İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/756 K.2026/344

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin ticari alışverişte bulunduğu ... tarafından müvekkiline verilen 750.000,00 TL” bedelli çekin çalındığını, müvekkilinin mezkur çeki, personelleri aracılığı bankaya göndermek ve takas hesabına koydurmak üzere ciroladığını ve sonrasında söz konusu çek birden bire ortadan kaybolduğunu, müvekkilinin ilk aşamada çekin işyerinde belgeler arasında kaybolduğunu düşünmüş, çekin çalınmış olduğunun ortaya çıktığını, müvekkili adına hakkında suç duyurusunda bulunduğunu,

... isimli kişi tarafından düzenlenen sahte faturanın e fatura olarak müvekkiline tebliğ edilmesi ile müvekkilinin bu faturanın ne olduğunu araştırmaya başladığını, müvekkilinin söz konusu sahte faturayı düzenleyen ...'i hiçbir şekilde tanımadığı ve hiçbir şekilde böyle bir mal alımı yapmadığı üzere, söz konusu sahte faturayı kabul etmemiş ve iade edilmesini sağladığını, müvekkili ... firmasından arayan bu kişiler çekin çalışıldığını ve müvekkilinin cirosu olması itibari ile bu kişilerle ticari ilişkisi sorulmuş/ müvekkili bu kişilere çekinin çalındığını,

söz konusu faturanın sahte bir fatura olduğunu ve hiçbir şekilde paraya çevrilmemesi ve işlem yapılmaması gerektiği hususunu bildirdiğini, çekin hırsızlık yolu ile çalınmasına ilişkin olarak .... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyasında suç duyurusunda bulunulduğunu, mezkur çeke ilişkin olarak ayrıca ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı alındığını, taraflar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, davanın kabulü ile dava konusu Keşidecisi ..., lehdarı ... olan ...

Bankası ... şubesine ait ... çek seri no'lu 10.07.2025 keşide tarihli 750.000,00 TL” bedelli çekin davalıdan istirdadı ile müvekkiline iadesine, dava konusu çekte tek ve gerçek alacaklı yasal hamilin müvekkili olduğunun tespitine, davalı yanın müvekkilini aramasına çekin çalıntı olduğu hususu ve müvekkili adına düzenlenen faturanın sahte olduğunun bildirilmesine rağmen yasal yükümlülüğünün aksine hareket ettiği ve iyiniyetli olarak kabul edilemeyeceği hususu dikkate alınarak davanın kabulüne,

teminatsız olarak dava konusu çeke ilişkin olarak İcra takibine konu edilmemesi yönünden müvekkili ve keşideci yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile ücret -i vekâletin davalı yana tahmine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ve duruşma günü davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir.

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticari davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle bu fıkrada yer alan ''paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında'' ibaresi ''para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında'' şeklinde değiştirilmiştir.

01.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un31.maddesi ile değişik TTK'nın 5/A maddesinin son hali "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olmuştur.

Eldeki dava, 06.10.2025 tarihinde açılmıştır.

Bu yasal düzenlemeler gereğince, dava şartı arabuluculuk kapsamında kalan ticarî davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir.

Ancak 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, HMK'nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin 115.maddesi hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gelmek üzere eklenen maddeye göre arabuluculuk dava şartı olmakla, davacı vekiline duruşma tutanağında arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış tasdikli suretinin sunulması için 1 haftalık kesin süre verildiğine, aksi halde davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 yollamasıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesindeki dava şartı yokluğundan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddedileceğine dair ihtaratın yapıldığı, davacı vekilince arabuluculuk son tutanağının sunulmadığı görülmüştür.

Somut dava, ticari nitelikli çek istirdadı davası olduğundan, TTK'nın 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabidir. Dosya kapsamından dava açılmadan önce arabuluculuk kurumuna başvurulmamış olduğunun anlaşıldığı, anılan dava şartının dava açıldıktan sonra tamamlanmasını mümkün kılan yasal bir düzenlemenin mevcut olmadığı gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir. (Yargıtay 11 HD.'nin 29/05/2025 Tarih ve ... Esas- ... Karar sayılı kararı ile aynı dairenin 25/12/2024 Tarih ve... Esas - ... Karar sayılı kararı) Akabinde kanunları bilmemek mazeret sayılmayacağı gibi davacı vekili mesleği gereği bu hususu evleviyetle bilmekle yükümlüdür.

Katip · e-imzalıdır. Hakim · e-imzalıdır.