İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/641 K.2026/301

Mahkememizde görülmekte olan Çek İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket tarafından ... Bankası A.Ş. ... Şubesi üzerinde, 30.11.2021 tarihli, 2.850.000 TL bedelli ve keşide ile ödeme yeri İstanbul olarak gösterilen, ... seri numaralı çek düzenlendiğini ve lehtarı ... A.Ş.

Olarak gösterildiğini, düzenlenen çeke istinaden müvekkili şirket tarafından ödeme yapılması akabinde çek üzerinde karalamalar, silmeler ve tahrifat yapıldığını, çek bedelinde yapılan bu değişiklikler, Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.780 uyarınca kambiyo senetlerinde bulunması gereken zorunlu unsurları zedelemekte olup çekin usulüne uygun düzenlenmiş kambiyo senedi vasfını ortadan kaldırdığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, çekin geçerli olduğu varsayımında dahi; düzenlemeler sonucunda çek, ...

Bankası A.Ş. Eyüpsultan Şubesi üzerinde, 850.000 TL bedelli, 30.01.2022 keşide tarihli, lehtarı ...Tic. A.Ş., keşidecisi ise müvekkil ... San. ve Tic. A.Ş. olarak gösterilen bir belgeye dönüştürüldüğünü, ancak bu haliyle dahi söz konusu çekin tahsil kabiliyeti kalmadığını, müvekkili şirketin hiçbir şekilde bakiye 850.000 TL tutarında herhangi bir borcu bulunmadığını, öncelikle davaya konu ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi üzerinde, ... seri numaralı çekin bertaraf, zayi olması nedeniyle iptaline, mahkeme aksi kanaatte ise her halükarda ilgili çekin zamanaşımına uğramış olması sebebiyle iptaline, dava süresince çekin bankaya ibraz edilmesi halinde ödemeye konu edilmemesi için çek bedeli üzerinde ödeme yasağı (ihtiyati tedbir) konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin "umumi hükümler" arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama 'TTK m.657) ve hamiline senetlerin iptali hakkında (TTK m.757-765) getirilerek bu hükümlerin TTKm.778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06/06/2012 tarih ve ... Esas... Karar sayılı kararı da benzer yöndedir)

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; :Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 ve 757/1 maddelerine göre, kıymetli evrakın zayi olduğu veya, ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir hükmü düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, çekin iptali talebinde bulunan davacının, iptali istenen çekin keşidecisi olduğunu beyan ettiği, hak sahibi lehtar veya usulüne uygun ciro yolu ile devir alan yetkili çek hamillerinden olmadığı ve yine dava konusu çekin, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinde belirtilen ticari defter ve kayıt niteliğindeki belgeler kapsamında da olmadığı anlaşılmakla, davacı keşidecinin zayi nedeniyle Türk Ticaret Kanunu'nun 649 ila 849. maddelerinde düzenlenen kıymetli evraklardan olan, dava konusu çekin iptaline ilişkin istemde bulunamayacağı, işbu nedenle açılan davanın reddi gerektiği kanaatine varılmakla,

davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır. Hakim · e-imzalıdır.