İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/238 K.2025/25

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirketler ile müvekkilİ Banka arasında 31.03.2021 tarihli Maaş Ödeme Protokolü imzalandığını, bu protokol ile, davalının 180 adet personelini kapsayacak şekilde, personeline yapacağı her türlü ödemenin (maaş, aylık, ücret, ikramiye, özel gider indirimi, tazminat, sağlık (tedavi/ilaç), ek ders ücreti, fazla mesai ücreti, nöbet ücreti, döner sermaye katkısı, operasyon ücreti, görev tazminatı, göç ödeneği, taltif ödemesi,

özlük hakları, diğer hakedişler vb.) müvekkili banka nezdinde davalının her bir personeli adına açılacak hesaplara otomatik aktarılması hususu düzenlendiğini, müvekkili banka, Maaş Ödeme Protokolünün, kuruluşun geri ödeme yükümlülüğüne ilişkin hükümler başlıklı 10.1 maddesinde " İşBu Protokolün yürürlük tarihinden itibaren uygulamaya geçirilmesi,

tüm hükümlerine uygun olarak olağan bitim tarihine kadar ihtilafsız olarak yürürlükte kalması ve Ödemelerin Protokol süresince kesintisiz olarak Banka aracılığı ile yapılması amacıyla, Banka Ürün ve hizmetlerinin Kuruluş ve Grup Firmasına ve Kuruluş ve Grup Firmasının personeline tanıtım, reklam, satış ve sunulmasını kapsayan bankacılık hizmetleri için iş geliştirme ve müşteri aidiyetinin sağlanması hususundaki harcama tutarı olarak, Banka tarafından Kuruluşa yapılacak ödeme hükmünde olmak ve doğabilecek tüm ihtilafların bankaya karşı muhatap ve sorumlusu Kuruluş ve Grup Firması olmak kaydıyla, Kuruluş ve Grup Firmasının talebi üzerine,

Banka tarafından Kuruluş'a Kuruluş tarafından ibraz edilecek Banka adına düzenlenmiş fatura karşılığında KDV dahil 140.000,00.-TL ödeme yapılacaktır." şeklinde ifade bulan madde hükmü gereğince, 10.06.2021 tarihinde davalıya 140.000,00.-TL promosyon ücreti ödemesi yaptığını (140.000,00-TL tutarının KDV dahil tutar olması sebebiyle yasa gereği 10.677,96-TL KDV tevkifatı yapılarak neticeten 129.322,04-TL tutarında aktarım yapılmıştır) ve böylece protokol gereğince üzerinde düşen yükümlülüğü eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, bahse konu Maaş Ödeme Protokolü gereğince davalılar da, 180 adet personeli kapsayacak şekilde,

protokolün SÜRE başlıklı 11. maddesinde ifade bulan 20.05.2024 tarihine kadar, personeline yapacağı protokolde belirtilen her türlü ödemeyi müvekkili banka aracılığı ile yapma yükümlülüğü altına girdiklerini, ancak davalı şirketler, Maaş Ödeme Protokolü uyarınca 20.05.2024 tarihine kadar protokole uygun hareket etmeyi taahhüt etmiş olmalarına karşın, 06.07.2022 tarihi ve sonrasında edimlerini protokole uygun olarak ifa etmediklerini, protokoldeki yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, maaş Ödemeleri Protokolünün, davalıların yükümlülüklerini haksız ve kötü niyetli olarak yerine getirmemeleri sureti ile feshedilmesinin akabinde,

davalı şirketlere .... Noterliği'nin 21.07.2022 tarih ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini ve 31.03.2021 tarihli Maaş Ödeme Protokolü’nü ihlal ve fesih etmesi sebebiyle protokol gereğince geri ödenmesi gereken 140.000,00.-TL’nin, yine protokole uygun olarak, ödeme tarihi olan 10.06.2021 tarihinden itibaren geri ödeneceği tarihe kadar işleyecek ve fiili ödeme tarihindeki T.C.

