İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/219 K.2022/691

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... tarafından ... İşletme Müdürlüğünce özelleştirme sonrası iş ve işlemleri takip edilen mülga ..., Kalorifer Yakma ve İnşaat İşçiliği hizmet alımı İşini yüklenen dava dışı ... ... ... Tic. A.Ş. tarafından söz konusu iş ile ilgili ... ...

Şubesinden alınarak Müvekkil Teşekkülümüze verilen teminat mektubunun firmanın taahhüdünü sözleşme ve ihale hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeni ile vadesinin süresiz uzatılması, uzatılmaması durumunda ise nakde çevrilerek İşletme Müdürlüğümüz hesabına aktarılması ilgili banka şubesinden 22/12/2020 tarih ve ... sayılı yazımız ile istendiği, ... ... Bankası ... şubesi tarafından verilen 31.12.2020 tarih ve 1525 sayılı cevabı yazıda mevzuata aykırı olarak "...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı Dosyasından görülmekte olan Konkordato talepli davada adı geçen firma lehine verilen teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesini engelleyici mahiyetteki ihtiyati tedbir kararı verildiği Ve söz konusu ihtiyati tedbir kararı nedeniyle teminat mektubunun nakde dönüşüm talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı belirttiği sonuç olarak özetle davalı bankanın ilgili şubesinin, dava dışı lehdar ... firması hakkında açılan konkordato talepli davada verilen ihtiyati tedbir kararını öne sürerek teminat mektubunun nakde çevrilmesini reddetme işlemi hukuka aykırıdır.

Sayın mahkemenin bildiği üzere teminat mektubunun muhatabının özel hukuk tüzel kişisi olması durumunda ve ancak doğrudan teminat mektubunun kötüye kullanılmasını engellemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı alınabilmekte ise de söz konusu olaydan verilen ihtiyati tedbir kararı konkordato talepli davada verildiği belitrilen genel nitelikte bir karar olduğu ayrıca teşekkülü bir özel hukuk tüzel kişisi değil kamu tüzel kişisi olduğunu bankanın da garanti veren sıfatında olduğu söz konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesine yönelik yazılı taleblerinin üzerine derhal ve gecikmeksizin mektup da yazılı tutarı müvekkil teşekküle ödemesi gerekirken

aksi yönde işlem yapan davalı ... bankası kusurlu olduğu, Bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak şartıyla 100.000,00-TL teminat mektubu miktarının davalı bankadan avans faizi ile birlikte tahsiline her türlü yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m.128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... ... Şubesi tarafından haksız şekilde nakde çevrilmeyen ve süresi uzatılmadığı iddiası ile açılan, 29/12/2014 tarihli ... no'lu 100.000,00 TL bedelli teminat mektubu bedelinin avans faizi ile temini davasıdır.

''Bölge Adliye Mahkemesi'nce; garanti sözleşmesi niteliğindeki banka teminat mektubu ile bankanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli olmayan bir riskin garanti edildiği, bankanın mücerret borç taahhüdünün söz konusu olmadığı, bankaya hitaben yazılan yazılarda "teminat mektubunu tazmin ediniz" veya "teminat mektubu irat kaydedilmiştir" şeklindeki beyanların yeterli olmayacağı, somut olayda davacı kurum tarafından yazılan yazıyla teminat mektubunun tazmin edilmesinden bahsedilmekte ancak riskin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair bir bilgiye yer verilmediği,

dolayısıyla davacı kurum tarafından usulüne uygun tazmin talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.'' (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2022 tarih, 2020/7873 esas ve 2022/3176 karar sayılı ilamı )

''Dava, İhale Sözleşmesinden Kaynaklanan Teminat Mektubu Gecikme Zammı ve KDVsine Yönelik Alacak davası olmakla, ticari dava mahiyetinde olduğundan, ticari uyuşmazlıklarda arabuculuk dava şartı olduğundan dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu, dava şartının yerine getirildiği görülmüştür. Davacı kurum davalı bankadan almış olduğu kesin teminat mektubunun süresi içerisinde tam olarak ödenmemesi nedeni ile teminat mektubu bedeli alacağı ile bu alacağın tahsil tarihine kadar işletilecek aylık %2 gecikme zammı ve KDV'sinin ödenmesini talep ve dava etmiştir.

İİK.'nın 287. maddesinde; "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır". hükmü düzenlenmiştir. Mahkememiz tarafından UYAP sistemi üzerinden celp edilen, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.sayılı dosyasında 16.11.2018 tarihli ek tensip tutanağı ile "banka teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına" karar verildiği, 21.11.2019 tarihi itibari ile de tüm tedbirlerin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Teminat mektubu üçüncü kişinin fiilini taahhüt niteliğinde olan bir garanti sözleşmesidir. Teminat mektubunda; kendisine garanti verilen muhatap, lehine teminat mektubu verilen lehtar ve teminat mektubunu veren banka olmak üzere üç taraflı bir hukuki ilişki bulunmaktadır. Banka, ihtiyati tedbir kararına uymak zorundadır.

Davaya konu olan olayda; davacının 18/01/2019 ve 19/04/2019 tarihinde davalı bankadan ödeme talep ettiği, tedbir kararının ise 16/11/2018 tarihli olduğu, bu halde ödeme talebinden önce alınmış bir tedbir kararı bulunduğu anlaşılmaktadır. Bankanın ödeme yapmasını engelleyen bir mahkeme kararı bulunması sebebi ile bankanın, muhatabına karşı bir haksız fiilinden söz edilmesi mümkün değildir.

Dolayısıyla muhatabın da, bankanın hukuka aykırı bir fiili nedeniyle uğradığı bir zarardan bahsedilemeyecektir. Bu durumda davalı bankanın mahkeme kararının gereği olarak ödeme yapmadığı anlaşılmakla, davalı banka yönünden açılan davanın esastan reddine karar vermek gerekmiştir. ''( ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 08/09/2022 tarih, 2022/1659 esas ve 2022/1659 karar sayılı ilamı)

Tüm açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından görülmekte olan konkordato talepli davada adı geçen firma lehine verilen teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesini engelleyici mahiyetteki ihtiyati tedbir kararı verildiği bu haliyle tedbir kararına uyan bankanın hukuka aykırı fiilinden bahsedilemeyeceği anlaşılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...