İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/668 K.2025/424

Mahkememizde görülmekte olan Alacak Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 02/09/2016 tarihinde davalı ...'a 2012 Model ...Şase ve ... Motor numaralı ... marka 3 Silindir Şap Makinesi satışı yaptığını, müvekkili şirketin söz konusu makineyi 74.000,00TL bedel ile davalıya sattığını, davalının ise ödemeyi.

35.000,00TL'si nakit, 3.000,00 TL'si çek ve geriye kalan 36.000,00TL için ise senet vermek suretiyle gerçekleştireceğini söylediğini, davalı yan geriye kalan 36.000,00TL tutarındaki borcuna karşılık 16.000,00TL bedelli, 02/09/2016 tanzim tarihli, 02/12/2016 vade tarihli ve 20.000,00TL bedelli 02/09/2016 tanzim tarihli, 02/11/2016 vade tarihli olmak üzere 2 adet senet imzaladığını, ayrıca taraflar kendi aralarında Emtia Satım ve Alım Sözleşmesi imzaladıklarını,

davalı borçlunun söz konusu sözleşmede senetler vadesinde ödenmediğinde %10 aylık gecikme zammı ve faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödeme yapmayı kabul ve taahhüt ederek imza attığını, davalı yanın müvekkiline alacağını zamanında ödemediğini, bunun üzerine ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından icra müdürlüğünün yetkisine ve zamanaşımı nedeniyle borca itirazda bulunulduğunu ve ...

İcra Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, mahkemece davalı borçlu tarafından yapılan yetki itirazının kabul gördüğünü ve takibe devam edilemediğini, davalı tarafın sözleşmede yer alan maddelere uymadığı gibi senet borcunu da ödemediğini, müvekkili şirketin 2016 yılında alması gereken parayı halen alamamış olup ülkemizde yaşanan mevcut ekonomik kriz nedeniyle de fazlasıyla zarara uğradığını, taraflar arasında imzalanan 02.09.2016 tarihli Emtia Satım ve Alım Sözleşmesinde yer alan maddeler ve davalı tarafından müvekkili şirkete verilen senetler de dikkate alınarak,

mahkemece tayin edilecek bilirkişi marifetiyle enflasyon farkı da gözetilerek müvekkili şirketin uğramış olduğu zararlar ile 02/09/2016 tarihli sözleşmenin 4. maddesinden ve senetten doğan alacaklarının hesaplanmasını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik müvekkilinin alacağı olarak 366.326,63TL'nin 02.11.2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya, dava dilekçesinin ve tensip tutanağının usulüne uygun tebliğe edilmiş olmasına rağmen, davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen emtia akıl satım sözleşmesinden kaynaklı alacağın varlığının tespiti istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına taraflar arasındaki uyuşmazlığın dosyaya mübrez emtia alım satım sözleşmesinden kaynaklı olarak davacıya verilen kambiyo senetlerinden olan bonolardan kaynaklı olduğu, TTK'ya göre bononun, bir kıymetli evrak ve aynı zamanda mutlak ticari davaya konu olan senet türü olduğu, dolayısıyla bono ile ilgili davaların tarafların tacir olup olmadığına veya işin ticari işletmeleriyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüldüğü anlaşılmakla mahkememizin uyuşmazlığın esası hakkında karar vermeye görevli olduğu anlaşılmıştır. .

Usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, davalı taraf süresinden sonra süre uzatım dilekçesi verdiği anlaşılmakla talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı yanca, arabuluculuk son oturum tutanağı ve bono suretleri ibraz olunmuş; davaya konu olmasa da, dava konusu senetletin takibe konu edildiği takip dosyasının uyap kayıtları celbedilmiştir.

... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçludan 20.000,00 TL asıl alacak, 16.000,00TL asıl alacak, (bono bedelleri) 14.190,00TL geçmiş gün faizi, 11.213,92 TL geçmiş gün faizi olmak üzere genel toplamda 61.403,92TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, davalı müteveffa borçlu Burhan tarafından icra müdürlüğünün yetkisine yönelik İcra Mahkemesine itirazda bulunduğu, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 10/02/2022 tarih ve ... Esas ve...Karar sayılı kararı davalı borçlunun yetki itirazının kabulüne, yetkili icra müdürlüğünün ise Körfez İcra Müdürlüğü olduğunun tespitine karar verildiği kararın 05/04/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Süreçte davalının vefatı üzerine, davacı tarafça davalı mirasçıları usuli işlemler tamamlanarak davaya dahil edilmiştir.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nun 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak uyuşmazlığa konu alacağın dayanağı olan faturaların ve ödemelerin taraf şirketlerin ticari defterlerine yansıyış şeklini tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1).

Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın 2. Fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Mahkememizce davacının ticari defterlerinin incelenmesi bakımından 21/02/2024 tarihli celsede defter incelemesine yönelik ara karar kurulmuş, defterlerin inceleneceği yerin bildirmeleri bakımından kesin süre verilmiş, kesin süreye riayet edilmemesi halinde yasal ihtaratlar hazır bulunan davacı vekiline tefhim edilmiştir.

Davacı vekili 28/02/2024 tarihli dilekçesi ile; müvekkili şirkete ait defterlerin bulunduğu adres bilgileri ve iletişim kurulacak kişinin iletişim bilgilerini bildirdiği görülmüştür.

SMMM bilirkişi tarafından ibraz edilen 10/07/2024 tarihli tutanak ile davacı tarafından bildirilen adrese gidildiğini ancak ticari defter ve kayıtların bildirilen adreste olmaması nedeniyle inceleme yapılamadığını, bu hususun bilirkişi ve Muhasebe yetkilisi ... tarafından imza altına alındığı görülmüştür.

Davacı vekili 27/03/2025 tarihli, 08/04/2025 tarihli dilekçeleri ve 25/06/2025 tarihli celsedeki beyanı ile; zabıtta beyanlarının dışına çıkıldığını, 26.03.2025 tarihli duruşmasında zapta geçen ancak kendilerine ait olmayan beyanları kabul etmediklerini, ivedilikle 26.03.2025 tarihli duruşmanın 1 numaralı ara kararından geri dönülmesini ve taraflar arasında imzalanan Emtia Satım ve Alım sözleşmesinde yer alan maddeler ve davalı tarafından müvekkil şirkete verilen senetler de dikkate alınarak,

mahkemece tayin edilecek bilirkişi marifetiyle enflasyon farkı da gözetilerek müvekkili şirketin uğramış olduğu zararlar ile 02/09/2016 tarihli sözleşmenin 4. maddesinden ve senetten doğan alacaklarının hesaplanmasını, dosyanın mevcut haliyle ticari defterler incelenmeden bilirkişiye tevdii ile alacak taleplerinin enflasyon farkı da gözetilerek dosya üzerinden inceleme yapılmasını talep ettiği25/06/2025 tarihli duruşmada da, dava dosyasının tekemmül ettiğini,

dosyanın mevcut haliyle ticari defterler incelenmeden bilirkişiye tevdii ile alacak taleplerinin "enflasyon farkı da" dahil olmak üzere bilirkişi tarafından dosya üzerinden yapılacak inceleme ile tespit edilmesini talep etiklerini, zira muris ...'ın davaya konu alacağa ilişkin herhangi bir itirazı olmadığı gibi hem senette hem de sözleşmede bulunan imzaya itiraz etmediğini davacının, muris Burhan'dan alacaklı olduğu, ticari defterlerin incelenmesine yönelik bilirkişi delil avansı yatırmayacakları şeklinde beyan bulunmuştur.

Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilip dava dilekçesine dikkat edildiğinde, 02.09.2016 tarihli Emtia Satım ve Alım Sözleşmesinde yer alan maddeler ve davalı tarafından müvekkili şirkete verilen senetler de dikkate alınmak suretiyle davacı şirket tarafından davalılar murisinden alacak talebinde bulunulduğu ayrıca davacı vekili tarafından her ne kadar davalılar murisinin borca herhangi bir itirazı olmadığı şeklinde duruşmada beyanda bulunulmuş ise de delil olarak dayandığı ...

İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde davalının yetki dışında ayrıca zaman aşımı nedeniyle borca itiraz ettiği, davacının beyanın tek başına dava dilekçesinde bonoya dayanması halinde geçerli olabileceği fakat davacının taraflar arasında düzenlenen sözleşme dolayısıyla verilen bonolar nedeniyle alacaklı olduğunun iddia etmesi karşısında bu hususun yargılamayı gerektirdiği, dolayısıyla davacının alacak talebinin haklı olup olmadığı noktasında tacir olan davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, davacının ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği,

bu durumun tutanak altına alındığı, davacının ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesine yönelik avans yatırmayacaklarını ayrıca açıkça beyan etmeleri karşısında davacı yanın yasal uyarılara rağmen defter ibrazında bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 222/3. maddesi uyarınca ticari defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçınmış sayıldığı, bononun kambiyo vasfına rağmen, temel borç ilişkisinin (emtia alım satım sözleşmesi) defter kayıtlarıyla desteklenmesi durumunda alacağın varlığının ispat edilebileceği anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.