Merkez Bankası reeskont faiz oranı üzerinden belirlenecek faizi ile birlikte 15 gün içerisinde ödenmesi talep edildiğini, davalı şirketlerin protokolü ihlal ve haksız feshi sonrası gönderilen ihtarname gereğini de yerine getirmemeleri sebebi ile müvekkil bankaca söz konusu alacağın ve ihtarname masrafının tahsili için zorunlu olarak .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak, davalıların, borca itiraz ettiklerini, itirazın haksız olduğunu, itirazın iptalini, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ile müvekkili ... şirketi arasında 31/03/2021 tarihli Maaş Ödeme Protokolü akdedildiğini, iş bu protokol ile müvekkili şirket bünyesinde çalışan 180 adet personel yapılacak her türlü ödeme davacı banka nezdinde personellere özel açılan hesaplara otomatik aktarılacağını, her ne kadar akit tarihinden itibaren 2024 yılına kadar iş bu sözleşmenin uygulanacağı kararlaştırılsa da davacı banka tarafından 21/07/2022 tarih ...

Yevmiye nolu ihtarnamesi ile iş bu protokolün tek yanlı olarak feshedildiği bildirildiğini, müvekkili şirketçe söz konusu davacının söz konusu ihtar ile ilişkiyi tek taraflı haksız olarak feshetmesine anlam verilememiş olduğundan müvekkili şirketçe bankanın ihtarnamesinin ardından personel maaşları birkaç ay daha davacı bankaya yatırılmaya devam edildiğini, bu durum bankaya sorulduğunda ve banka hesaplarında yapılan araştırmayla sabit olacağını,

sanka tarafından protokole uygun gerekler yerine getirilmediğinden ve esasen davacı banka tarafından 21/07/2022 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile haksız yere feshedilen protokolün gereğini davacı tarafından ısrarla gönderilen fesih ihtarnameleri sonrası haklı olarak yerine getirilemediğini, hal böyle iken taraflar arasında akdedilen sözleşmeye asıl aykırı davranan tarafın davacı banka olduğu aşikar olduğunu, yine fesih tarihine kadar müvekkili şirket tarafından protokole uygun olarak yükümlülükler yerine getirilmiş ve maaş ödemeleri yapıldığını,

müvekkili şirket yükümlüklerini yerine getirmiş hiç olmazsa sözleşme gereği edimlerini uzunca bir süre davalı feshine kadar yerine getirdiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, maaş ödeme protokolünün feshi nedeniyle yapılan ödemenin istirdatı için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemidir.

Uyap üzerinden entegre edilen .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalılar aleyhine toplam 173.239,07 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığı davalıların borca ve yetkiye itirazları üzerine takibin durduğu işbu davanın 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.

Davalılar İstanbul İcra Müdürlüğünün yetkisine itiraz etmekle birlikte taraflar arasında imzalanan maaş ödeme protokolünün 15. Maddesinde protokolden kaynaklı uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkeme ve İcra Müdürlükleri yetkili kılındığından yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Her iki davalının da sözleşmeyi kuruluş ve grup firması olarak asıl taraf olarak imzaladığı, protokolün her iki davalının toplam işçi sayısına göre düzenlediği ve yükümlülüklerinde sözleşmede birlikte üstlenildiği görülmekle her iki davalının da pasif husumet ehliyetinin olduğu görülmüştür.

İcra dosyası uyaptan entegre edilmiş, hesap hareketleri, SGK kayıtları, celbedilmiş ve dayanılan deliller toplanmıştır.

Dava konusu maaş ödeme protokolü incelendiğinde; sözleşmenin süresinin 11. Maddeye göre 20.01.2021 tarihinden 20.01.2024 tarihine kadar olduğu, sözleşmenin amaç ve konusunun 2 maddeye göre, kuruluş ve grup firmasının personeller yapacağı maaş, aylık, ücret, ikramiye, özel gider indirimi, tazminat, sağlık (tedavi/ilaç), ek ders ücreti, fazla mesai ücreti, nöbet ücreti, döner sermaye katkısı, operasyon ücreti, görev tazminatı, göç ödeneği, taltif ödemesi,

özlük hakları, diğer hak edişler vb. her türü ödemelerin banka nezdinde personelinin her biri adına açılacak hesaplara otomatik aktarımını içeren, kuruluş ve Grup firmasının toplam 180 adet personelini kapsadığı, sözleşmenin 10.1 maddesine göre bankanın 140.000,00 TL ödeme yapacağı, protokolün yürürlüğe girmemesi,

veya belirtilen maaş ödemelerinin 20.05.2021 tarihinde, 20.05.2021 tarihinde geçerli asgari ücret ve üzerinde maaş alan en az180 adet kuruluş personeline gerçekleşmemesi ve işbu protokol konusu hizmetlerin bankaca verilmeye başlanamaması halinde yukarıda belirtilen ödemenin yapılmayacağının, protokol bitim tarihinden önce sözleşmenin kuruluş yada grup firması tarafından sonlandırılması, sözleşmenin ihlali yada kısmen de olsa fiilen sona ermesi halinde ödemenin fiilen yapıldığı tarihten itibaren Merkez Bankası reeskont faizi ile birlikte ödemekle yükümlü olunduğunun kuruluş ve grup firmasının kabul ve taahhüt ettiğinin, yazıldığı görülmüştür.

Akdedilen sözleşmenin 10.2 maddesine göre; '' İşbu protokolün yürürlük süresi içinde, her yıl Mayıs ayında Kuruluş/Grup Firması Protokolün imza tarihinde mevcut olan toplam 180 kişilik personel sayısının geriye dönük olarak 12 ay boyunca en az 180 kişi olup olmadığına bakılacaktır.

Protokol süresi içinde her yıl Mayıs ayında geriye dönük olarak 12 aylık ortalama personel sayısında bir önceki yıla göre net %10 oranında azalış olması halinde, işbu Protokol doğrultusunda Banka tarafından ödenen İş geliştirme ve müşteri aidiyetinin sağlanması hususundaki harcama tutarı olarak, %10 luk fark dahil ayrılan her personel için en son maaş ödemesi yapıldığı tarihten protokolün bitimine kalan süre üzerinden kişi başı aylık 21.60 TL dir.

Kuruluş/Grup Firması tarafından Banka ya geri ödeme yapılacaktır. Ayrılan personel sayısı Üzerinden toplam ödeme tutarı hesaplanacaktır.

Kuruluş/Grup Firması bu tutarın amamını, Banka ca Kuruluş a 140.000.00 TL ödemenin yapıldığı .../..../2021 tarihinden tarihe kadar, fili ödeme tarihindeki T.C Merkez Bankası reeskont faiz oranı üzerinden belirlenecek faizi ile birlikte Banka nın ilk yazılı talebinde Banka ya ödeyeceğini Kuruluş/Grup Firması peşinen kabul, beyan ve taahhüt eder'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Gerze... Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; “ Davalılar ve davacı Banka arasında imzalanan, 31.03.2021 tarihli Maaş(deme Protokolüne istinaden; davacı Banka tarafından 10.06.2021 tarihinde davalıya 10.677,96 TL KDV tevfikatı yapılarak, 129.322,04 TL tutarında aktarım yapıldığı, davalılar tarafından da protokolde belirlendiği üzere personele dit ücret ve diğer ödemeleri davacı banka kanalıyla ödenmeye başladığı, davacı bankanın talebine istinaden 2022 Temmuz ayı dahil, personel ödemelerinin protokole Uygun olup olmadığına ilişkin yasal defterler incelendiği, ücret bordrolarında tahakkuk eden ücret ve kişi sayısı protokoldeki sayıya (180 işçi) göre orantı kurularak, eksik ödeme olup olmadığı hesaplandığı;

Davalılar tarafından, Temmuz ayında 133.401,08 TL, Eylül ayında 771.214,60 TL eksik ödeme yapıldığı, Ağustos ayında 71.498,07 TL fazla ödeme yapıldığı, ve 2022 ekim ayı dahil davacı banka ile protokol kapsamında çalışılmadığının tespit edildiği mütaala edilmiştir.

Mahkememizce alınan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak. Davacı banka vekilince, 19.12.2022 tarihinde, ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile davalı şirketler aleyhine. 31.03.2021 Tarihli Maaş Ödemeleri Protokolü, .... Noterliği 21.07.202 Tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarname ve ihtarname makbuzuna konu banka alacağı sebebiyle.

140.000,00 TL ve 536,86 TL asıl alacak ile, bunlara ilişkin ödeme tarihinden itibaren 32.702,21 TL işlemiş faiz talep edildiği, Taraflar arasında imzalanan 31.03.2021 tarihli Maaş Ödemeleri Protokolünün, ilgili Kuruluş ve Grup Firması nın toplam 180 adet personelini kapsadığı, protokolün yürürlük süresi içinde, her yıl Mayıs ayında Kuruluş/Grup Firması Protokolün imza tarihinde mevcut olan toplam 180 kişilik personel sayısının geriye dönük olarak 12 ay boyunca en az 180 kişi olup olmadığına bakılacağının hükme bağlandığı, Davacı banka tarafından, Maaş Ödemeleri Protokolüne uyulmadığı ileri sürülerek,

ödenen 140.000,00 TL promosyon ödemesi iadesinin işbu davaya konu Edildiği, Davacı banka vekili tarafından, 30.01.2024 tarihinde UYAP sistemine yüklenen dilekçe ekinde; yapılan ödemelere ilişkin İbraz edilen listede, “Adet” başlıklı sütunun personeller adına açılan banka hesapları ile ilgili olduğu sonucuna varıldığı, bu listeye göre davacı banka aracılığıyla.

6. Ayda, 227 adet personel banka hesap işlemi ile toplam 764,909,00 TL, 7. Ayda, 203 adet personel banka hesap işlemi ile toplam 747.526,43 TL, 8. Ayda, 202 adet personel banka hesap işlemi ile toplam 932.139,97 TL maaş ödemesi yapılmış olduğu, dolayısıyla belirtilen aylar itibariyle davalı şirketlerin davacı Banka ile aralarındaki sözleşme hükümleri kapsamında “180 çalışan için maaş ödemesi yapılması” şartlarını yerine getirdiğinin değerlendirildiği,

Sayın Mahkemece, SGK tarafından gönderilen 16.01.2024 tarihli yazı ekinde mevcut, davalı şirketlerin 2022 yılı Haziran-Temmuz-Ağustos aylarına ilişkin çalışan sayıları ve aylık prim hizmet belgelerine göre hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde.

Bildirimlerde görülen aylık toplam maaş tutarları ile, hizmet bildirim listesindeki çalışan sayılarına göre ortalama maaş hesaplanmış olup; banka aracılığıyla yapılan ödemelerden, hesaplanan ortalama maaşa göre, ödeme yapılan personel sayısına ulaşıldığı, Buna göre, davalı şirketlerin aylık olarak banka aracılığıyla maaş ödemesi yapılan toplam çalışan sayısının 6.ay için 177 , 7. Ay için 120, 8. Ay için ise 152 olarak hesaplandığı,

Yapılan bu hesaplama ile belirtilen aylar itibariyle davalı şirketlerin davacı banka ile aralarındaki sözleşme hükümleri kapsamında “180 çalışan için maaş ödemesi yapılması” şartlarını yerine getirmediğinin değerlendirildiği, Ek olarak, sözleşmedeki yükümlülüğün ihlali olarak 06.07.2022 ile 21.07.2022 tarihleri arasında sözleşmenin kapsamına dahil edilen ödemelerin davacı banka dışında bir yolla ödenip ödenmediği hususun da araştırılması gerektiği, bu hususun dosya kapsamında tespit edilemediği ve ispata muhtaç olduğu, Sayın Mahkemece davacı bankanın işlemiş faiz talebinin kabulü halinde;

davalı şirketleri temerrüde düşürmek üzere keşide edilmiş bulunan .... Noterliği nin 21.07.2022 tarihli, ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin 27.07.2022 tarihinde tebliği ve ihtarname içeriğinde tanınan 15 günlük süre dikkate alınarak işlemiş faiz alacağının 7.870,63 TL olarak hesaplandığı mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 02/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak.

Taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre; çalışan sayısının 180 kişinin altına düşebileceğinin öngörüldüğü, bunun için 12 aylık ortalamanın esas alınmış olup ortalama 180 kişinin altında olması halinde, belirli bir orana göre davacı bankaya iade edileceğinin kararlaştırıldığı, Sonuç olarak Temmuz 2022 ayında çalışan sayısının 180 kişinin altına düşmesinin promosyonun iadesi için bir sebep olmayacağının değerlendirildiği, Davacı tarafın sözleşmenin ihlalini fiili karineye dayandırdığı, fiili karinelerin, temelde mantık kurallarına veya hayat tecrübelerine dayandığı, Yargıtay kararlarında bunların hayatın olağan akışı olarak ifade edildiği,

Bu kapsamda davacı vekilinin dayandığı iki vakıa tespit edilebileceği, İlkinin, Temmuz 2022 dönemine ilişkin davalıların sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği, İkincisinin ise, Eylül Ekim 2022’de maaş ödemelerinin kısmen veya tamamen kesildiği, yönünde olduğu, Davalıların çalışanlarına asgari ücretin altında ödeme yapmış olmasının tek başına sözleşmeyi ihlal edip etmediği hususunun Sayın Mahkemenin takdirine sunulduğu Eylül ve Ekim ayında ödemelerin davacı banka aracılığı ile yapılmadığı hususunun çekişmesiz olduğunun söylenebileceği, Sayın Mahkemece, davacı bankanın işlemiş faiz talebi ile,

söz konusu borcun temerrüt tarihinin promosyon ödeme tarihi olduğunun kabulü halinde; davacı banka işlemiş faiz alacağının 32.251,73 TL olarak hesaplandığı mütalaa edildiği anlaşıldı.

Davacı banka tarafından keşide edilen .... Noterliği nin 21.07.2022 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile '' Muhatap Şirket 06.07.2022 tarihinden beri 31.03.2021 tarihli sözleşmeye uygun olarak edimlerini ifa etmemektedir. şöyle ki; muhatap şirket tarafından personellerine yapılması gereken ödemeler, 06.07.2022 tarihinden itibaren Bankamız aracılığı ile gerçekleşmemektedir.

Muhatabın bankamızla olan sözleşmedeki edimlerini 06.07.2022 tarihinden beri yerine getirmemesi sözleşmenin 10.1 maddenin 2. fıkrası uyarınca da bankamız taraflarından muhataba ödenen 140.000,00 TL tutarındaki bedelin, muhataba ödeme yapıldığı tarihten itibaren bankamıza geri ödeneceği tarihe kadar, fili ödeme tarihindeki T.C.

Merkez Bankası reeskont faiz oranı üzerinden belirlenecek faizi ile birlikte, ödenmesi gerekmektedir.'' denildiği ... işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 gün içinde Banka nezdindeki hesaba nakden ve defaten ödenmesi, diğer tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ihtar edildiği görülmüştür.

Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Sözleşmeye göre banka tarafından ödemenin en az 180 işçi için en az asgari ücret tutarında maaş ödemesi yapılması halinde ödeme yapılacağının kararlaştırıldığına göre sonraki personel ödemelerinin de an az 180 işçi ve en az asgari ücret düzeyinde olması gerektiği değerlendirilmekle birlikte, davalılar tarafından sözleşmenin feshinden önce de, sunulan hesap hareketlerine göre de asgari ücret altında ödemeler yaptığının anlaşıldığı, davacının aktin feshi noktasındaki açık ihtarında da ihlal tarihinin 06.07.2021 tarihi olarak gösterildiği, ve ve bu tarihten itibaren ödemelerin banka aracılığıyla yapılmadığının ileri sürüldüğü,

hesap hareketlerine göre 06.07.2021 tarihinden önce ve sonrasında temmuz 2021 tarihinde davalı banka aracılığıyla ödemlerin olduğunun açık olduğu, kişi sayısındaki eksikliğin ise yukarıda değinilen sözleşmeye göre her yıl mayıs ayındaki 12 aylık ortalamaya göre belirleneceği ve farkın %10'un üzerinde olması halinde belirlenecek tutarın bankaya ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

dolayısıyla ihtar tarihi olan 21.07.2021 tarihi ile ödemelerin yapılmadığının beyan edildiği 06.07.2021 tarihi arası baz alınarak işçi sayısı ve ücret bakımından sözleşmeye uyulup uyulmadığının sözleşmeye göre tespit edilemeyeceği, sözleşmenin feshinden sonraki süreçte davalıların birkaç ay ödemeleri davacı bankadan yapmaya devam etmelerinin hesaplar kapatılmadığı sürece kendi ihtiyarında olduğu,

sözleşmenin davacı banka tarafından tek taraflı feshinden sonra davalıların davacı banka aracılığıyla maaş ödemesi yapma gibi bir yükümlülüklerinin olamayacağı, dolaysıyla fesih sonrası davacı aracılıyla ödeme yapılmamasının akti ilişkiye uyulup uyulmadığı noktasında değerlendirilmeyeceği, davacı bankanın feshi haklı çıkaracak başkaca bir delil de sunmadığı görülmekle fesih tarihi itibariyle davacı bankının feshinin haksız olduğu anlaşılmakla davacının davasının reddine, davacının kötü niyetli olarak takip başlattığı davalılar tarafından ispat edilemediğinden davalıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır