İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/316 K.2025/78

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Davalı şirketin, müvekkili idare tarafından yapılan ihalelerin yüklenicisi olduğunu, ihale ile iş alan şirketlerin, iş yeri devri hükümlerine göre, önceki şirket işçilerini devralarak çalıştırmaya devam ettirmiş olduklarını, davalı ve alt yüklenicilerin, müvekkili idareden iş aldıkları dönemlerde, çalıştırdıkları işçilerden dolayı doğan ve idarelerince ödenmek zorunda kalınan her türlü hak ve alacaktan ihale sözleşmeleri ve Borçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda sorumlu olduklarını,

bu nedenle davalı şirketin çalıştırmış olduğu ... adlı işçinin açmış olduğu dava neticesinde idarelerince ödenen tüm hak ve alacaklarının rücuen davalı şirketten tahsiline karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin alt yüklenici ve asıl yüklenici olarak iş aldığı dönemlerde işe alarak çalıştırmış bulundukları işçi ...’in alacaklarının tahsili amacıyla müvekkili idare aleyhine açmış olduğu davada ....

İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile ile alacaklarının müvekkili idareden tahsiline karar verilmiş olduğunu, alacaklı işçi vekili tarafından müvekkili idare aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibinin başlatıldığını, bu dosya kapsamında müvekkili idare tarafından toplam 142.879.89-TL borcun ödemiş olduğunu, müvekkili idarenin ödemiş olduğu bedeli, davalı şirketin rücuen ödemesi gerektiğini belirterek, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 142.879,89-TL bedelin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

SAVUNMA/

Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalı davaya cevap vermemiştir.

GEREKÇE/

Dava; Davalı şirket nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'in işçilik alacakları kapsamında davacı idare tarafından dava dışı işçiye ödenen toplam 142.879,89-TL bedelin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce ödeme belgeleri, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye ilişkin ihale şartnameleri ve sözleşmeye ilişkin belgeler, .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, dava dışı işçi ...'in SGK hizmet dökümleri vs. dosyamız arasına alınmış ve bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

.... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ... tarafından, dosyamız davacısı ve davalısının da aralarında bulunduğu davalılara karşı açılan işçilik alacakları davası olduğu, yargılama sonunda, mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, istinaf incelemesini yapan İstanbul BAM 30. Hukuk Dairesince yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden hüküm kurulduğu, kararın kesin olarak verildiği, kararın 01.10.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından verilen karara istinaden alacaklı ... tarafından dosyamız davacısı olan borçlu idareye karşı toplam 110.426,60-TL alacağın tahsili amacıyla z icra takibi başlatıldığı, icra dosyası kapsamında davacı borçlu idare tarafından dava dışı alacaklı ...'e son ödeme 28.02.2022 tarihinde olmak üzere toplam 142.879,89-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi Suat GÜNEŞ tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 09/10/2024 tarihli rapor ile. Davacı ile davalı arasında akdedilen ihale şartnameleri ve sözleşmelerinde yer alan hükümler ile İhale sözleşmesi ve onun ayrılmaz parçası olan ihale belgelerine göre hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin,

idarenin değil yüklenicinin 4/a kapsamında sigortalı işçisi olduğu ve davalı şirket ile davacı idare arasında akdedilen İdare Birimlerinde Çalıştırılmak Özere Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmesi ve eki şartnameler gereği iş akdinin feshi halinde işçinin doğacak olan alacaklarından yüklenici davalı şirketlerin sorumlu olacağına dair hükümlere göre yüklenicinin çalıştıracağı isçilerin iş kanunundan ve ile ili mevzuattan doğan tüm özlük haklarından (ücretleri, fazla mesai ücretleri, sağlık isleri, is kazasından doğan hakları, yol ve giyim hakları vb.) yüklenicinin sorumlu olduğu yazmakta olduğunun görüldüğünü,

taraflar arasında ikame edilen davanın dava dışı işçiye ödenen hak ve alacaklarının rucuen tazminine ilişkin olduğunu, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/1762 E., 2021/2179 K ve 09.12.2021 tarihli ilamında, hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmeler olduğunu, Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi,

işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesi olduğunu, Sözleşme kapsamında yapılması gereken işin yüklenici işçisi tarafından yerine getirileceğini, İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususunun ihtilaflı olmadığını, SGK kayıtlarının da bu hususu doğrulamakta olduğunu, Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi,

sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun olmadığını, İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olduğunu, İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğini, Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmekte olduğunu, Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmakta olduğunu,

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olduklarını, Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmekte olduğunu, Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenicinin sorumlu olacağını, İhbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğunu, Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı,

fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklalarını, İşveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemelerin de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecek olduğunu, Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamakta olduğunu, Yüksek mahkeme ilamlarından ve davacı ile davalı arasındaki teknik sözleşmeden tespit edilmiş olduğu üzere;

davalının hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti yol yemek ücretinden gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacakları ve 9 iş mahkemesi ilamında dava dışı işçinin huzurdaki davalının yanında çalışma dönemi ile sınırlı olarak 1.09.2014-31.05.2016 dönemleri arasını kapsamış olarak düzeltilerek bam kararı ile kesinleşmiş olduğu ve toplam işçilik alacağının asıl alacak yönünden 55.593,77-TL miktarından Davalı Şark İnş.

Ve Dış Tic.

A.Ş tek başına tamamından sorumlu olacağı ve davacının icra ödemesinin toplamının 142.879.89-TL olduğu ve icra ilam harcı vekalet ücreti ile ferîlerinin toplamanın 87.286,12 TL + 55.593,77-TL asıl alacak olmak üzere davacının ödemesinin 142.879.89-TL miktarın dava dışı işçinin davalı yanca ödenmeyen işçilik alacakları olduğu ve davalının tek başına dava dışı işçinin çalışma süresi ile sorumlu miktar olacağının değerlendirildiğini, Taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında.

Davacı ile davalı arasında akdedilen İhale şartnameleri ve sözleşmelerinde yer alan hükümler ile ihale sözleşmesi ve onun ayrılmaz parçası olan ihale belgelerine göre hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçiler idarenin değil yüklenicinin 4/a kapsamında sigortalı işçisi olduğu ve davalı şirket ile davacı idare arasında akdedilen İdare Birimlerinde Çalıştırılmak Özere Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmesi ve eki şartnameler gereği iş akdinin feshi halinde işçinin doğacak olan alacaklarından yüklenici davalı şirketlerin sorumlu olacağına dair hükümlerin olduğu ve yüklenicinin çalıştıracağı isçilerin İş Kanunundan ve ilgili mevzuattan doğan tüm

özlük haklarından (ücretleri, fazla mesai ücretleri, sağlık isleri, iş kazasından doğan hakları, yol ve giyim hakları vb.) yüklenicinin sorumlu olduğunun yazmakta olduğunun görülmüş olduğunu bildirmiştir.

İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;

Davacı idare ile davalı şirket arasında yapılan sözleşme, ihale şartnameleri ve eki belgelere göre, davacı idarenin işveren, davalı şirketin yüklenici konumunda olduğu, bu sözleşmeler kapsamında davalı şirket tarafından kendi bünyesindeki işçiler aracılığıyla davacı idareye bir kısım hizmetler verildiği ve bu hizmetler karşılığında davalı şirkete ödemeler yapıldığı; ....

İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile, davalı şirket bünyesinde çalışan dışı işçi ... tarafından, dosyamız davacısı ve davalısının da aralarında bulunduğu davalılara karşı açılan işçilik alacaklarına ilişkin dava açıldığı, yargılama sonunda, mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, istinaf incelemesini yapan İstanbul BAM 30. Hukuk Dairesince yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden hüküm kurulduğu, kararın kesin olarak verildiği, kararın 01.10.2021 tarihinde kesinleştiği; ....

İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından verilen karara istinaden, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyası ile, alacaklı ... tarafından dosyamız davacısı olan borçlu idareye karşı toplam 110.426,60-TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, icra dosyası kapsamında davacı borçlu idare tarafından dava dışı alacaklı ...'e son ödeme 28.02.2022 tarihinde olmak üzere toplam 142.879,89-TL ödeme yapıldığı.

İş bu davamızda, davacı tarafça, dava dışı işçiye ödediği toplam 142.879,89-TL bedelin rücuen davalıdan tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafça, davaya cevap verilmemiştir. Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden itiraz bir itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmakla dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamı toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre.

Davacı ile davalı arasında akdedilen ihale şartnameleri ve sözleşmelerinde yer alan hükümler ile İhale sözleşmesi ve onun ayrılmaz parçası olan ihale belgelerine göre hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin, idarenin değil yüklenicinin 4/a kapsamında sigortalı işçisi olduğu ve davalı şirket ile davacı idare arasında akdedilen İdare Birimlerinde Çalıştırılmak Özere Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmesi ve eki şartnameler gereği iş akdinin feshi halinde işçinin doğacak olan alacaklarından yüklenici davalı şirketlerin sorumlu olacağına dair hükümlere göre,

yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş kanunundan ve ile ili mevzuattan doğan tüm özlük haklarından (ücretleri, fazla mesai ücretleri, sağlık isleri, is kazasından doğan hakları, yol ve giyim hakları vb.) yüklenicinin sorumlu olduğu.

Yargısal kararlarda da vurgulandığı üzere, hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmeler olduğu, bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesi olduğu, sözleşme kapsamında yapılması gereken işin yüklenici işçisi tarafından yerine getirileceği.

İş akdinin yüklenici davalı şirket ile dışı işçi ... arasında yapıldığı, SGK kayıtlarının da bu hususu doğruladığı.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun olmadığı, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasının sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olduğu, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, davalı yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu.

Davacının icra ödemesinin toplamının 142.879.89-TL olduğu ( icra ilam harcı vekalet ücreti ile ferîlerinin toplamanın 87.286,12 TL + 55.593,77-TL asıl alacak olmak üzere), bu bedelden davalının sorumlu olduğu, davacının bu bedelin davalıdan rücuen tazminini talep edebileceği, temerrütün son ödeme tarihi olan 28.02.2022 tarihinde oluşacağı anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davacı tarafın davasında haklı olduğu sonuç kanaatine ulaşılarak, davacı tarafça açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...