İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/829 K.2024/473

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili şirketin davalı bankaya takas odası sistemine dahil edilmesi için keşidecisi ..., lehtarı ... ... ... ... Şti.

Olan ... bankasına ait 28/02/2023 vade tarihli 350.000,00-TL bedelli olan ve müvekkili şirkete ciro edilen çek ile keşidecisi ... olan ... bankasına ait 10/12/2023 vade tarihli 200.000,00-TL bedelli hamiline yazılı olan iki adet çeki 18/11/2022 tarihinde teslim ettiğini, davalı bankanın ... ait olan çeki vadesinde ibraz ettiğini ve tahsilatı müvekkili şirkete yaptığını ancak ... bankasına ait çeki ibraz süresi içerisinde takas odasına ibraz etmediğini ve çek bedelini tahsil edemediğini, çek zamanında ibraz edilmediği için kıymetli evrak vasfını kaybettiğini,

müvekkilinin hak kaybı yaşadığını ve davalı bankanın çeki süresinde ibraz etmemesi nedeni ile sorumluluğunun doğacağını, müvekkilinin uğradığı zararı tazmin etmek amacıyla davaya konu çeke dayalı ödeme için keşideci ...'a ve ciro eden ... ...'ya ...

İcra Müd. ... esas sayılı icra dosyasıyla ilamsız icra takibi başlattığını fakat borçluların üzerine kayıtlı bir mal varlığı ya da banka hesaplarında mevcut bir para bulunmadığından müvekkilinin alacağını tahsil edemediğini, davanın kabulü ile davalı bankaya takas odası sistemine dahil edilerek tahsil edilmesi için verilen çekin davalı tarafından süresi içerisinde ibraz edilmemesi sebebi ile müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmini için şimdilik 6.000,00-TL bedelin davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Dava konusu talep miktarının belirlenebilir olması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, davacının keşidece ve cirantaya karşı 22/09/2023 tarihinde çek bedeli olan 350.000,00-TL üzerinden ilamsız takip başlattığını ancak davayı 3 ay sonra 6.000,00-TL bedel üzerinden ikame ettiğini bu nedenle dava şartı yokluğundan usulden reddinin gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu,

davacı yanca her ne kadar çekin süresi içerisinde ibraz edilmediği iddiasında bulunulmuş ise de taraflarınca 28/02/2023 tarihinde çekin işleme alınarak takas odası sistemi aracılığıyla çek bilgilerinin ...'a iletildiğini ancak çek üzerinde yer alan hesap numarasında hata olduğu belirtilmek sureti ile ... tarafından ilgili çekin ödemesi için uygunluk belirtilmediğini ve davacıya ödeme yapılamadığını, somut olayda müvekkilinin bir suçu bulunmadığından davanın ...ile çeki davacı şirkete ciro eden ... ... şirketine ve çek bankası olan ...'a ihbar edilmesi taleplerinin olduğunu,

davacı tarafın 02/03/2023 tarihinde çek aslını talep üzerine banka şubesinden iade aldığını, davacının çeki iade aldıktan sonra yendien ibraz için makul süresinin mevcut olduğunu ancak makul süre içerisinde tasarrufta bulunmayarak oluşan zarara kendi kusuru ile sebep olduğunu, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, süresinde ibraz edilmeyen çekten dolayı davacı tarafın uğramış olduğu zararın tazmini istemine ilişkindir. Dava konusu ... ... şubesine ait keşidecisi ........Tic. Ltd. Şti. Olan çekin 28/02/2023 keşide-ödeme tarihi dikkate alındığında davalının zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları ile uyuşmazlığın çekin takasa teslim edildiği bankadan kaynaklandığı iddia olunmakla davalının husumet itirazının reddine karar verilmiştir. Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı her ne kadar yukarıda bilgileri yazılan çekin takas odasına teslim edildiği davalı banka şubesi tarafından ibraz edilmeyerek arkasının yazılmadığını, bankanın ödemekle yükümlü bulunduğu çek taahhüt bedeli olan 6.000,00 TL'yi talep edemeyeceğini, karşılıksız çek keşide etme suçundan dolayı suç duyurusunda bulunamayacağını, davalı bankanın bu şekilde vekalet görevini ihlal ettiğini, bankanın basiretli ve özenli bir tacir gibi davranmadığını bundan dolayı çekin tahsilinde güçlük çektiklerini beyan ederek uğramış olduklarını zararların tazmini amacıyla dava açmış ise de, ...

A.Ş.

Tarafından mahkememize sunulan 26/01/2024 tarihli cevabi yazı ve ekinin incelenmesinde davalı banka tarafından çekin takas odasına keşide tarihi olan 28/02/2023 tarihinde ibraz edildiği, çekin 91 hata kodu ile işlem gördüğü, çekin TCMB tarafından yayımlanan tebliğlere uygun olarak bastırılmadığı bu nedenle çekin işleme alınmadığının bildirildiği, bu haliyle davalı bankaya dava dilekçesinde bahsedildiği üzere çekin takas odasına ibraz edilmediği iddiasının isnat edilemeyeceği, çekin davalı banka tarafından takas odasına ibraz edildiği, çekin 91 hata kodu ile işlem görmesinden dolayı işlem görmeyerek iade edildiği,

kaldı ki davacının dava konusu çek hakkında ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yasal takip başlattığı, takibin kesinleştiği haciz işlemlerinin yapıldığının, taraflar üzerinde kayıtlı mal bulunmadığının davacının ikrarında olduğu, takas sistemi kapsamında çek asgari taahhüt bedelinin ödenmesinin mümkün olmadığı, bu yolun sadece çekin fiziken bankaya ibrazı anında mümkün olduğu,

davacının karşılıksız çek keşide etme suçunun oluşması için çekin arkasının yazılması gerektiği hususundaki beyanın doğru olduğu fakat çekin takas odasına ibraz edilmesi ve hata kodu ile işlem görmesi üzerine iade edilmesi karşısında davalının kusursuz olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...