İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/629 K.2026/266

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ...Şti. ve lehdarı ... Ltd. Şti. ve hamili ...A.Ş. olan ... Şubesine ait 20.02.2025 tarihli ... no.lu 485.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak müvekkilinin davalılara borcu bulunmadığını, davaya konu çek karşılığında müvekkili şirkete teslim edilmesi gereken malların davalı ... şirketi tarafından teslim edilmediğini, 6361 sayılı Kanun 9/2 maddesi uyarınca müvekkili firmanın önceki borçluya karşı ileri sürebileceği şahsi defileri faktöring şirketine karşı da ileri sürebileceğini, davalı faktöring şirketinin davaya konu çeki takip hakkı bulunmadığını, açıklanan nedenlerle; dava konusu çekten dolayı müvekkilinin davalı şirketlere borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ...Ltd. Şti. arasında akdedilen faktöring sözleşmesi kapsamında fatura alacağının müvekkili şirkete temlik edildiğini ve ödeme aracı olan dava konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile müvekkili şirkete devredildiğini, müvekkili şirketin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Diğer davalıya, dava dilekçesinin ve tensip tutanağının usulüne uygun tebliğe edilmiş olmasına rağmen, davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekten kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve ekleri ile arabuluculuk tutanağı ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır.

Davalı faktoring şirketi tarafından cevap dilekçesi ile hak düşürücü süre itirazı ve zamanşaımı def'inde bulunulmuş ise de; menfi tespit davalarında hak düşürücü ve zamanaşımı süresi bulunmadığından davalının bu yöndeki itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter, dayanağı belge ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak Faktoring sözleşmesi de dikkate alınmak suretiyle davacının çek nedeniyle davalılara borçlu olup olmadığının tespiti noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir ve faktoring alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 24/02/2026 tarihli raporda özetle; davacı şirket tarafından keşide edilen davaya konu 485.000,00 TL bedelli çekin, davalılardan ... adlı şirket tarafından faktoring ilişkisi kapsamında diğer davalı ...

A.Ş.'ye teslim edildiği, faktoring şirketine temlik edilen 31.10.2024 tarihli 925.056,00 TL tutarlı faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava konusu 20.02.2025 tarihli ... no.lu 485.000,00 TL bedelli çeke ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, davalı faktoring şirketinin ticari defter ve kayıtlarında; faktoring sözleşmesi kapsamında davacı şirket tarafından keşide edilen çekin kayıtlı olduğu ve bu çeke istinaden davalı ... firmasından faktoring alacağı bulunduğu, faktoring işlemine konu edilen davalı şirket tarafından temlik alınan faturaların Merkezi Fatura Kayıt Sistemine işlenmiş olduğu ve GİB'den doğrulanmış olduğu,

dava konusu çek hakkında yapılan istihbarat çalışmalarının rapor içerisinde açıklanmış olduğu, faktoring işlemi yapan davalı ...Şti. tarafından, fatura borçlusu davacı ... Ltd. Şti. adına fatura ile işlem yapılmış olduğu şeklinde tespitlerde bulunulmuştur.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Hukukumuza göre kural olarak çekin bir ödeme vasıtası olduğu, mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiği, davacı şirketin çekin bir ödeme vasıtası olduğu hususuna ilişkin kuralın aksini iddia ederek davaya konu çekin davalı ...'tan alınacak montların karşılığı için avans olarak verildiği ancak davalı ... tarafından montların teslim edilmediğinden keşidecisi davacı şirket olan 20.02.2025 tarihli ... seri nolu 485.000,00 TL bedelli çekin bedelsiz olduğu,

kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükü davalı olan alacaklıda olmasına rağmen menfi tespit davasına konu çeklerin bedelsizliğini ileri süren davacı olan borçlunun bu iddiasını ispat ile mükellef olduğu, bu olgunun davacı tarafından yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiği, dava değeri dikkate alındığında tanık dinlenilmesinin mümkün olmadığı, mahkememizce tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davacı ile davalı ... arasındaki ticari ilişki soncu düzenlenen faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen dava konusu çekin kayıtlı olmadığı,

davalı ... tarafından ticari defterlerin sunulmadığından defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamadığı, davalı faktoring şirketinin ise dava konusu çeki faktoring mevzuatına uygun olarak iktisap ettiği şeklindeki rapor da dikkate alındığında davacı tarafça, dava konusu çek bedeli kadar davalı tarafından mal teslim edilmediği ve çekin bedelsiz olduğu yönündeki iddianın 6100 sayılı HMK'nın 200. maddesi gereğince usulüne uygun deliller ile ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine,

aynı şekilde dava konusu olay nedeni ile davalı faktoring şirketinin haksız ve kotüniyetli olduğu da davacı tarafından ispatlanmadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.