İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/270 K.2026/175

-

ESAS NO : 2025/270

KARAR NO : 2026/175

DAVA

Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi

DAVA TARİHİ : 17/04/2025

KARAR TARİHİ : 12/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde finansal kiralama sözleşmesi tanzim edildiğini, 26/10/2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesine konu 1 adet, 2022 model, ... Gtip numaralı, ... marka ... makinesi. 2 adet, 2022 model, ... Gtip numaralı, ... marka ... önü yıkama makinesi. 2 adet,2022 model, ... Gtip numaralı, ... marka final sarım makinesi.

2 adet, 2022 model, ... Gtip numaralı, ... marka ham kumaş açma makinesinin kullanımı için davalıya teslim edildiğini, davalı/kiracının, sözleşmeler gereği hazırlanıp tadil edilen ve kesinleşen ödeme planlarına aykırı hareket ederek, finansal kiralama taksitlerini ödemede temerrüde düştüğünü, davalının ödemelerdeki temerrüdü sebebiyle ...

19. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ödeme ve fesih ihtarının keşide edildiğini, bu ihtarnamede muhatap/davalıya, Finansal Kiralama Kanunu gereğince temerrüde düşülen bedellerin ödenmesi için 60 gün süre verildiğini;

bu sürede temerrüde düşülen borcun ödenmemesi halinde, sözleşmelerin feshedilmiş sayılacağı, tüm kira bedellerinin muaccel hale geleceği ve bu durumda 60. günü takip eden 5 gün içinde sözleşme konusu malları müvekkili şirkete teslim etmesi gereğinin ihbar ve ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin 04.11.2024 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, ihtarnamede bildirilen 60 günlük süre geçmesine rağmen davalının bugüne kadar temerrüde düşülen borcu ödemediğini ve davalı ile müvekkili banka arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmelerinin fesholduğunu, finansal kiralama sözleşmelerinin feshi neticesinde,

finansal kiralama sözleşmesine konu menkuller üzerindeki kullandırma ediminin artık sona erdiğini, yasal mevzuat ve finansal kiralama sözleşmesi hükümleri kapsamında, kiralamaya konu menkullerin müvekkili şirkete teslim ve iade borcunun doğduğunu, müvekkili bankanın davalıdan olan finansal kiralama alacakları ile kanuni takibe intikal eden kredi alacakları sebebiyle davalının finansal kiralama konusu menkuller üzerinde muvazaalı işlemler yapmak suretiyle ileride telafisi mümkün olmayan zararlar meydana getirme olasılığı bulunduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle finansal kiralama sözleşmesine konu 1 adet, 2022 model, ...

Gtip numaralı, ... marka ... makinesi. 2 adet, 2022 model, ... Gtip numaralı, ... marka ... önü yıkama makinesi. 2 adet,2022 model, ... Gtip numaralı, ... marka final sarım makinesi. 2 adet, 2022 model, ...

Gtip numaralı, ... marka ham kumaş açma makinesinin öncelikle teminatsız; aksi durumda uygun görülecek teminat mukabilinde müvekkili şirkete teslimi ve tasarruf hakkı tanınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, taraflar arasında düzenlenen 26/10/2022 tarihli finansal kiralama sözleşmelerinin haklı nedenle feshedildiğinin tespitini ve sözleşmeye konu malların müvekkili şirkete iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmediğini, bu sebeple dava dilekçesini de öğrenme tarihlerinin 20/06/2025 tarihi olarak kabulünün gerekmekte olduğunu, taraflarınca henüz savunma alınmaksızın ve delil değerlendirmesi yapılmadan, yalnızca karşı tarafın tek taraflı iddialarına dayalı olarak ihtiyati tedbir kararı tesis edildiğini, üstelik söz konusu kararın, usule aykırı şekilde, şirket yetkilisine değil şirkette çalışan personele tebliğ edildiğini, bu nedenle tebligatın usulsüz olduğunu, müvekkili şirketin konkordato süreci kapsamında yasal koruma altında bulunması sebebiyle,

davanın usulden reddine ve mal iadesine ve tasarruf yetkisine ilişkin talebin ise İcra ve İflas Kanunu’nun 307. maddesi uyarınca reddine karar verilmesinin gerekmekte olduğunu, taraflarına gönderilen ihtarnamede, yalnızca bir kira taksidinin gecikmesi gerekçe gösterilerek,

vadesi henüz gelmemiş tüm kira alacaklarının ödenmesinin talep edildiğini, müvekkili şirket hakkında konkordato süreci başlatılmış olduğunu ve mahkemece kesin mühlet kararı verildiğini, kesin mühlet süresi boyunca borçlu aleyhine dava açılması ve icra takibi yapılmasının yasak olduğunu, müvekkili tarafından, söz konusu finansal kiralamaya ilişkin ödemelerin büyük bir kısmının yapılmış olduğunu, hukukumuzda konkordato kurumunun amacı ve işleyişi dikkate alındığında, mal iadesi talebinin konkordato hükmüne aykırı olduğunu, malların iadesinin ertelenmesinin mümkün olduğunu,

müvekkilinin ekonomik varlığının tehlike altında olduğunu ve bu durumun mahkeme kararıyla sabit olduğunu, müvekkili şirket hakkında verilmiş olan kesin mühlet kararının halen yürürlükte olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, ihtarname içeriğine göre vadesi gelmiş borç tutarının yalnızca 1 aylık kira bedeliyle sınırlı olduğunu, ihtiyati tedbirin kabul edildiği ara kararın açıkça müvekkilini mağdur etmekte olduğunu, müvekkili şirketin konkordato kesin mühlet sürecinde olduğunu, söz konusu makinenin, müvekkilinin işletmesel varlığını koruması için zaruri olduğunu,

tüm bu nedenlerle öncelikle davacıya teslim ve tasarruf yetkisi verilmesine yönelik ara karardan rücu edilmesini, ara karara itirazlarının duruşmalı olarak değerlendirilmesini, usulsüz tebligat nedeniyle aynı zamanda dilekçelerinin cevap dilekçesi olarak kabulünü ve neticeten davanın tümüyle reddini talep etmiştir.

Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası öncelikle 615,40-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 24/04/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava konusu eksper raporunu sunması bakımından 1 aylık kesin süre verilmesine, sunulmayacaksa proforma fatura üzerinden harcın tamamlatılacağının ihtarına ve ön inceleme duruşmasının 21/10/2025 günü saat 09:40'ta yapılmasına karar verilmiş, davacı vekili 20/05/2025 tarihli dilekçesi ile;

dava konusu menkullere ilişkin eksper raporunun temin edilemeyeceği, dava konusu menkullerin proforma faturaları, ilk alım değerini göstermekte olup, davalı tarafından 3 yıl gibi bir süredir kullanılmakta olan 2. el menkullerin proforma fatura değerinde olmayacağı, bu haliyle proforma fatura üzerinden harcın tamamlanması müvekkili banka açısından maliyetli olacağı, bu sebeple mahkememizin 24/04/2025 tarihli tensip ara kararından rücu edilerek dava konusu menkullerin kıymet takdirinin yaptırılmasını, tespit edilen bu değer üzerinden harcın ikmal edilmesini talep etmiş, mahkememizin 23/05/2025 tarihli ara kararı ile.

"Davacı vekiline, dava konusu malların proforma fatura bedeli olan 10.566.822,00-TL üzerinden alınması gerekli 180.454,90-TL harçtan, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40-TL maktu harcın mahsubu ile bakiye 179.839,50-TL harcı mahkememiz veznesine yatırmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine,

verilen kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediği takdirde Harçlar Kanunu 30.maddesi gereğince davaya devam edilemeyeceği ve HMK 150.maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılacağının İHTARINA" ve "Harcın ikmal edilmesi halinde dosyanın heyete tevdiine" karar verilmiş, davacı vekili tarafından 179.839,50-TL tamamlama harcı 02/06/2025 günü itibariyle ikmal edilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 26/10/2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, cari hesap kayıtları, muavin defterler, teslim tesellüm belgeleri, hesap ekstreleri, dekontlar, Bakırköy ...Noterliğinin 31/10/2024 tarihli ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.

Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 08/01/2026 tarihli rapor ile; davacı bankanın hesap ekstreleri incelendiğinde, davalı şirket tarafından sunulan banka dekontları ile davalı şirket tarafından yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, davalı şirketin 08.10.2024 tarihli 465.636,66-TL tutarlı kira borcu olduğu, ihtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonu olan 03/01/2025 tarihi itibariyle davalı şirketin halen 465.636,66-TL + 465.636,66-TL + 465.636,66-TL = 1.396.909,98 TL borçlu durumda olduğu tespit edilmiştir.

Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 19. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.

Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır.

6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması,

22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre.

Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği,

davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu,

bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08/01/2026 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak,

davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır