İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/505 K.2025/465

Mahkememizde görülmekte olan Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında, 11.09.2019 tarihli “... T.A.Ş ve ... A.Ş Sermaye Piyasası Araçkırı Alımına Aracılık, ...Sözleşinesi” ve “... A.Ş....A.Ş. ....

Sözleşmesi” akdedildiğini, davalının ... numaralı ... hesabında 20.12,2021 tarihi gün sonu itibariyle 691.2505,47 TI. toplam teminat ve ... kodlu vadeli işlem sözleşmesinde 150 adet uzun pozisyonu bulunduğunu, bu sözleşmenin 20.12.2021 tarihinde ...A.Ş. (...) tarafından açıklana 1 uzlaşma Hyatırım 18.2716TL olduğunu, ertesi gün, 21.12.2021 tarihinde, davar ax varlık olan USD/TRY kurunda yaşanan sert düşüş neticesinde, Davalının ...' ta islem şörmekte olan ...vadeli işlem sözleşmesinde de sert düşüş gerçekleşAği,

20.12.2021 gün sonu itibariyle hesabında 691.205.447TL teminat bulunan Davalının ...' a aldığı pozisyon sebebiyle uğradığı zarar neticesinde hesabındaki teminat miktarını kaybettiği ve cari bakiyesinin eksi 207.272 623TL' ye düştüğünü, davalının Çerçeve Sözleşme ve VİĞİ Sözleşmesi kapsamında verdiği talimatlar ile gerçekleştirilen işlemler neticesinde oluşan -297.272,63 TI zarar miktarının temerrüde düşmemek amacıyla davacı aracı kurum tarafindan ...A.Ş.ye davalı adına ödendiğini, bu ödemenin davalıdan tahsili amacıyla müvekkili tarafından davalıya ödeme kolaylığı sağlamak amacıyla görüşmeler yapıldığını,

ancak davalının ödeme yolunu seçmediğini, bunun üzerine 22.12.2021 tarihi itibar.yle 274.590.12 TI anapara, 219.75TL komisyon,10.99 Tİ. BSMV, 389.89TL temerrüt İaizi. 19.49TL temerrüt fi 3SMV ve ... nema geliri stopajı olmak Üzere toplam 275.230.21 11. eks bakiyenin ödenmesi için ...

16. Noterliği'nin ... tarihli ve ... vevmiye numasalı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, alacağın tahsil edilememesi üzerine İsta ...

34. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosyasından başlatılan icra takibine borçlu - davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek, açıklanan nedenlerle; itirazın iptali ile takibinin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEPLER

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usül yönünden görev itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; müvekkilinin daha önce ...

Bank kanalıyla ... işlemleri yaptığını, daha düşük komisyon oranı ile çalıştığını duyduğu ... ile çalışmak üzere 11.09.2019 tarihinde ... şubesine müracaat ettiğini, ...'ın kendisine ...şubesini aramasını söylediğini, ...şubesinden, kendisine bilgisayar üzerinden elektronik yolla hesap açmasının söylendiğini, ancak cep telefonu ekranından tam okuyamadığı sözleşme metinlerini onaylayarak hesap açtığını, sözleşmeleri önceden okumasının münkün olmadığı,

zira sözleşmeyi imzaladıktan sonra kendisine bir nüshasını verdikleri. sözleşmeleri onayladıklan sonra davacı aracı kurum yetkilisine sözleşmelerin diğer kurumlardaki sözleşmelerle avni içerikte mi olduğunu sorduğu ve bülün kurumların sözleşmelerinin “üç aşağı beş yukari” aynı olduğunun kendisine söylendiğini, kendi cep telefonun: yüklenen ... uygulamasını düzgün kullanamadığı için davacı kurum yetkililerinin kendisini ..., Uygulamasını kullanmak üzere yönlendirdiğini, Trade All uygulamasını kullanırken sıkıntılar çektiğini, davacı aracı kurumdaki yetkililere ulaşamadığı. emirlerinin iletilmesinde sorunlar ile karşılaştığını,

20.12.2021 gecesi Cumhurbaşkanı'nın kur Korumalı Mevduat sistemini açıklamasından sonra Davacı aracı kurumun sisteminden 14.60. 14.50. 14.40. 1427. 14.00.

13.86 Hiyat kademelerinden ... pozisyonlarının tamamını satmak için emirler girdiğini, ertesi gün 21.12.2021 günü sabah 09:22'de hesabındaki bütün pozisyonların kapandığını gördüğünü, ...'nın günlük fiyat değişimi limitini vüzde 10'dan yüzde 80'e çıkarmasının şaibeli olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kendi hesabındaki zararın öngörülemeyecek ve gerçekleşmeyecek kadar düşük ABD Doları değerlerinden stop out yapılması sebebiyle zararının ortaya çıktığı, emirlerini gerçekleştirmek için Javacı aracı kurumun sistemine, çalışanlarına ulaşamadığını belirterek; davanın usülden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, cevabi yazı içerikleri, taraflar arasında akdedilen sözleşme suretleri, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası mündericatı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

Dosyamız mündericatında Uyap sureti yer alan, ... 34. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı/alacaklının, davalı/borçlu hakkında, Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve sözleşmesinden kaynaklanan eksi bakiye alacağa dayalı olarak; 275.594,54-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi yaptığı ve davalı/borçlunun süresi içerisinde, yetkiye, borca, takibe, faize itiraz ederek takibin durduğu görülmüştür.

Dava, taraflar arasında akdedilen Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve sözleşmesinden kapsamında bakiye alacağa dayanarak başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmeleri genel hüküm ve şartlarına dair ön bilgilendirme formu, sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesi, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlar, ...Şirketi ... piyasası çağrısız pozisyon kapama seviyesi formu, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlar ve ...Şirketi vadeli işlem ve opsiyon piyasası çağrısız pozisyon kapama seviyesi formunun elektronik olarak imzalandığına ilişkin log kayıtları, ... Şirketi ... teminat oranının artırıldığına dair Kamuyu Aydınlatma Platformu duyurusu, ...Şirketi ödeme dekontu, nakit ekstresi ve ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, SPK uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

SPK uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 14/10/2024 tarihli rapor ile; ""... Davalının hesabında gerçekleştirilen işlemler sonucunda Davacı aracı kurumun. ilgili mevzuat hükümlerine istinaden Davalı Müşterisi adına ve hesabına ...'a yatırdığı anlaşılan 207.021.350 (L para için Davalının eksi hesap bakiyesi olarak takip talebinde 22.12.2021 tarihi itibariyle 274 590.15TL anapara alacağı olarak noterden ihtarname ile talep ettiği (Dava dosyasında İcra Vakip dosyasına rastlanmadığı için icra takip talebi bakımından bir tespit yapılamamıştır) para alacağı bakıınmdan. Davel Müşteri tarafından Davacı aracı kuruma ödenmesi yükümlülüğünün ve Davacının rücven talep koşullarırın oluştuğu.."şeklinde tespitler yapılmıştır.

Bilirkişi raporundaki hukuki yorum ve nitelendirmeler mahkememize ait olmakla; yapılan sektörel yönden yapılan tespit ve değerlendirmeler dosya kapsamına uygun olmakla; hükme esas alınmıştır.

Sonuç olarak, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; taraflar arasında düzenlenen Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi ve Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi içeriği ve hükümleri, 6502 sayılı kanunun 3. maddesindeki tüketici tanımı, somut olayda taraflar arasındaki Sözleşme uyarınca yapılan işlemlerin SPK mevzuatına tabi işlemlerden olup, davalı ...'nün de söz konusu işlemleri yapmak üzere ...A.

Ş. bünyesinde yatırım hesabı açarak, amacının aracı kurum üzerinden döviz ve borsada işlem gören hisse senetlerine yatırım yaparak kâr elde etmek olması, bir işlemin tüketici işlemi olarak nitelendirilebilmesi için işlemi yapan taraflardan birinin ticari veya mesleki olmayan amaçla (kâr elde etme amacı olmaksızın) hareket etmiş olmasının gerekmesi,

buna göre tarafların amacı ve aralarındaki sözleşmenin niteliği gözetildiğinde 6102 Sayılı TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereğince açılan davada Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması karşısında Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır (benzer yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16/05/2018 tarih ve ... E,, ... K. Sayılı kararı).

Yine davalı tarafça icra takibinde icra müdürlüğünün yetkisine ve açılan davada Mahkememizin yetkisine itiraz edilmişse de. 2004 Sayılı İİK'nın 50. maddesinde. "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca yetkili icra müdürlüğünün belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. 6098 Sayılı TBK'nun 89/1. maddesine göre de, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

Talep dayanağı para borcu olup, borcun götürülecek borçlardan olmasından dolayı TBK'nın 89/1. ve HMK'nın 10. maddeleri uyarınca alacaklının kendi yerleşim yeri icra dairesinde ve HMK'nın 6. maddesi uyarınca da borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde talepte bulunulabilecektir. Ayrıca, İİK'nın 50. maddesi uyarınca sözleşmenin yapıldığı yer icra müdürlükleri de yetkilidir.

Alacaklının yerleşim yeri olan Sarıyer ilçesinin İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davalı borçlunun, icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Aynı gerekçelerle, davalı borçlunun Mahkememizin yetkisine yönelik itirazının da yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Sermaye piyasasında faaliyet gösteren aracı kurum olan davacı şirket ile davalı müşterisi arasında akdedilen sermaye piyasası işlem sözleşmeleri ve sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesine dayalı olarak davalı tarafın, vadeli işlem opsiyon borsasında işlem yaptığı, bu kapsamda davalının yaptığı işlemler ve aldığı yatırım pozisyonları nedeniyle zarar oluştuğu, davacı kurumun, davalı müşterisine hesabındaki pozisyonların o andaki fiyatlarına göre zarar miktarını; bu meblağın şirketlerine ödenmesi gerektiğini ve ödenmediği takdirde pozisyonların satılacağını ve buna göre oluşacak bakiyenin davalı tarafından şirketlerine ödenmesi gerekeceğinin bildirdiği anlaşılmaktadır.

Davalı gibi yatırımcıların oluşan teminat eksiğini veya teminat eksiğini aşan hesap açığını kapatmaları ve bunun için teminat tamamlama çağrısı üzerine ödemek zorunda oldukları tutarı aracı kuruma ödemeleri gerekmektedir. Ancak aracı kurumun teminat eksiğini veya hesap açığını kapatma yükümlülüğü ... Anonim Şirketi'ne karşı devam etmektedir.

Bu kapsamda eldeki dosyada; davalının ilk sözleşmeyi 2019 yılında yaptığı, hesap açığı tarihine kadar yapmış olduğu işlemlerinde mobil onay ile imzalanan sözleşmenin geçersizliği ve sözleşmesinde eksik bulunduğuna dair itirazının bulunmadığı, kar elde ettiği dönemlerin de bulunduğu, bu halde USD'de değişen anlık fiyat farkı nedeniyle 21/12/2021 tarihinde oluşan olaylar kapsamında devam eden hesabında sözleşmesi ve geçerli imzasının bulunmadığına dair itirazının TMK'nın 2. Maddesinde düzenlenen iyiniyet ve dürüstlük ilkesi kapsamında kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmakla reddi gerekmiştir.

Davalının takip konusu zararın oluşmasından önce önceki aydan artı bakiye ile başladığı aynı ay boyunca sistem üzerinden işlem yapıldığı, dava konusundan bir gün öncesine kadar teminat açığı oluşmasına neden olacak zararın bulunmadığı ve hatta kar grafisinin izlendiği görülmüştür.

Dava konusu zararın meydana geldiği 21/12/2021 tarihinden önce davalı tarafından işlem yapılan USD yabancı para değerinin ülkemizde hızla yükseldiği ancak bu tarihte ani düşüşün olduğu, mevcut zararın bu düşüş nedeniyle oluştuğu sabittir.

Davalı hesabında oluşan eksi hesap teminatının tamamlanmaması üzerine davacı tarafından ...'a toplam 297.021,50TL açık tutarın, 22/12/2021 tarihinde ... Şirketi'ne kendi hesabından ödendiği anlaşılmıştır.

İcra takibinde 22/12/2021 tarihi itibariyle davalının eksi hesap miktarından az olarak 274.590,31TL üzerinden takip başlatıldığı, davacı tarafından ...'a bu miktarın fazlası olacak şekilde ödeme yapıldığı, bu sebeple davacının, davalıdan rücuen alacak talebinde bulunabileceği, borcun ödenmemesi üzerine alacaklı davacı şirket tarafından başlatılan icra takibinde borca, yetkiye, faize, faiz miktarına ve tüm ferilere itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosya davalısı tarafından davacı aracı kuruma herhangi bir borcu bulunmadığı belirtilerek icra takibine itiraz edilmişse de, dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi tarafından düzenlenen 214/010/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davalının, davacı aracı kuruma takipte talep edilen miktar kadar borcunun bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı borçlu tarafından da söz konusu borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir delil dosyaya sunulmamıştır.

İcra takibinde faize ilişkin itirazın incelenmesinde; davacı tarafından reeskont faizinin istenildiği, davalı adına ...

16. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği, taraflar arasında yer alan ilişkinin ticari iş sayılması gerekmesi karşısında sözleşmenin 11. Maddesi kapsamında "Borsa veya yurtdışı aracı kuruluşlar tarafından uygulanacak faizin %50 fazlası" şeklinde belirtildiği ancak bu miktarın oranının kesin olarak tespit edilemediği gibi bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının sistemlerinde de açıkça yer almadığı anlaşılmakla davacı taleplerine uygun olarak ticari işlere uygulanan avans faizi ve bu faiz oranlarından daha düşük oranlara sahip reeskont faizi oranlarına göre başlatılan takipte yer alan faiz

oranlarına itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla davalı borçlunun, icra takibine itirazında haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit (belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit (belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit (belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır.

Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir.

Eldeki dosyada, davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki yatırım sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, davalı hesabının eksi bakiyeye düştüğünden ve miktarından haberdar olmakla davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır