İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/53 K.2025/15

MAHKEMEMİZİN DOSYASI İLE BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS ... KARAR SAYILI DOSYASINDA

DAVA:Alacak

DAVA TARİHİ:04/06/2024

KARAR TARİHİ:09/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkil şirket yetkilisi ... ile .... arasında imzalanan 02.04.2018 tarihli vefa sözleşmesi gereğince. İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Cad.

No:33 D:10 sayılı taşınmaz, 475.000,00 TL+%15 faiz+BSMV karşılığı 02/04/2019 tarihine kadar davacı müvekkil tarafından geri alınmak kaydıyla ...'na devredildiği, taraflar arasında akdedilen vefa sözleşmesi kapsamında; taşınmazın devir tarihinden itibaren 12 aylık süre içinde yazılı olarak ve davalı bankaya ulaşacak şekilde talepte bulunulması şartı arandığı, söz konusu başvurudan sonra davalı banka tarafından davacı müvekkile işlemlerin tamamlanması için geri dönüş yapılacağı bilgisi verilmiş olmasına rağmen, bu zamana kadar davalı banka tarafından hiçbir şekilde dönüş sağlanmadığı,

davacı müvekkil, yapılan görüşmelerde ısrarla taşınmazını geri almak istediğini ve karşılığında banka tarafından çıkartılacak ödemeyi yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini defalarca gerek yazılı gerek sözlü olarak belirtmesine rağmen, kendisine yine bu konuda dönüş yapılmadığı, davacı müvekkil şirket yetkilisi ..., daireyi geri alma süresi içinde başvuru yapmış ve sonuçlanmamış olduğu için 19/11/2019 tarihinde yeniden başvuru yaparak taşınmazı geri almak istediğini, kendisine verilen sürenin de uzatılmasını istediği,

davacı müvekkilin geri alım hakkına dayanarak bankanın tasarrufunda bulunan yukarıda belirtilen adresin mukim taşınmazın 475.000,00 TL.+%15 faiz+BSMV karşılığı davacı müvekkile iadesi ve davalı banka adına olan tapu kaydının iptali ile davacı müvekkil adına tesciline, aksi takdirde; dava konusu taşınmazın güncel değerinin tespiti ile 475.000,00 TL.+ %15faiz+BSMV'nin dava konusu taşınmazın güncel değerinden düşülerek geri kalan bedelin ticari faiziyle birlikte davalı bankadan tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; " Davanın zamanaşımına uğradığını, davaya konu geri alım sözleşmesinin sona erdiği tarihin 05/04/2019 olduğunu, bu tarih itibariyle geri alım hakkını kullanmayan davacının süresinden sonra açılan davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde yer alan iddiaların tamamen mahkemeyi yanıltmaya yönelik mesnetsiz ve hukuka aykırı iddialar olduğunu, davacının her talebine müvekkili banka tarafından dönüş yapılmış ise de davacı tarafın sadece fiyat bilgisi öğrenip başka bir talepte bulunmadığını,

davacı tarafın sözleşmede açıkça kararlaştırılan bedeli banka hesabına ödeyebileceği gibi zamanında yasal yollara başvurmasının da önünde bir engel bulunmadığını, aradan 5 yıl geçtikten sonra müvekkili bankaya ihtarname keşide edildiğini, sözleşme bitiminden evvel geri alım hakkını kullanmak isteyen davacının bu konuda fiyat bilgisi talep etmekten başka bir işlemi olmadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı müvekkili ...'in, dava dışı ... Turizm Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin tek yetkilisi olup; dava dışı şirketin, davalı banka ile imzaladığı kredi sözleşmeleri gereğince kullandırılan kredilerden kaynaklanan borcuna istinaden, 2.000.000,00 TL kredi karşılığında, kendisinin maliki olduğu "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Cad.

No:33 D:10" numaralı taşınmazı, geri alınmak kaydıyla davalı bankaya devrettiğini, bunun akabinde; müvekkilinin yetkilisi olduğu dava dışı ... Turizm Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... .... arasında 02.04.2018 tarihli vefa sözleşmesi imzalanmış olup davaya konu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Cad.

No:33 D:10 sayılı taşınmaz, 475.000,00 TL +% 15 faiz + BSMV karşılığı 05.04.2019 tarihine kadar davacı müvekkili tarafından geri alınmak kaydıyla 05.04.2018 tarihinde davalı ...'na devredildiğini, davacı müvekkili ...'in yetkilisi olduğu dava dışı şirket tarafından kullanılan 2.000.000,00 TL tutarlı kredinin ilk taksidi olarak 370.000,00 TL ve sonrasında tek seferde 2.140.000,00 TL olmak üzere toplamda 2.510.000,00 TL'lik ödemenin tamamı yapılarak, kredi borcu faizi ile birlikte kapatıldığını, dava konusu taşınmazın maliki olan davacı müvekkili ... ile yetkilisi olduğu davalı banka müşterisi ...

Turizm Sanayi ve Dış Tic. Ltd.

Şti. tarafından bankaya başvuru yapıldığını, başvurusu sonuçlanmadığından ve bu arada da vefa sözleşmesinde belirtilen süre dolduğundan, 19.11.2019 tarihinde yeniden başvuru yaparak; taşınmazı geri almak istediğini ve kendisine verilen sürenin uzatılmasını talep ettiğini, davalı bankanın, davacı müvekkilin sadece son başvurusuna dönüş yaptığını, akabinde; taraflarınca İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyası üzerinden görülen tapu iptal tescil davası ikame edildiğini; ancak açılan davada sehven davacı olarak taşınmazın maliki ... yerine, yetkilisi olduğu ...

Turizm Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. gösterilmiş olup; bu nedenle iş bu davanın yeniden ikame zorunluluğu hasıl olduğunu beyan ederek dava konusu "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Cad. No:33 D:10" numaralı taşınmazın kaydına iyiniyetli 3.kişilere devrinin engellenmesi için ihtiyati tedbir şerhi konulmasını, öncelikle; aynı yargı çevresi içerisinde yer alan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E.sayılı dosyası üzerinden görülen dava ile işbu huzurdaki dava arasında gerek konu, gerek taraflar yönünden bağlantı bulunduğundan birleştirilmelerini, davacı müvekkilinin, yetkilisi olduğu dava dışı ... Turizm Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... .... arasında yapılan 02.04.2018 tarihli vefa sözleşmesine istinaden; davacı müvekkilinin geri alım hakkı uyarınca "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Cad.

No:33 D:10" numaralı taşınmazın, ... .... adına olan tapu kaydının iptali ile yeniden davacı müvekkili adına tescilini, aksi takdirde; dava konusu taşınmazın güncel değerinin tespiti ile kalan borç miktarı 475.000,00.-TL+%15 faiz+BSMV'nin dava konusu taşınmazın güncel değerinden düşülerek geri kalan bedelin en yüksek ticari faiz ile birlikte davalı bankadan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı banka üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan 04/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; "SPK Mevzuatına tabi değerleme yöntemleri uygulanmak suretiyle ;Tapuya İstanbul İlli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 145 Ada 16 Parselde, ... Caddesi No:33 adresinde bulunan Kanarya Apartmanının, 3. Kat D:10 adresinde bulunan taşınmaza; 4.572.000,00TL.(Dörtmilyonbeşyüzyetmişikibin.-TL.) gerçeğe uygun kıymet değeri takdir edildiği" yönününde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Belirlenen değer üzerinden harç tamamlatılarak dosya heyete tevdi edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 30/04/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında. "Somut olayımızda 02.04.2018 tarihli Protokolda; ... risk nolu kredilerden kaynaklanan borcun, bu borcun teminatını oluşturmak üzere ...'in maliki olduğu üzerinde banka lehine ipotek tesis edilmiş İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ...

Caddesinde kain ve tapunun 145 ada, 16 parsel numarasında kayıtlı, 240/2700 arsa paylı, 3. Kat, 10 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın, 475.000,00 TL bedelle, üzerindeki banka ipoteği hariç bütün yükümlülüklerden arındırılmış şekilde 11.04.2018 tarihine kadar Banka'ya devir edilmesi, taşınmazın devir bedeli olan 475.000,00 TL'nin ... Tur. San, Ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin kredi borçlarına mahsup edilmesi suretiyle tasfiye edileceğini, Taşınmazın 11.04.2018 tarihine kadar Banka'ya devir edilmesi tarihinden itibaren 12 aylık süre içinde yazılı olarak Banka'ya ulaşacak şekilde talepte bulunulması halinde Protokol'ün IV. Maddesindeki koşullarla taşınmazın eski malikine veya göstereceği 3. Şahıslara geri alım hakkı tanınacağının düzenlendiğini, 26.01.2023 tarihli tapu kaydına nazaran ..., maliki olduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, ... Caddesinde kain ve tapunun 145 ada, 16 parsel numarasında kayıtlı, 240/2700 arsa paylı, 3. Kat, 10 bağımsız bölüm numaralı taşınmaz üzerinde banka lehine ipotek tesis edilmiş ipotekle yükümlü olarak 05.04.2018 tarihinde ... ... Bankası ....'na 475.000,00 TL bedelle devir ettiğini, buna göre vefa hakkının sahibi taşınmazı devir eden ... olmakla, vefa hakkına dayalı olarak açılacak bu davada ... Tur. San. Ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin aktif dava ehliyetinin olmayacağını, 02.04.2018 tarihli Protokol ile tanınan Vefa Hakkının kullanılması. 05.04.2018 tarihinden itibaren 12 ay içinde yazılı olarak bankaya ulaşacak şekilde talepte bulunulması, 475.000,00 TL * satış masrafları" Taşınmazla ilgili bankanın yapacağı masraflar tutarına taşınmazın Bankaya devir edildiği tarihten itibaren geri satım tarihine kadar yıllık %15 oranında işletilecek faiz * BSMV'”'nin Bankaya nakden ve defaten ödenmesi,

Devir nedeniyle yapılacak olan tüm masrafların (Banka ait olanlar da dahil olmak üzere) Borçlular veya gösterecekleri alıcı üçüncü şahıslar tarafından karşılanması halinde mümkün olabileceğini, Somut olayımızda taraflar arasındaki yazışmalardan, Bankanın vefa hakkının kullanılması için bildirdiği geri alım tutarların ... Tur. San. Ve Dış Tic. Ltd.

Şti. ve ... tarafından bilindiğinin, bildirilen tutarlar için faiz indirimi istediğinin anlaşıldığını, Vefa hakkı kullanımı için gereken koşullardan olan yazılı başvuru koşulu gerçekleşmiş olmakla birlikte, belirlenen vefa hakkı bedelinin bankaya nakden ve peşinen ödenmediğini, Vefa Hakkı tanınmasına ilişkin sözleşme gereğince geçerli bir vefa hakkı kullanımı iradesinin gerçekleşmesi için.

05.04.2018 tarihinden itibaren 12 ay içinde yazılı olarak bankaya ulaşacak şekilde talepte bulunulmasını, 475.000,00 TL 4 satış masraflarıt Taşınmazla ilgili bankanın yapacağı masraflar tutarına taşınmazın Bankaya devir edildiği tarihten itibaren geri satım tarihine kadar yıllık %15 oranında işletilecek faiz * BSMV”'nin Bankaya nakden ve defaten ödenmesini, devir nedeniyle yapılacak olan tüm masrafların (Banka ait olanlar da dahil olmak üzere) Borçlular veya gösterecekleri alıcı üçüncü şahıslar tarafından karşılanması gerektiğini,

somut olayımızda bu koşullardan ilk ikisini birlikte gerçekleşmediğinden Bankanın sözleşmeden dönme hakkının doğduğu, bankanın da sözleşmeden döndüğü, bu durumu 13.12.2022 tarih ve 151 sayılı yazısı ile ... Tur. San. Ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'ne bildirdiğini, Öte yandan geri alım sözleşmesinin bir para borcuna teminat amacıyla gerçekleştirildiği ve geri alım hakkı tesis edildiği hallerde, hakkın kullanılabilmesi için sözleşmenin amacına uygun olarak, öncelikle alacaklıya yani geri alım hakkının tesis edildiği şeyin malikine geri alım bedelinin ödenmesinin gerektiğini, başka bir ifadeyle, borçlu geri alım hakkı sahibi, ancak borcunun tamamını gereği gibi ifa etmesi durumunda hak konusunun mülkiyetinin devrini talep edebileceğini, geri alım bedelinin bankaya ödenmediği gibi depo da edilmediğini, davaya konu vefa hakkı sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığını,

vefa hakkı sözleşmesi resmi şekilde yapılmamış olmakla birlikte, dosya içeriğine göre; davacı ve davalının karşılıklı olarak sözleşmeye uyacakları yönünde güven oluşturduktan sonra bu güvene aykırı olarak şekle aykırılığı ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanılması olacağını, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca şekle aykırılık iddiasının kabul edilemeyeceğini, öte yandan, davacının dava dilekçesinde vefa sözleşmesinin şekil şartlarına aykırı düzenlendiğinden geçersiz olduğunu ileri sürmediğini, aksine bu sözleşmeye dayanarak dava açtığını,

bu durumun çelişkili davranış yasağı kuralına aykırı olduğu" yönününde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLER

Tapu kayıtları, vefa sözleşmesi, davacı talep yazıları, banka cevap yazıları, ihtarname, bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ve birleşen dava, taraflar arasında imzalanan 02/04/2018 tarihli protokolden kaynaklı vefa hakkı nedeniyle tapu iptal tescil, aksi takdirde alacak iddiasına ilişkindir. Davalının zamanaşımı itirazının, davanın protokol hükümlerine uyulmadığından bahisle tapu iptal tescil ve alacak talepli terditli dava olduğu, 10 yıllık genel zamanaşımına tabi olduğu anlaşıldığından reddine karar verilmiştir.

Davacı şirket ile davalı arasında davacı şirketin kullandığı kredilerden kaynaklanan borçlarının tasfiye edilmesine ilişkin 02.04.2018 tarihli protokol akdedilmiştir. Protokol'ün 3. maddesinde, borcun ödenme şekli; “...risk nolu kredilerden kaynaklanan borcun, bu borcun teminatını oluşturmak üzere ...'in maliki olduğu üzerinde banka lehine ipotek tesis edilmiş İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ...

Caddesinde kain ve tapunun ...ada, ... parsel numarasında kayıtlı, 240/2700 arsa paylı, 3. Kat, 10 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın, 475.000,00 TL bedelle, üzerindeki banka ipoteği hariç bütün yükümlülüklerden arındırılmış şekilde 11.04.2018 tarihine kadar Banka'ya devir edilmesi, taşınmazın devir bedeli olan 475.000,00 TL'nin kredi borçlarına mahsup edilmesi suretiyle tasfiye edileceği...

Taşınmazın 11.04.2018 tarihine kadar Banka'ya devir edilmesi tarihinden itibaren 12 aylık süre içinde yazılı olarak Banka'ya ulaşacak şekilde talepte bulunulması halinde Protokol'ün IV. maddesindeki koşullarla taşınmazın eski malikine veya göstereceği 3. Şahıslara geri alım hakkı tanınacağı..” şeklinde düzenlenmiştir.

Protokol'ün “Taşınmazın Geri Satımı ve Vefa Hakkı Tanınması” başlıklı IV. Maddesinde. “1. Banka, işbu protokolün III.1. maddesi gereğince, borca mahsuben Banka tarafından devir alınacak olan taşınmazın devir tarihinden itibaren 12 aylık süre içinde yazılı olarak ve Bankaya ulaşacak şekilde talepte bulunulması kayıt ve şartıyla taşınmazın devir bedeli olarak belirlenen ve üzerinde taraflarca mutabık kalınan İstanbul İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, 73 pafta, 145 ada, 16 parsel numarasında kayıtlı, 10 bağımsız bölüm numaralı mesken nitelikli taşınmaz için 475.000,00 TL + satış masrafları tutarına taşınmazın Bankaya devir edildiği tarihten itibaren geri satım tarihine kadar yıllık %15 oranında işletilecek faiz + BSMV ve taşınmazın Bankaya devir tarihinden geri satım tarihine kadar Banka tarafından taşınmazla ilgili olarak yapılacak her türlü vergi, harç, masraf vs. ödemeler ile işbu ödemelere %15 oranında faiz uygulanarak hesaplanacak olan bedelin Bankaya nakden ve defaten ödenmesi,

devir nedeniyle yapılacak olan tüm masrafların Borçlular veya gösterecekleri alıcı üçüncü şahıslar tarafından karşılanması ve bu süreçte taşınmaza ait tüm giderlerin Borçlular veya gösterecekleri 3. Şahıslar tarafından ödenmesi, işbu protokoldeki sair yükümlülüklerin ve ödemelerin yerine getirilmesi ve Borçluların T. ...

Bankası ....0.'na asaleten, kefaleten, nakdi/gayrinakdi her ne ad altında olursa olsun hiçbir borçlarının olmaması kayıt ve şartıyla taşınmazın eski malikine veya göstereceği 3. Şahsa satımını yapmayı kabul ve beyan eder.

Ancak, geri satım tarihinde her halükarda, bu şekilde hesaplanacak geri satım bedelinin, geri satım tarihinde Banka tarafından taşınmaza yaptırılacak güncel ekspertiz değerinden düşük olması halinde Borçlular bu yüksek ekspertiz değerini Bankaya nakden ve defaten ödeyeceklerini, ödemez ise Bankanın taşınmazı geri satım yükümlülüğünün olmayacağını, bu yönde Bankadan herhangi bir talepte bulunmayacağını, dava açma ve yasal haklarından şimdiden vazgeçtiğini kabul, beyan ve taahhüt ederler...

2-Banka adına tescil edilecek taşınmazın eski malikine veya göstereceği 3. Şahıslara satımına ilişkin olarak işbu protokolde belirtilen şartlar dışında Bankanın konu ile ilgili diğer birimlerinin Banka uygulamasına esas teşkil eden diğer şartlarını kabul ettiklerini Borçlular kabul, beyan ve taahhüt ederler...

4-İşbu Protokolün yürürlüğü kaydıyla IV.1. maddesinde belirtilen taşınmaz ile ilgili olarak taşınmazın eski malikine veya göstereceği 3. Şahıslara tanınacak olan geri alım hakkı süresinin sonuna kadar yazılı olarak Bankaya ulaşacak şekilde yapılacak bildirim ile bu hakkın kullanılmaması ve-veya geri alım hakkının kullanılacağı tarihte işbu Protokolün IV.1.

Maddesine göre belirlenecek geri alım bedelinin Borçlular, eski malik veya gösterilecek alıcı 3. Şahıs tarafından Bankaya nakden ve defaten ödenmemesi ve/veya Borçluların Protokoldeki yükümlülüklerini ve ödemelerini eksiksiz ve tam olarak yerine getirmemesi ...... tüm risklerinin tamamıyla tahsil ve tasfiye edilmemesi nedenleriyle geri alım hakkının sona ermesi halinde taşınmaz üzerinde istediği şekilde tasarrufta bulunabilecek olup bu konudan Borçlular ve Muvafakat Veren herhangi bir suretle hiçbir makam nezdinde itirazda bulunmamayı, vefa hakkının sona erdiği tarihten itibaren 10 gün içinde söz konusu taşınmazı hiçbir ihtar,

ihbar veya yargı kararına gerek kalmaksızın kayıtsız şartsız olarak, boş, temiz ve sağlam olarak Bankaya veya kanuni vekiline teslim/iade edeceklerini ....” düzenlemesi vardır.

Taraflar arasında 02.04.2018 tarihli Protokol ve Protokol koşulları yönünden herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Dosyaya celp edilen 26.01.2023 tarihli tapu kaydına göre ...'in maliki olduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinde kain ve tapunun 145 ada, 16 parsel numarasında kayıtlı, 240/2700 arsa paylı, 3. Kat, 10 bağımsız bölüm numaralı taşınmaz üzerinde banka lehine ipotek tesis edilmiş ipotekle yükümlü olarak 05.04.2018 tarihinde .. ... Bankası ....'na 475.000,00 TL bedelle devir edildiği, vefa hakkı sözleşmesinin tapu siciline şerh edilmediği, taşınmazın halen... ... Bankası .... adına kayıtlı olduğu, görülmüştür.

Davacı, davalı bankaya hitaben yazdığı 29/03/2019 tarihli yazısında vefa hakkı kullanılarak bankaya devredilen daireyi geri alma hakkını kullanacağını bildirmiş, davalı 04.04.2019 tarihli e-posta ile 15.04.2019 tarihine kadar 553.250,00 TL'nin banka nezdindeki geçici hesaplara ödenmiş olması halinde gerekli sürecin tamamlanması için vekaletnamenin düzenleneceği bilgisini vermiştir. Bankaya 15.04.2019 tarihine kadar vefa hakkı kullanım bedeli olarak 553.250,00 TL depo edildiğine, ödendiğine ilişkin herhangi bir dekont ibraz edilmemiştir.

Davacı, davalı bankaya hitaben yazdığı 19.11.2019 tarihli yazısında vefa hakkına ilişkin ek süre verilmesini ve vefa hakkına konu gayrimenkulün satış tutarının daha düşük faiz oranı ile belirlenmesini talep etmiştir.

Davacı, davalı bankaya hitaben yazdığı 18.03.2020 tarihli yazısında gayrimenkulü satın almak istediğini, bu nedenle mezkur gayrimenkulün tarafına geri satışı konusunda satış tutarı belirtilmesini talep etmiş bu talebe davalı banka 25.03.2020 tarihinde e-posta ile cevap vererek; Taşınmazın 19.12.2019 tarihi itibariyle ekspertiz değerinin 735.000,00 TL olduğunu, 24.04.2020 tarihine kadar tahsilat sağlanması halinde satış bedelinin 631.100,00 TL olacağı, banka nezdindeki geçici hesaplara ödenmiş olması halinde gerekli sürecin tamamlanması için vekaletnamenin düzenleneceği bilgisini vermiştir.

Bankaya 24.04.2020 tarihine kadar vefa hakkı kullanım bedeli olarak 631.100,00 TL depo edildiğine, ödendiğine ilişkin herhangi bir dekont ibraz edilmemiştir.

Davacı, davalı bankaya hitaben yazdığı 02.09.2022 tarihli yazısında. “Yapılan vefa hakkı sözleşmesi kapsamında İstanbul İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, 145 ada, 16 parsel, 10 bağımsız bölümde yer alan gayrimenkulü 05.04.2018 tarihinde bankaya devrettiğini, 15.04.2019 tarihine kadar kullanılmak üzere vefa hakkı tanındığı, bu sürenin bitmesine 20 gün kala vefa hakkını kullanmak için dilekçe verdiğini, vefa hakkını kullanabilmesi için 560.000,00 TL ödeme yapılmasının istendiğini, bunu kabul ettiğini, bankanın kendisine haber vereceğinin bildirildiğini, anlaşma tarihi geçtikten 20 gün sonra 0850 ile başlayan bir numaradan arandığını, vefa hakkı sözleşmesini %10 faizi ile uzatmak isteyip istemediğimin sorulduğunu, kendisinin süreyi uzatmadan taşınmazı almak istediğini bildirdiğini,

ancak bankadan herhangi bir dönüş olmadığını, 19.11.2019 tarihinde yeniden dilekçe verdiğini, Bankanın ekspertiz yaptırılacağını söylediğini, ancak o günden bugüne herhangi bir dönüş yapılmadığını, araya pandemi sürecinin girdiğini, pandemi nedeniyle kendilerinin de bankayı aramadığını, şimdi banka ile iletişime geçtiklerini, bankanın 3.200.000,00 TL istediğini, taşınmazı 658.000,00 TL'ye almak istediğini, hakları saklı kalmak kaydıyla talebinin değerlendirilmesini, bu tutarın ödenmesi kaydıyla taşınmazın kendisine devredilmesini istediğini bildirmiş.

Banka bu yazıya karşı, 13.12.2022 tarih, 151 sayılı yazısı ile cevap vererek; “ talep edilen 658.000,00 TL bedelin uygun olmadığını, yapılan şifahi görüşmeyle bildirildiğini, mevzuatlar çerçevesinde uygun olan bedel ve şartların telefon aracılığı ile iletildiğini ancak gelinen aşamada herhangi bir dönüş yapılmadığından sürecin ilerletilemediğini, bu doğrultuda taşınmazın Bankanın e-ihale sayfası üzerinden en kısa sürede ilana sunulacağını bildirmiştir.

Davacı, davalı bankaya hitaben yazdığı 27.12.2022 tarihli yazısında diğer dilekçelerini özetleyerek, 470.000,00 TL'ye ilk başvuru tarihindeki faiz oranı işletilerek, 658.000,00 TL bedel karşılığında taşınmazın iade edilmesini, geri alım haklarının reddedilmesi, taşınmazın risk grubundan çıkarılması veya taşınmazın satılması durumunda banka aleyhine yasal yollara başvurulacağının bildirildiği, Bankanın bu yazıya karşı herhangi bir cevap vermediği görülmüştür.

Taraflar arasında düzenlenen protokol hususunda ve protokole göre taşınmazın eski malikine veya göstereceği 3. Şahıslara tanınacak olan geri alım hakkı süresinin sonuna kadar yazılı olarak Bankaya ulaşacak şekilde yapılacak bildirim ile bu hakkın kullanılmaması ve-veya geri alım hakkının kullanılacağı tarihte işbu Protokolün IV... Maddesine göre belirlenecek geri alım bedelinin Borçlular, eski malik veya gösterilecek alıcı 3. Şahıs tarafından Bankaya nakden ve defaten ödenmemesi nedenleriyle geri alım hakkının sona ereceğinin düzenlendiği hususlarında taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, vefa hakkının kullanımı açısından vefa sözleşmesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Davalı tarafından davacıya kullandırılan kredilerin tam ve süresinde ödenmediği için davacı hakkında takip başlatıldığı, bu kapsamda kredi borcunun teminatı olarak banka lehine ipotek edilmiş ...'e ait taşınmazın 30.05.2017 tarihinde yapılan ihalesinde 2.140.000,00 TL bedelle banka tarafından alacağa mahsuben satın alındığı, bu işlemle kredi borcu tamamen kapanmadığı için, kalan borç için ...'in maliki olduğu dava konusu taşınmaz üzerinde davalı lehine 24.05.2017 tarihinde 1.300.000,00 TL bedelle ipotek edildiği, Davacının kalan borcu da ödeyememesi üzerine bu ipoteğin de paraya çevrilmesinin istendiği,

Bankanın bu kredi alacağının 6008626595 risk nolu kredi hesabında izlediği, 6008626595 risk nolu kredi hesabından kaynaklanan borçlarının tasfiye edilmesine ilişkin olarak 02.04.2018 tarihli Protokolün akdedildiği, yaptırılan bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiştir.

Protokolde düzenlendiği üzere taşınmazın eski malikine veya göstereceği 3. Şahıslara tanınacak olan geri alım hakkı süresinin sonuna kadar yazılı olarak Bankaya ulaşacak şekilde yapılacak bildirim ile bu hakkın kullanılmaması ve-veya geri alım hakkının kullanılacağı tarihte işbu Protokolün IV.1. Maddesine göre belirlenecek geri alım bedelinin Borçlular, eski malik veya gösterilecek alıcı 3. Şahıs tarafından Bankaya nakden ve defaten ödenmemesi nedenleriyle geri alım hakkının sona ereceğinin düzenlendiği hususlarında taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Vefa hakkı (geri alım hakkı) bir kimsenin satmış olduğu bir gayrimenkulü bedeli karşılığında tek taraflı bir irade açıklaması ile satın alma imkânını veren kurucu yenilik doğuran şahsi bir haktır. Tapu siciline şerh verildiği takdirde bu şahsi hak ayni bir nitelik kazanır. Konusu gayrimenkuldür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237.

(BK m. 213) madde hükmü "Taşınmaz satışı vaadi, geri alım ve alım sözleşmeleri, resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz." şeklinde olup vefa hakkında resmi şekil şartı aranmaktadır. Bedel gözetilmesi ise zorunlu olmayıp isteğe bağlıdır. Vefa hakkının ne şekilde kullanılacağı hususunda kanunda bir hüküm yoktur. Yenilik doğuran niteliği itibariyle vefa hakkı dava açılarak kullanılabileceği gibi mektup, telgraf ve ihtar göndermek suretiyle de kullanılabilir.

Bu konuda irade açıklamasının karşı tarafa ulaşması yeterlidir. Geri alım (vefa) hakkı dava açılarak kullanılması TMK'nın 716. maddesinde yer alan bir tescil davası niteliğindedir. Öte yandan geri alım sözleşmesi noter tarafından re’sen düzenlenmedikçe geçerli sayılmaz.

Her ne kadar geri alım sözleşmesinin geçerliliği TBK m.237/f.2'nin açık hükmü gereğince resmi şekle tabi olup, somut olayda sözleşme resmi şekilde yapılmamış ise de dosyadaki delil ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasında adi yazılı şekilde düzenlenen 02.04.2018 tarihli protokol bir vefa (geri alım) sözleşmesi niteliğindedir.

TBK'nın 237. maddesine göre vefa sözleşmesinin resmi şekilde yapılması zorunlu olsa da davacı vefa sözleşmesi gereği edimini yerine getirerek dava konusu taşınmazı davalı banka adına tapuda terkin ettiğinden ve mülkiyetin davalı Vakıfbank'a intikal etmesiyle resmi şekil şartının yerine getirildiğinin kabulü ile bu aşamadan sonra, vefa sözleşmesinin şeklen geçersiz olduğunu ileri sürmenin TMK 2. maddesi kapsamında iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağı kabul edilmiştir.

Kaldı ki somut olayda davacı vefa sözleşmesinin şekil şartalarına aykırı düzenlendiğinden geçersiz olduğunu ileri sürmemiş, davasını geçersiz olduğu ileri sürülen sözleşmeye dayandırmıştır. (İstanbul BAM 2 HD 2022/1599E-2023/1720K) (... BAM 37 HD 2023/1171E-2024/1208K)

Yenilik doğuran haklardan geri alım hakkının kullanılması tek taraflı bir hukuki işlemdir. Geri alım hakkının tek taraflı irade beyanıyla kullanılmasıyla, muhatabın irade beyanına gerek olmaksızın, satış ilişkisi kurulur. Hakkın kullanmasının hüküm ifade etmesi için hak sahibinin bu yöndeki tek taraflı irade beyanını hakkın muhatabına yöneltmiş olması gerekir. Geri alım beyanının içeriğinin irade beyanının yorumlanmasına ilişkin genel prensipler uyarınca yorumlanması gerekir. Geri alım sözleşmesinde lehine geri alım hakkı tanınan tarafın en önemli yükümlülüğü, geri alım hakkını kullandığında, hak sahibine sözleşmede kararlaştırdıkları geri alım bedelini ödemekten ibarettir.

Somut olayda, davacı ... Tur. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., davalıya hitaben yazdığı 29.03.2019 tarihli yazısında vefa hakkı kullanma isteğini bildirmiş ise de bankaya 15.04.2019 tarihine kadar vefa hakkı kullanım bedeli olarak 553.250,00 TL depo edildiğine, ödendiğine ilişkin herhangi bir dekont ibraz edilmemiştir. Yine davalıya hitaben yazdığı 19.11.2019 tarihli yazısına istinaden bankanın verdiği cevapta bildirilen 631.100,00 TL'nin bankaya 24.04.2020 tarihine kadar vefa hakkı kullanım bedeli olarak depo edildiğine, ödendiğine ilişkin herhangi bir dekont ibraz edilmemiştir.

Yine davacının davalıya yazdığı 02.09.2022 tarihli yazıya banka 13.12.2022 tarih, 151 sayılı yazısı ile cevap vererek talep edilen tutarın uygun olmadığını bildirmiştir.

Taraflar arasındaki yazışmalardan, Bankanın vefa hakkının kullanılması için bildirdiği geri alım tutarların ... Tur. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... tarafından bilindiğinin anlaşıldığı, bildirilen tutarlar için faiz indirimi istendiği, vefa hakkı kullanımı için gereken koşullardan olan yazılı başvuru koşulu gerçekleşmiş olmakla birlikte, belirlenen vefa hakkı bedelinin bankaya nakden ve peşinen ödenmediği anlaşılmaktadır.

Vefa Hakkı tanınmasına ilişkin sözleşme gereğince geçerli bir vefa hakkı kullanımı iradesinin gerçekleşmesi için; 05.04.2018 tarihinden itibaren 12 ay içinde yazılı olarak bankaya ulaşacak şekilde talepte bulunulması, 475.000,00 TL + satış masrafları + Taşınmazla ilgili bankanın yapacağı masraflar tutarına taşınmazın Bankaya devir edildiği tarihten itibaren geri satım tarihine kadar yıllık %15 oranında işletilecek faiz + BSMV”'nin Bankaya nakden ve defaten ödenmesi, devir nedeniyle yapılacak olan tüm masrafların Borçlular veya gösterecekleri alıcı üçüncü şahıslar tarafından karşılanması gerekmektedir.

Somut olayda bu koşullardan ilk ikisi birlikte gerçekleşmediğinden bankanın sözleşmeden dönme hakkının doğduğu, bankanın da sözleşmeden döndüğü, bu durumu 13.12.2022 tarih ve 151 sayılı yazısı ile ... Tur. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne bildirdiği kabul edilmiştir.

Asıl dosyada davacı davaya konu taşınmazın satıcısı olmadığından ve hak sahibi satış sözleşmesindeki satıcı olacağından, asıl dosyada davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine; birleşen dosyada ise yukarıda açıklanan gerekçelerle protokoldeki şartların gerçekleşmediği kabul edilerek sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Asıl davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,

a)Asıl dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcının peşin alınan 8.111,82 TL ve tamamlama harcı ile alınan 69.966,52 TL olmak üzere toplam 78.078,34 TL harçtan mahsubu ile 77.462,94 TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

b)Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,

c)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2 maddesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine

2-Mahkememiz dosyası ile birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden davanın REDDİNE,

a)Birleşen dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcının peşin alınan 8.111,82 TL harç ile alınan 69.966,51 TL olmak üzere toplam 78.078,33 TL harçtan mahsubu ile 77.462,93 TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

b)Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,

c)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 504.600,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır