İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/288 K.2024/579

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'nin ... Mah. ... Sok. No:13/1 .../ ... adresinde Cam imalat işi ile iştigal etmekte olduğunu 21/12/2021 tarihinde müvekkilinin işyerinin yakınına aracını park ettiğini ve aracın torpido gözünde el nakit parası, banka kartları ile ...'nın düzenleyeni olduğu senet/ bono müvekkilinin şirketi adına düzenlenmiş olan ...

Bankası A.Ş.b ... şubesine ait boş imzasız kaşesiz çek koçanı 17 adet çek no ...- nolu boş imzasız çekin yaprağı koçanı diğer eşyalar içerisinde olduğu halde el çantasının çalındığını, çalınan çeklerin davalı tarafından kötüniyetli iktisap edildiğini, çeklerin istirdatını, mümkün olmadığı takdirde bedelin istirdatını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline ve davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının çeklerin çalındığı tanımadığı kişilerin kendisini arayıp çekleri sormasıyla fark ettiğini ileri sürdüğünü bu beyanlardan davacının aracına hiçbir zarar gelmediğinin anlaşıldığını kötü niyetin ve ağır kusurun bulunması gereken zamanın ise çekin bankaya ibraz anı değil,

çekin iktisap anı olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini dava konusu çekin müvekkiline ciro yoluyla geçmiş bulunduğunu müvekkilinin çalıntı olaydan bir haberi olmadığını müvekkilinin çekte ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz anında öğrendiğini müvekkilinin çeki iktisap anında çalıntı olayından haberi olmadığı için müvekkilinin iyi niyetli olduğunu davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;keşidecisi ... İnş. Taah. Mim. Oto. Gıda. Tur. Nak. Teks. San. Ve Tic. Ltd Şti olan 05.03.2022 keşide tarihli, ... Bankası A.Ş ... ... Şubesine ait ... numaralı 40.000,00 TL'lik çekin çalındığı ve sahte kaşe ve imza kullanılmak suretiyle ciro edildiği iddiasıyla çek istirdatı talepli olduğu görüldü.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

.... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... D.iş sayılı dosyası fiziki olarak celp edilmiştir.

.... İş Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyasının dava dilekçesi ve son duruşma tutanağı celp edilmiştir.

... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... İnşaat Malzemeleri İnş. Tah. San. Tic. Ltd. Şti'nin 2021-2022 yıllarına ait BA-BS formları celp edilmiştir.

... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Madencilik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2022/8-9 yıllarına ait BA-BS formları celp edilmiştir.

... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Tekstil Gıda Tic. Ltd. Şti.'nin 2019-2020-2021 ve 2022 yıllarına ait BA-BS formları celp edilmiştir.

... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak .... Peyzaj İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait BA-BS formları celp edilmiştir.

... Cumhuriyet Başsavcılığı Faili Meçhul Suçlar Bürosuna müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

.... Ağır Ceza Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 27/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava konusu Davacı ... Bankası A.Ş ... ... şubesine ait , ... çek numaralı, 05.03.2022 keşide tarihli , 40.000 TL bedelli çeki Almış oldukları Müşterisi ... inşaat taahhüt mimarlık limited şirketi ile ticari ilişkisi Gelir idaresi kayıtlarından açık olarak görülmektedir. ... Limited şirketinin altında sıra ile Ciro eden ... inşaat ltd.şti, ...

Tekstil Gıda Ltd.Şti,... üst cirantalarla ve Müşteki ile herhangi bir ticari ilişkisine rastlanılmamıştır. Ticari ilişkisi olmayan kişi ve şirketlerin Dava konusu çekin üzerinde cirosunun olması ve Davalı tarafından çekin tahsil edilme cihetine gidilmesi hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırıdır. Burada Tanık ifadelerinden , yukarıda açıkladığım Ba-Bs formlarından ve Dosya kapsamından Davalı ...

Kusurlu olduğuna ve Davacının yukarıda bilgileri yazılı Çekini Davalı ...'in haksız olarak tahsil cihetine gitmiş olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, TTK'nın 792. maddesine kapsamında çek istirdadı mümkün olmaması halinde bedelin istirdatı isteminden ibarettir.

TTK'nın 792.maddesinde ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenleme yapılmış ve madde metninde atıfta bulunulan aynı Kanun'un 790.maddesinde ise ''Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile,

kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.'' hükmüne yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; çekişmeye konu edilen çekin 05.03.2022 keşide tarihli, ... Bankası A.Ş ... ... Şubesine ait ... numaralı 40.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisi'nin ... İnş. Taah. Mim. Oto. Gıda. Tur. Nak. Teks. San. Ve Tic. Ltd Şti olduğu, lehtarının ve ilk cirantasının ... San. Tic. Ltd. Şti. olduğu çekin arka yüzünde lehtar ilk ciranta ... San. Tic. Ltd. Şti., ... İnş. Malz. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ... Tekstil Gıda Tic. Ltd. Şti., Ayhan Keskin ve davalı ... cirolarının yer aldığı, çekin 07/03/2022 tarihinde ibraz edildiği ancak ödemeden men yasağı bulunması sebebiyle çek bedelinin ödenmeyip işlem yapılmadığı bilgilerine yer verilmiştir.

Davacı taraf, çekin müvekkili şirketin iş yeri önündeki aracın içinde bulunan el çantasında olduğunu, el çantasının 21/12/2021 tarihinde araç içerisinden çalındığını, olay nedeniyle şikayetçi olunduğunu, davalının bu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiğini ileri sürerek çek istirdadı isteminde bulunmuş, davalı taraf ise davanın reddini savunmuştur.

Davacı vekili istirdatı talep edilen çek üzerinde, müvekkili şirkete atfen atılan imzanın müvekkili şirket yetkilisi eli ürünü olmadığını iddia etmiştir. Bu hususta emsal imza örnekleri toplanmış ve çek aslı celp edilmiştir. 28/11/2023 tarihli adli tıp kurumu raporunda inceleme konusu çekin arka yüzünde "... Sanayi Ticaret Ltd. Şti." kaşe izi üzerine atılı imzanın teşhise götürecek önemli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen, tersimi basit, taklidi kolay imza olması nedeniyle söz konusu imzanın aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere ...'ün eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği bildirilmiştir.

Yargıtay 12 Hukuk Dairesinin 2022/12104 esas, 2023/4002 karar sayılı 06/06/2023 tarihli ilamıyla "takibe konu senette atılı borçluların imzalarının teşhise götürecek önemli karekteristik materyal ve yazı unsur içermeyen tersimi basit taklidi kolay imzalar olması nedeniyle söz konusu imzaların aidiyetinin davacı borçluların el ürünü olup olmadığının tespit edilemediğinin bildirildiği, imzaların aidiyeti konusunda kesin bir görüş bildiriminde bulunulmadığı, takibe konu senet üzerindeki imzaların davacı borçluların el ürünü olup olmadığının kesin olarak tespit edilemediği,

Adli Tıp Kurumu raporunun Yargıtay içtihatları uyarınca hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı alacaklı tarafından bilirkişi raporuna itirazda bulunulduğu, mahkemece bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle yeniden bilirkişiye gönderilmesi talebinin reddine karar verildiği, ispat yükünün davalı alacaklı üzerinde bulunduğu, davalı alacaklı tarafından senetteki imzaların davacı borçlulara ait olduğu ispatlayamadığı bu nedenle mahkemece davanın kabulüne ilişkin kararın yerinde olduğu" şeklinde kararın onanmasına karar verilmiştir.

Dava konusu çekteki ciranta imzasının davacıya ait olduğunu ispat yükü, alacaklı olduğunu iddia eden hamil davalıdadır. Davalı hamil usulünce imzanın davacı yetkilisine ait olduğunu ispatlayamamıştır.

Dosya kapsamından alınan 27/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu çekin ... İnş. Taah. Mimarlık Ltd. Şti.'den davacının almış olduğunun Gelir İdaresi Kayıtlarından açık olarak göründüğü belirtilmiştir.

İstirdat davalarında ispat yükü üzerinde bulunan davacı, öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını, sonrasında ise davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduklarını kanıtlamak zorundadır.

Davacı çekin yetkili hamili olduğunu incelenen ticari defterleri ile ispatlamıştır. Çekin rızası dışında elinden çıktığını çek üzerindeki imzasının ona ait olduğu ispatlanamadığından ispatlamıştır.

Davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu yönünden yapılan incelemede,

Davalı ... hakkında Uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulamalarda; 06/02/2019 tarihinden beridir ... Plastik isimli şirkette pazarlamacı olarak çalışmakta olduğu, adına kayıtlı malvarlığının bulunmadığı,

Davalı

hakkında 2021 yılı ve 2022 yılı suç tarihi olarak kaydedilen soruşturma dosyalarında Hırsızlık, Banka Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık, Kamu Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık ve Resmi Belgede Sahtecilik suçlarına ilişkin 70'e yakın dosyada şüpheli sıfatıyla yer aldığı soruşturmaların bulunduğu,

Davalı tarafından yine 2021 yılı ve 2022 içerisinde başlatılan kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu yaklaşık 68 adet dosyanın bulunduğu, dosyalarda takibe konu edilen kambiyo senetlerindeki ciro zincirleri incelendiğinde birçok senette ... İnş. Malz. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ... Tekstil Gıda Tic. Ltd. Şti. isimli şirketlerin yer almakta olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... hakkında2021 yılı ve 2022 yılı arasındaki dönemde alacaklı sıfatıyla başlattığı 68'e yakın kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi bulunması, yine aynı tarih aralığında hakkında hırsızlık, resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına dair yürütülen 70'e yakın derdest soruşturmaların bulunması, takibe konu edilen senetlerdeki ciro zinciri incelendiğinde birçok senette ... İnş. Malz. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ... Tekstil Gıda Tic. Ltd. Şti. isimli şirketlerin yer aldığının görülmesi nazara alındığında davalı ...'in uyuşmazlığa konu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği kanaatine ulaşılmıştır.

Netice olarak; davacı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin dava konusu edilen çeke ilişkin yetkili hamil sıfatına haiz olduğu ve çeki elinde bulunduran son hamile karşı bono istirdadı mümkün olmaması halinde bedelin talebinde bulunduğu, toplanan delillerden davalı ...'in çalınan çok sayıda çekin/bononun hamili olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki/bonoyu elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki/bonosu olduğu gibi bu çeki/bonoyu da elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği,

dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla çeki kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığından, ....

İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasından davalı ...'e çek keşidecisi tarafından ödeme yapıldığı görülmekle, tahsil edilen 40.000,00 TL'nın davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine dair bono bedeli olan 40.000,00 TL üzerinden harç ve vekalet ücreti hesaplanmak suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulması yoluna gidilmiştir.

TASHİH ŞERHİ

Kısa kararın 2. maddesinde ".... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında, davalı tarafça, keşideci ... ...Limited Şirketi'nden tahsil edilen 40.000,00 TL'nın davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine,” şeklinde hüküm kurulmuş ise de, davaya konu takip dosyasının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı yazılması gerekirken sehven ".... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı" yazıldığı görülmüş olup, hükmün tashihini düzenleyen 6100 sayılı HMK’nin 304/1. maddesinde yazılı "Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir” hükmü gereğince, mahkememizce resen hükmün 2. fıkrasının;

"2-.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında, davalı tarafça, keşideci ... ...Limited Şirketi'nden tahsil edilen 40.000,00 TL'nın davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine," olarak tashihine karar verildi. 21/11/2024

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır