2021 tarihinde yapıldığı tespit edildiği, ... şirketi ile davalı tarafından sözleşme 19/11/2020 tarihinde gönderildiği, davacı tarafından ilk ödeme 24/11/2020 tarihinde yapıldığı, ödeme tarihinden 21 gün sonra 15/12/2020 gününde farklı bir açıdan davalının gönderdiği teklifin içinde "PROJE TESLİM TARİHİ teklifin onaylandığı tarihten başlayarak 6 hafta içinde teslim edeceği" yazmasından ötürü projenin onayının ilk ödeme tarihi olarak baz alınarak 08/01/2021 tarihi olduğu tespit edildiği,

... davalı ile sözleşmesi devam ederken aynı işi icra eden yazılımı ve donanımı ayrıca davacıdan da satın aldığı, proje süresi 04/02/2021 tarihine kadar ... tarafından uzatıldığı, TTK m.54/II'de haksız rekabete ilişkin genel ilke tespit edilirken ve tanım verilirken, failin yarar sağlamış olması veya kusurlu olması ya da haksız rekabete uğrayan kişinin zarar görmüş olması veyahut da haksız rekabeti gerçekleştiren kişi ile haksız rekabete uğrayan kişi arasında hukuki bir işlemin yürürlükte olması veya taraflar arasında rekabet ilişkisinin bulunması gerekmediği,

birbiri ile rakip olmayan, farklı sektörlerde çalışan kişilerin de birbirlerine karşı haksız rekabet fiilini işlemeleri mümkün olduğu, haksız rekabet fiilinden söz edebilmek için ilgili davranış veya uygulamanın piyasada ticari etki yaratabilmesi zorunlu olduğu, bu çerçevede ticari sahaya yansımadığı müddetçe, şahsi davranış ve uygulamalar ile işletme içi davranış ve uygulamalar ve sadece taraflar arasında cereyan eden ve işletmeler dışında kalan üçüncü kişilere yansımayan yazışmalar ve haberleşmeler haksız rekabetin konusuna görmediği, yani haksız rekabet teşkil etmediği,

dava dilekçesine ekli e postada yer alan ve davacı taraf vekilince kötüleme olarak nitelendirilen beyanlar kötüleme olarak nitelendirilemeyeceği kanaati uyanmış ise de, kötüleme olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği konusunda takdir yetkisi Mahkememize ait olduğu, davacı taraf vekilince kötüleme içerdiği ifade edilen ve dava dilekçesinin 9 no'lu ekinde yer alan 05/02/2021 tarihli e-postanın üçüncü kişilere hitaben yapılmış / kamuya hitaben yapılmış bir beyan içermediği, bu itibarla kötüleme şeklinde haksız rekabetin gerçekleşmediği kanaatine ulaşıldığı,

dosya içeriği çerçevesinde, davalı şirket tarafından internet sitesinde "..." kısmında gösterilen marka ve şirketlerin / markaların sadece bir kısmı ile çalışıldığı, davalı tarafça aksi ispat edilmedikçe, internet sitesinde gösterilen referansların sadece bir kısmının gerçek olduğu, bu itibarla TTK m. 55/1a-2 uyarınca kendisi hakkında yanlış beyanda bulunma fiilinin gerçekleştiği kanaatine ulaşıldığı, davalı taraf vekilinin 26/10/2022 tarihli dilekçesinde yer alan beyanları ile ilgili olarak, haksız rekabet düzenlemeleri ile sadece haksız rekabete maruz kalan kişinin menfaatleri koruma kapsamına alınmadığı,

haksız rekabete maruz kalan kişi yanında müşterilerin, tüketicilerin ve kamunun menfaatleri de korunduğu, TTK m56'da sayılan davaları açabilmek için tarafların aynı sektördü çalışmaları birbirlerine rakip olmaları gerekli olmadığı, davacı ile davalı tarafların aralarında hukuki bir ilişkinin hukuki bağın, sözleşmenin bulunmasına da gerek olmadığı,

dava açma hakkına sahip kişilerin zarar görmelerinin gerekip gerekmediği bakımından, haksız rekabet sebebi ile müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faalityeri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse, ancak ekonomik menfaatleri zarar görürse veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek ise dava açabildiği, burada "zararın varlığı" tespit, men ve eski hale iade davaları bakımından aranmamış olduğu, zarar görme tehlikesi / zarar görme ihtimalin varlığı gerekli ve yeterli olduğu,

müşteriler ise ekonomik çıkarları zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek durumda olmaları kaydı ile haksız rekabet davalarını açabildikleri, tespit/men/eski hale iade davaları bakımından "zarar görme" dava şartı olmadığı, zarar görme tehlikesi/zarar görme ihtimalinin varlığı gerekli ve yeterli olduğu, dava konusu olay incelendiği şu hususların tespit edildiği, kötüleme iddiası bakımından, iddia konusu kötüleme fiili, doğrudan davacı tarafa karşı yapılmış bir fiil olduğu, davacı tarafın müşteri kaybına, uğrayabileceği, ticari itibarının zedelenebileceği ve zarara uğrama tehlikesinin bulunduğu,

dolayısıyla dava hakkının bulunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı, davalı referanslarının gerçeği yansıtmadığı iddiası bakımından: davalı tarafın referanslarının gerçeği uygun olmaması doğrudan davacı tarafı hedef alan bir fiil olmadığı, ancak davalının kendisi hakkında yanlış / hakikate aykırı beyanda bulunması, davacı tarafın müşteri sıfatı ile dahi dava açmasına imkan verdiği, gerçeğe aykırı beyana güvenerek davalı taraf ile hukuki işlem yapması ihtimali dahi her zaman beraberinde müşteri olarak zarara uğraması tehlikesini / zarara uğrama ihtimalini beraberinde getirdiği,

dolayısıyla davacı tarafın TTK m.56 uyarınca dava hakkı bulunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 30/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporumuzda ulaşılan sonuçlarda herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, haksız rekabetin men'i, tespiti ve önlenmesi isteminden ibarettir.

Haksız rekabet, TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 54/1. maddesinde haksız rekabetin amacı "bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması" olarak ifade edilmiş, 2. fıkrada ise haksız rekabet tarif edilerek "rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır" şeklinde belirtilmiştir. TTK'nın 55. maddesinde haksız rekabet sayılan bazı haller, sınırlayıcı olmamak üzere sayılmıştır. Bu nedenle sayılan haller dışındaki eylemlerin haksız rekabet oluşturup oluşturmadığının da somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

TTK'nın 56. maddesinde ise; haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin önlenmesini, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, kusur varsa zararın tazminini, TBK'nın 58. maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği belirtilmiştir.

TTK'nın 55/1-a-1 maddesinde, "Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek", 55/1-a-2 maddesinde ise "Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek" eylemleri haksız rekabet olarak nitelendirilmiştir.

Öncelikle, kötüleme fiilinin haksız rekabet oluşturabilmesi için açıklamaların belli bir işletme veya somut bir kitle veya grubu hedef alması gerekmekte olup kime yöneldiği belli olmayan kötüleme içeren ancak ticaret hayatını etkileme ve alıcıları yönlendirme kabiliyeti olmayan davranışlar haksız rekabet olarak değerlendirilmemektedir (Füsun Nomer Ertan, Haksız Rekabet Hukuku, İstanbul 2016, s.136 ).

Bir sektörün tamamına yönelik açıklamaların kötüleme olarak nitelendirilebilmesi için Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere matufiyet unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin üzerinde durulması gerekmektedir.

Diğer bir ifade ile açıklamada bahsi geçen sektörde yer alan firmaların sınırlı sayıda olup olmadığı, açıklamaların dolaylı da olsa davacı firmayı hedef alıp almadığı, açıklamaların, muhatabı olan üçüncü kişiler nezdinde davacı hakkında olumsuz intiba oluşması sonucunu doğuracak nitelikte olup olmadığı araştırılmalıdır (Yarg. 11.HD. T.14.11.2014, E.2013/15253, K.2014/17694).

Somut olayda, taraflar arasındaki ilişkinin incelenmesinde; dava dışı ... firmasının davalıdan hizmet almaya başladıktan sonra aynı iş için davacıdan da hizmet satın aldığı, davacının aynı zamanda dava dışı ... firmasına teknik proje danışmanlığı, yöneticilik, sistem yöneticiliği ve tedarikçilik hizmeti verdiği, yöneticilik yetkisinin davacının, dava dışı ...'in davalı ile yaptığı sözleşmeyi fesih yetkisini de kapsadığı bilirkişi raporunda tespit edilmiştir. Somut olayda davacının dava dilekçesinde iddialarının TTK 55/1-a-1 maddesi kapsamında değerlendirilmesinde;

Davacı, dava dilekçesinde davalı şirket çalışanı ...'ın, davalı şirket çalışanı ... ve davacı şirket çalışanı ... Kandemir ile dava dışı ... çalışanı ...'e gönderdiği 05/02/2021 tarihli e-postada geçen "... Bey bizi aleni hedef göstermiştir. ...

Bey'in engelleri nedeniyle iş sürekli uzamıştır." ifadelerinin haksız rekabet teşkil ettiğini beyan etmiş ise de yukarıda açıklandığı üzere kötüleme fiilinin haksız rekabet oluşturabilmesi için, açıklamanın muhatabın ticari hayatını etkileme ve alıcıları yönlendirme kabiliyetine haiz olması gerekmekte olup, bahse konu ifadeler mahkememizce bu kapsamda TTK 55/1-a-1 maddesi gereği kötüleme mahiyetinde kabul görmemiştir.

Bununla birlikte taraflar arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, davacının, davalı ile dava dışı ... arasındaki sözleşmeyi fesih yetkisinin olması, ...'in sistem yöneticisi konumunda olması gereği TTK 55/1-a-1 maddesi kapsamında beyanların üçüncü kişiye yönelik olmadığı kanaati de mahkememizce oluşmuştur. Bilirkişi raporu da bu yönde olup mahkememizce hükme esas alınmıştır.

TTK 55/1-a-1-2 bentleri uyarınca, başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek yahut kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı ya da yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek haksız rekabet oluşturur. Somut olayda davacının dava dilekçesinde iddialarının TTK 55/1-a-2 maddesi kapsamında değerlendirilmesinde;

Davalının ....com.tr/.../ URL adresinde bir kısım markalar ile çalışıldığı, hizmet sunulduğu intibasının uyandırıldığı, davalının 4 aylık bir firma iken kendisini yıllardır piyasada iş sahibi gibi gösterdiğini, müşterisi dahi olmayan markalara hizmet vermemelerine rağmen verilmiş gibi lanse ettiği davacı yanca iddia olunmuş, davalı tarafça referanslarda adı geçen firmalara hizmet verildiğine dair bir kısım faturalar sunulmuştur.

Bilirkişi kök ve ek raporunda davalının internet sitesinin ... kısmında gösterilen şirketler ile davalının sunduğu faturalar karşılıklı incelenmiş, davalının ... markalarına hizmet sunulduğuna, iş ilişkisinde bulunulduğuna dair delil sunmadığı görülmüş olup, davalının müşterisi olmayan/iş ilişkisinde bulunmadığı adı geçen şirketleri müşterisiymiş ya da iş ilişkisinde bulunuyormuş gibi internet sitesinin ... kısmında sayması, TTK 55/1-a-1-2 kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği mahkememizce kabul edilmiştir.

Karar tarihi itibariyle Davalının www...com.tr uzantılı internet sitesinin ... kısmını internet sitesinden kaldırılması nedeniyle müdahalenin önlenmesine ilişkin talep konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır