İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/626 K.2026/249

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin ... 6 ATM'nin ...Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekillerinin Keşidecisinin ...Ltd. Şti. olduğu, ... Bankası ... Şubesi'ne ait, ... çek no'lu, 18.06.2022 keşide tarihli 25.000,00-TL bedelli çeki kaybettiğini, bununla ilgili çek iptal davası açıldığını, anılan çek için çek iptal dava dosyasında istirdat davası açmak üzere müvekillerine süre verildiğini, anılan çekin müvekillerinin elinden rızası dışında çıktığını belirerek çekin istirdadını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı vekilinin ... 6 ATM'nin ... Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; çek istirdadı davasında genel yetki kuralı olan davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, müvekilleri faktoring şirketi dava konusu çeki yasal mevzuata uygun şekilde temlik aldığını, davacının çekin rızası dışında çıktığı iddiasını kabul etmediklerini davacının kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kaybolma iddiasına dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 22/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davalı ile dava dışı ...Ltd. Şti. Arasında 12/11/2021 tarihli Faktoring sözleşmesi imzalandığı, davalının elektronik ortamda tutulan ticari defterlerinin yapılan tespitlere göre şirketin 2022 yıllarına ticari defterlerinin HMK 222.

Md. Göre kendi lehine kesin delil teşkil ettiği, kanaatini varılmakla nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, davalının Rapor içerisinde zikredilen ticari defter ve kayıtlarında; dava dışı DMN ile arasındaki faktoring sözleşmesi kapsamında 1 adet faktoring işlemi yapıldığı, dava dışı ... Ltd.

Şti.'nin davacı ...'e 04.05.2022 tarih ve ... seri no.lu E-Arşiv fatura ile muhtelif temizlik malzemesi sattığı, fatura bedeli KDV dahil 136.054,00 TL olduğu ve fatura tutarının 80.000,00 TL'lık kısmı için ait dava dışı ... tarafından davalıya ödeme aracı olarak.

27.05.2022 tarihli ... seri no.lu ... şubesine ait 30.000,00 TL tutarlı, 08.09.2022 tarihli ... seri no.lu ...şubesine ait 25.000,00 TL tutarlı, ... tarihli ... seri no.lu ... şubesine ait 25.000,00 TL tutarlı çekler verildiği, davalı faktöring şirketinin faktöring hizmetindeki temel yükümlülükleri rapor içerisinde detaylı olarak belirtildiği ve davalının bu yükümlülüklerini yerine getirdiği, İhbar olunan dava dışı ...Şti.'ne “2022 Yılına Ait Ticari Defter Ve Kayıtlarınızın Sunulması Hususu İhtar Olunur.” İhtarını içerir ihbar Çağrı Kağıdı Tebligat Kanununun 35. Md. göre tebliğ edildiği tebligat mazbatasından anlaşıldığı,

Karşılıksız işlemi gören çek rapor içeriğinde sunulu muavin defter dökümünden de görüleceği üzere 29/09/2023 tarihinde tahsil olmuş olup (7-Bank (Turklandbank)'ın ... sayılı yazısında da belirtildiği gibi) davalının çekle bedeli ilgili alacağının kalmadığı yönünde görüş ve kanaatine varılmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''

6361 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrasına göre: "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez.

Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." aynı maddenin 3. Fıkrası ise:" Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklindedir.

Dava konusu çekin istirdadı talebi yönünden iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedi elinde bulunduran davalı faktoring şirketinin kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre.

Dava; kaybolma iddiasına dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkin olduğu, herhangi bir soruşturma veya ceza dosyasının bildirilmediği, davalı foktoring şirket yetkililerinin bu aşamada şüpheli olarak yer almadıkları ve davalıya yöneltilmiş bir suç isnadının bulunmadığı, davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığının tarafların kabulünde olması, davacının çekteki imzasına itiraz etmemiş olması ve iş bu dava yönünden davacının ispatlanması gereken hususun davalının kötüniyetli iktisabı olması,

akabinde alınan 22.01.2026 tanzim tarihli bilirkişi raporunda, karşılıksız işlemi gören çek rapor içeriğinde sunulu muavin defter dökümünden de görüleceği üzere 29/09/2023 tarihinde tahsil olmuş olup ... sayılı yazısında da belirtildiği gibi) davalının çekle bedeli ilgili alacağının kalmadığının tespit edildiği, 6361 sayılı kanunun 9/3. fıkrası ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... tarihli ... esas ... karar sayılı içtihatı dikkate alınarak dosya kapsamı itibariyle davalı şirket tarafından dava konusu çekin usulüne uygun olarak alındığı, çek üzerindeki ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı ve davalının çekin çalıntı olduğunu bilerek,

davacının zararına olacak şekilde, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu kanıtlayamadığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

Katip · e-imzalıdır. Hakim · e-imzalıdır.