İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/49 K.2025/138

Mahkememizde görülmekte olan Haksız Rekabetin Tespiti ve Men'i davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ülkede ve dünyada gelişen olayları tarafsız ve objektif bir bakış açısıyla izleyicilerine sunan öncü bir haber kanalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından özenle hazırlanan haber içeriklerinin aynı sektörde olan ve davalı şirketin yayıncısı olduğu t24.com.tr internet haber sitesi tarafından haberin ve haberi oluşturan video görselinin kaynağının belirtilmeksizin müvekkili şirkete atıf yapılmadığı gibi müvekkili şirket logosunun bulanıklaştırılarak paylaşıldığını, müvekkili tarafından davalı yana bu yönde bir izin ya da muvafakati bulunmadığını,

davalı tarafın yetkisiz yararlanma teşkil eder şekilde dürüstlük kurallarına aykırı hareket ettiğini, davalı tarafın eylemlerinin TTK madde 5 /(1) c kapsamında haksız rekabet teşkil etmekte olduğunu, davalının müvekkili şirkete yönelik eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine ve men'ine, ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; erişimin engellenmesi hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, ticaret mahkemelerinin görevli olmadığını, görevli mahkemelerin ...

Sulh Ceza Hakimliği olduğunu, dosyanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, esas yönünden ise meydana gelen somut olayda yangın nedeniyle ölenlerin soğutucusu olan ve üzerinde kızarmış piliç resimlerinin bulunduğu bir soğutucu tır içinde ve bu tır üzerindeki resimlerin özelliklerine bağlı olarak herkes tarafından çekilebilecek fotoğrafçının çekiminde davacı tarafın herhangi bir katkısı veya bu videoyu çekmek için özel bir düzenleme ve hazırlığının olmadığının dolayısıyla haksız rekabet hükümlerinin uygulanmasını gerektirmediğini,

çekilen tır fotoğrafı özelliği itibariyle ve yangın felaketinde olay mahallinde bulunduğu yer bakımından herkes tarafından fotoğraf veya videosu çekilebilecek ve eser niteliği taşımayan özellikte olduğunu ve eser niteliğine sahip olmayan fotoğrafların kullanılması halinde haksız rekabet hükümlerinin uygulanma kabiliyeti olmadığını, davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir talebinin reddine, basın yayın eylemi haksız rekabet oluşturmadığı için kamuoyunun haber alma hakkı gözetilerek tespit talebinin ve davanın esastan reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti ve men'i istemine ilişkindir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 1/B-a maddesinde eser “Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulü” olarak tanımlanmıştır.

Buna göre bir fikir ve sanat ürününün “eser” olarak kabul edilip koruma altına alınabilmesi için Kanunda sayılan eser kategorilerinden birine uygun şekilde somutlaştırılması gerekmektedir. Bunlar eserin objektif unsuru olup, eserin ayrıca sahibinin hususiyetini de içermesi gerekmekte dolup bu da oluşturulacak eserin sübjektif unsurudur. Dolayısıyla Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre “eser” olarak nitelendirilen bir içerik, kanunun, eser sahipleri için öngördüğü manevi ve mali haklara konu olabilmektedir. Bu bağlamda haber metnini yazan ya da haber değeri taşıyan fotoğrafı veya videoyu çeken kişi, söz konusu içeriklerin “eser” sayılması halinde eser sahibi olacaktır.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 84. maddesinde ise hususiyet taşımayan yani eser sayılmayan fikri ürünler de belirtilmiştir. Anılan düzenlemede “Bir işareti, resim veya sesi, bunları nakle yarayan bir alet üzerine tespit eden veya ticari maksatlarla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin 3 üncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayımlanmasını menedebilir.

Tecavüz eden tacir olmasa bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete müteallik hükümler uygulanır” ifadelerini takiben “eser mahiyetinde olmayan her nevi fotoğraflar, benzer usullerle tespit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır” denmek suretiyle, haber değeri olan fakat eser niteliği taşımayan fotoğraf ve videoların, FSEK m.84‟te sayılan kişilerden izin alınmadan ve haksız rekabet yaratacak şekilde çoğaltılmasının ve yayımlanmasının engellenebileceği ortaya konmuştur.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 84. Maddesi ile gönderme yapılan haksız rekabete ilişkin düzenlemeler, TTK'nın 54 ve diğer maddelerinde yer alır. Dolayısıyla FSEK, eser değeri olmayan söz konusu fikri ürünlerini kendi koruma kapsamına almamıştır. Bir diğer ifadeyle FSEK'in 84. maddesi hak sahibine mutlak yetkiler tanımamakta, genel hükümlere gönderme yapmaktadır. Haberin eser olarak korunmasının önemi de bu noktada ortaya çıkmaktadır.

Hak sahibinin açık ve yazılı rızası olmadan ya da kanunun öngördüğü serbestîlerin şartları sağlanmadan üçüncü kişilerin eser niteliğindeki haber kullanmaları “mutlak ihlal” niteliğinde olduğundan, haberin eser niteliğinde olduğunun üçüncü kişilerce bilinip bilinmemesi, haberin kullanılmasının dürüstlük kuralına ya da kişilik hakkına aykırı olup olmaması gibi hususlar önem taşımaz. FSEK'e göre yetkisiz kullanım, ihlalin varlığı için gerekli ve yeterlidir.

Eser sayılmayan haberler için genel hükümlere başvurulduğunda ileri sürülen taleplerden sonuç alınabilmesi ise haberin dürüstlük kuralına ya da kişilik hakkına aykırı şekilde kullanılmış olması gibi ek koşullar gerektirmektedir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 36. Maddesine göre "Basın Kanununun 15 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak üzere basın veya radyo tarafından umuma yayılmış bulunan günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir.

Gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere mütaallik makale ve fıkraların iktibas hakkı sarahaten mahfuz tutulmamışsa aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete ve dergiler tarafından alınması ve radyo vasıtasiyle veya diğer bir suretle yayılması serbesttir. İktibas hakkı mahfuz tutulsa bile sözü geçen makale ve fıkraların kısaltılarak basın özetleri şeklinde alınması, radyo vasıtasiyle veya diğer bir suretle yayılması caizdir.

Bütün bu hallerde, iktibas edilen gazete, dergi ve ajansın ve eğer bunlar da başka bir kaynaktan alınmışlarsa o kaynağın adı, tarih ve sayısından başka makale sahiplerinin adı, müstear adı veya alameti zikredilmek icabeder." şeklindeki hüküm tedbir talebine konu haber içeriği ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 84. Maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde talebe konu haberin eser niteliğini taşımadığı, umuma açık TV'de yayınlanan video arka planındaki park halindeki TIR üzerinde bulunan yazıların zihinlerde yapmış olduğu çağrışıma ilişkin olduğu,

mahkememizin bilgisi dahlinde olduğu üzere meydana gelen elim olay ile ilgili olarak çok sayıda haber mecrasında yayın yapıldığı, TIR'ın açık alanda bulunduğu, herkes tarafından görülebildiği, kamera açısında olduğu, haberin özel çaba sarf edilerek oluşturulmadığı, bu haliyle habere ilişkin ekran görüntüsünün alıntılanarak davalı tarafından haber yapılmasının habere eser niteliğini vermeyeceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla uyuşmazlığın çözümünde Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görevli olmadığı anlaşılmış, davalının taleple ilgili olarak Sulh Ceza Hakimliklerinin görevli olduğu yönündeki savunmasına da mahkememizce itibar edilmeyerek yargılamaya devam olunmuş, 6102 sayılı TTK'nın 54. Maddesinde düzenlenen "Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.

Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." şeklindeki hüküm, 6102 sayılı TTK'nın 55. Maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde söz konusu haberin eser niteliği taşımadığı, davalı tarafından alıntılanarak haber sitesinde haberleştirilmesinin haksız rekabet teşkil etmediği, rekabeti bozucu bir davranış oluşturmadığı, 3. Kişilerin haber alma hakkının kullanılmasına yönelik olduğu,

bu itibarla kaynak gösterilmemesinin dürüstlük kuralın aykırı olmadığı anlaşılmakla tespit ve tedbir talepli açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.