İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/195 K.2024/545

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Ltd Şti tarafından, ... şubesine ait E2-... seri nolu, 30.06.2022 keşide tarihli, 20.000-TL bedelli 1 adet çekin müvekkil şirkete verildiği, müvekkil şirket yetkilisi tarafından çekin kaybedildiği, tarafımızca iş bu çekin meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek amacıyla ödeme yasağı talepli olarak ... ... Ticaret Mahkemesi’nin ...

E. sayılı dosyası ile çeklerin iptali istemine ilişkin dava açıldığını, ödeme yasağı kararı alındığını,dava konusu çekle ilgili ....İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, açıklanan nedenlerle borçlu olmadığının tespitine, müvekkili tarafından ödenen bedelin istirdatına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu borç, kamu itimadına mazhar bir borç olup kambiyo senedine bağlı bir borçtur, davacı yan dilekçesinde, ciro silsilesinde kopukluk ve/veya hukuka aykırılık olduğunu iddia etmiş ise de bu hususun gerçeği yansıtmadığı, kaldı ki müvekkil şirketin ciro silsilesini araştırmaya dair bir yükümlülüğü de bulunmadığı, belirtilmesi gereken bir diğer husus ise müvekkil şirketin ilgili kambiyo senedini usulüne uygun şekilde aldığı ve bu hususta yasal düzenlemelere bağlı olduğu, son olarak belirtmek gerekir ki kambiyo vasfına sahip senede dayanan borç için takibe gidilip alacağın tahsil edildiği, dolayısıyla;

davacının bu çekle ilgili iddiaları hukuki dayanaktan yoksun olup; davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya mündericatı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Dava, çekin istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, diğer dava şartlarının bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış, dava dosyasının incelenmesinden dosyamız davacısı tarafından huzurdaki davaya konu kıymetli evrakın zayi nedeni ile iptal davası açıldığı ve davacı yanca huzurdaki istirdat davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

... A.Ş. ... Şubesi'ne müzekkere yazı yazılarak dava konusu çeke ilişkin yapılan işlemler ve çek görüntüsü istenilmiş olup, yazı yanıtı dosyamız arasında alınmıştır.

Mahkememizin 13/12/2023 tarihli ara kararı ile, "Dosyanın resen seçilen SMMM bilirkişi ...'a tevdi ile; davaya konu somut olayda taraf iddia ve savunmaları, dosyaya celp olunun kayıtlar, takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun rapor düzenlenmesinin istenilmesine" karar verilerek dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği ve bilirkişi tarafından düzenlenerek mahkememize sunulan 02/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacı ve davalı tarafından sunulmuş olan yasal defterlerin yasal süresi içinde açılış/kapanış tasdiklerinin yapılmış olduğu,

defter beratlarının Maliye Bakanlığı’na süresi içinde verildiği, Davaya konu olan çekin, ... şubesine ait E2-... nolu 30.06.2022 keşide tarihli 20.000.-TL bedelli ... tarafından keşide edilen çekin cirantalarının sırasıyla; ... Elektrik Ltd Şti., ... Ltd. Şti., ... Gıda Ltd. Şti., ... Mk. Ltd. Şti, ... Ltd. Şti. ve davalı ... olduğu, Davacı yanca ibraz edilen belgelerde davaya konu edilen çekin dava dışı ... Elektrik Ltd Şti’den alınmış olduğu, Davacı ve ...

Elektrik Ltd’nin iş bu çekin teslimi öncesi çalışmakta oldukları, ancak davacı yasal defterlerinde söz konusu çekin alış kaydının yer almadığı, Davalı tarafından ibraz edilen kayıtlara göre dava dışı ciranta olan ... ile 04.10.2021 tarihinde 750.000.-TL bedelli sözleşme imzaladığı, Dava dışı ciranta ..., cirantalardan ...

Makine Ltd Şti’den almış olduğu faturayı ve iş bu davaya konu edilen ... nolu 20.000.-TL bedelli çeki davalı ...’e verdiği, 25.07.2022 tarihinde 873 nolu fiş ile kayıt altına alındığı," şeklinde değerlendirmeler yapmıştır.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Tüm bu bağlamda, taraf ve iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Huzurdaki çekin istirdadı davasında; davalı şirketin senedi kötü niyetle iktisap ettiğinin davacı tarafından somut delillerle ispatı dava şartıdır.

Eldeki davada, davacının çek iptali için ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile 04/03/2022 tarihinde dava açtığı, mahkemesince 07/03/2022 tarihinde ödemeden men hususunda ihtiyati tedbir kararı verildiği, kararın 29/03/2022 tarihli müzekkere ile bankaya bildirildiği, dava dışı şirket ile davalı arasında yapılan faktoring sözleşmesinin 04/10/2021 tarihli ve dava konusu faktöring işleminin ise 22/02/2022 tarihli olduğu ve aynı tarihte davalı yanca dava dışı şirkete ödemenin yapıldığı, davalının işleme dayanak hizmet faturalarını sunduğu, faturaların mükerrer olmadığı, davacının çek üzerinde cirosunun bulunmadığı gibi icra takibinde taraf olmadığı,

davacı tarafından sunulan çekin tahsilat makbuzunda tahsil edenin imzasının bulunmakla beraber teslim eden kısmının imzalı olmadığı ve davacının defterlerinde ilgili çekin kaydının yer almadığı, mevcut delil durumu itibarı ile davalının çekleri iktisapta ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunun sabit olmadığı anlaşılmıştır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

2018/3076 Esas, 2021/1066 Karar ve 27/05/2021 tarih sayılı ilamı ile aynı yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2018/3805 Esas, 2020/215 Karar ve 03.02.2020 tarih sayılı ilamı, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2016/7695 esas, 2017/3575 Karar ve 09.05.2017 tarih sayılı ilamı)

Yine; her ne kadar davacı tarafından kendisinden önceki ciranta ... Elektrik ... Ltd. Şti ile arkasından gelen ... ... Ltd.

Şti. arasında ticari ilişkinin bulunup bulunmadığının tespitine yönelik olarak defter incelemesi talep edilmişse de davalı şirketin kötü niyetinin yalnızca bu ilişkiye dayalı olarak ispat edilmesinin mümkün olmadığı, davalının faktöring işlemi ile edindiği çek nedeniyle araştırma yükümlülüğünün kendisine tevdii edilen fatura ve belgeler ile çekin geçerliliği yönünde olduğu, her bir cirantanın birbiri ile olan ilişkisini incelemekle mükellef olmadığı gibi davacının çekte ciro ve imzasının da bulunmadığı,

bu halde, davalının çek nedeniyle davacıya karşı iade yükümlülüğünün oluştuğunun ispat edilemediği ve davacının çekin kaybolması nedeniyle oluşan zararını ilgililerinden talep etme hakkının bulunduğu anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...