İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/240 K.2025/33

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Müvekkil ..., davalı ...

A.Ş. ("...") ve dava dışı üçüncü kişi İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ("...") arasında 27.03.2017 tarihli İnistanbul Projesi 1-2-3 ve 4. Etap Enerji Merkezleri Sözleşmeleri ("Sözleşme"] imzalandığını, Müvekkil tarafından yüklenilen bu iş karşılığında, müvekkile ödenecek bedel (Sözleşme bedeli), Sözleşmenin 3 numaralı madde kapsamında, 1.530.000TL+KDV ve 264.700 USD+KDV olarak belirlendiğini, Sözleşmenin 16'ncı maddesi, davalı ... ile dava dışı ...'nun, Sözleşme'den kaynaklı borçlardan ayrı ayrı sorumlu olduklarını,

müştereken (ortak şekilde) veya müteselsilen (zincirleme olarak) sorumlu olmadıklarını ve münferiden kendi payları oranında sorumlu olduklarını, Sözleşme'nin 16'mcı maddesi, hakkediş bedellerine ilişkin faturaların %50'lik kısmının davalı ...'a, kalan %50'lik kısmının ise dava dışı ...'ya ayrı ayrı olacak şekilde düzenleneceği açıkça belirttiklerini, Davalı ... un müvekkil tarafından düzenlenen faturaları eksik ödediklerini, Şimdilik 1.000TL Tutarında Fatura Bedellerinin Eksik Ödenmesi Nedeniyle Bakiye Alacağın Tespiti Ve Davalıdan Tahsili İle davacıya Ödenmesini,

Kısmi Dava Cinsinden Olmak Üzere Şimdilik 1.000TL Tutarında Fatura Bedellerinin Geç Ödenmesi Nedeniyle Tahakkuk Eden Temerrüt Faizi Alacağının Tespiti Ve Davalıdan Tahsili İle davacıya Ödenmesini, Kısmi Dava Cinsinden Olmak Üzere Şimdilik 1000 TL Tutarında Fatura Bedellerinin Geç Ödenmesi Nedeniyle davacı Nezdinde Oluşan Ve Temerrüt Faizi İle Karşılanamayan Zararın (munzam/aşkın Zarar) Tespiti Ve Davalıdan Tahsili İle davacıya Ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "Sözleşme Bedeli" başlıklı 3.maddesinde.

"INİSTANBUL Projesi 1-2-3 ve 4.ETap Enerji Merkezleri İşleri'nin ihale sonucu belirlenen sözleşme bedeli 1.530.000,00-TL + KDV'dir (BirMilyonBeşyüzOtuzbinTürkLirası+KDV'dir) ve 264.700,00-USD + KDV (İkiyüzAltmışDörtBinYediYüzAmerikanDoları+KDV'dir.)" şeklinde Davacı Şirket sözleşme ile kararlaştırılan hizmeti sözleşme ve eklerindeki şartlara uygun olarak tam ve eksiksiz surette süresi içerisinde ifa etmeyi Müvekkil Şirket ise bu işin karşılığı olan bedelleri ödemeyi taahhüt ettiklerini, bununla birlikte aynı maddenin devamında.

"USD bazlı ödemelerin tutarı fatura tarihindeki T.C.

Merkez Bankası döviz alış kurundan TL'ye çevrilerek Yükleniciye ödenecektir, "şeklinde sözleşmede belirlenen USD bazlı ödemenin fatura tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kurundan TL'ye çevrilerek ödeneceği taraflarca kabul edilerek hükme bağlandığını, Davacı tarafın dava dilekçesinde fatura bedellerinin geç ve eksik ödenmesi sebebiyle meydana geldiğini iddia ettiği zarara ilişkin dilekçe ekinde herhangi bir belge veya somut veri bulunmadığı gibi celbi de talep edilmediğini, dava basit yargılama usulüne tabi olup Davacı Şirketin dava dilekçesini sunması ile iddia ve savunmalarını genişletme yasağı başlandığını,

Buna göre artık davaya konu iddialara ilişkin herhangi bir belge, makbuz veya delil sunulmasına muvafakatimiz bulunmayarak tüm bu sebeplerle, Davacı tarafın haksız ve mesnetsiz taleplerinin reddini, Şartları oluşmayan, ispatlanauıayan, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın tümden reddini, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafta bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

DELİLLER

Taraflarca delil olarak; sözleşme, faturalar, ihtarname, konuya ilişkin bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.

Taraflar arasındaki sözleşmeye göre Yüklenici her ayın 5. gününden sonra bir önceki ay içinde inşaat sahasında tamamladığı imalat ve hizmetleri kapsayan bir hakediş düzenleyerek, İşveren'in incelemesi için İşverene verecek, İşveren hakedişi en geç 7 (yedi) işgünü içinde inceleyip onaylar veya varsa gerekli gördüğü değişiklikleri yapacek ve Yükleniciye iade edecek olup Hakediş değiştirilmiş şekli ile Yüklenici tarafından düzeltilerek yeniden imzalanacak ve lşveren'e verilerek İşveren son şekli ile onayladığı hakediş için en geç 3 (üç) işgünü içinde Yükleniciye fatura kesim talimatını bildirip İşveren faturanın tebliğinden itibaren en geç 8 işgünü içinde Yükleniciye ödeme yapacak şeklindedir.

Madde 3 ise "Yüklenici bu Sözleşmenin konusunu teşkil eden İşleri, Keşif özeti ve birim fiyat listesinde kayıtlı birim fiyatlarla ve keşif bazlı "Birim Fiyat" esası üzerinden, bu Sözleşme ve eklerindeki şartlara uygun olarak tam ve eksiksiz surette, süresi içinde yapmayı taahhüt etmiştir. Yüklenici, sözleşme eki keşif listesinde belirtilen metrajlar ve birim fiyatlar ile ilgili her ne şart altında olursa olsun ilave süre ve/veya ödeme talep edemez. Yükleniciye ödenecek nihai bedel, İş'in sonunda hazırlanacak olan Kesin hesap neticesinde belirlenecek olup bu bedel Yüklenicinin teklif bedelini geçemez.

İNİSTANBUL Projesi 1-2-3 ve 4. Etap Enerji Merkezleri îşleri'nin ihale sonucu belirlenen Sözleşme Bedeli 1.530.000.-TL+KDV dir. (BirMilyonBeşyüzOtuzBinTürk Lirası +KDV dir.) ve 264.700.-USD+KDV dir. (îkiyüzAltmışDörtBinYediYüz Amerikan Dolan+KDV dir.)

USD bazlı ödemelerin tutarı fatura tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kurundan TL'yc çevrilerek Yüklenici'ye ödenecektir." şeklindedir.

Alınan 12/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Fatura bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle davacının kur farkı ve munzam zarar da dahil diğer zararlarının karşılanması gerektiği, Buna göre davacının talep edebileceği zarar kalemlerinin USD ve TL olarak tedritli hesaplama yapılmış takdirin Mahkemede olduğu ; Asıl alacak yönünden 16.972,62 USD Dava tarihine kadar faiz 1.523,35 USD, Geç ödenen faturalara faiz 328,47 USD Toplamda=18.824,44 USD Davacının Defterlerine göre davalıdan Asıl alacak yönünden 352.785,56 TL Dava tarihine kadar faiz 91.988,69 TL, Geç ödenen faturalara faiz 75.807,82 TL Toplamda=520.582,07 TL Şeklinde tespit edilmiştir .

GEREKÇE

Dava, sözleşmeden kaynaklanan eksik ödenen bedel ile geç ödemeden kaynaklı oluşan faiz ile munzam zarar adı altında alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasında sözleşme hükümleri uyarınca Söz konusu hükümlerden de anlaşılacağı üzeri, sözleşme bedelinin, fatura tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kurundan TL'ye çevrilmek suretiyle düzenlenen her bir faturanın tebliğinden itibaren en geç 8 gün içinde ödenmesi gerekmekle davacının düzenlemiş olduğu faturaların tümünün davalı tarafından tebliğ alındığı ve ticari defterlere işlendiği anlaşılmakla Faturaların e fatura oldukları da dikkate alındığında aynı gün davalıya ulaştıkları dolayısıyla davalının temerrüdünün her bir fatura için faturaların düzenleme tarihinden itibaren 8 gün sonra oluştuğu sonucuna varılmış ve Faturaların zamanında ödenmemesi halinde, davacının zararının oluşacağı sabit hale gelmiştir.

Yine, davalı tarafından gönderilen maille taraflar arasındaki borç ilişkisinin ticari defterlerde yer aldığı şekliyle 5.000-TL olarak belirlendiği ileri sürülmüş olup mail yazışmalarda ticari defterlerde yer alan ve ödenmeyen fatura bedeline ilişkin bir mutabakat oluşmuştur.

Tarafların iddia ve savunmaları, yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde. Taraflar arasında akdedilen sözleşmesinin 3,15,16.maddelerine göre "USD bazlı ödemelerin tutarı fatura tarihindeki T.C.

Merkez Bankası döviz alış kurundan TL'ye çevrilerek Yüklenici'ye ödenecektir." hükmünden hareketle Davacının düzenlemiş olduğu faturaların tümünün davalı tarafından tebliğ alındığı ve ticari defterlere işlendiği anlaşılmakla Faturaların zamanında ödenmemesi halinde, davacının zararının oluşacağı açık olmakla buna göre alınan bilirkişi raporu uyarınca Davacı Tarafın Resmi defter ve belgelerinde 352.785,56 TL Davacının Alacaklı olduğu, Davalının resmi defterlerinde ise 5.000,00 TL davalının borçlu olduğu, taraflar arasındaki cari hesap farkının 352.785,56-5.000,00 TL = 347.785,56 TL olduğu,

Bu farkın davalı tarafından davacının hesabına borç yazdığı 346.301,02 TL den kaynaklandığı, Davalının, davacının hesabına borç yazdığı 346.301,02 TL' yi karşı hesap olarak 646 KAMBİYO KARLARI hesabının altında 646.01.01.01.23 159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI KAMBİYO KARLARI hesabına attığı ve belgesiz bir şekilde davacıyı borçlandırdığı anlaşılmakla (belgesiz olması nedeniyle itibar edilmeyerek) Davacının alacağının 461,122,33 TL nin 03.08.2021 Tarihli faturadan geldiği, bu faturanın 461.122,33-108.336,77 TL sini 06.12.2021 tarihinde ödedikten sonra cari borcun 352.785,56 TL kaldığı, 108.336,77 TL yi 118 gün geç ödediği,

cari hesapta kalan borcun ödeme tarihinin 10.08.2021 tarihli olduğu, geç ödemelerin faiz hesaplaması ve cari hesaptaki borcun dava tarihine kadar faiz hesaplanması sonucu TL Bazında geç ödemelerden dolayı 91.988,69 TL faiz cari hesaptaki 352.785,56 TL için dava tarihine kadar 75.807,82 TL toplamda 167.796,50 Faiz alacağı hesap edilmekle sonuç olarak Fatura bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle davacının zararını isteme hakkı olduğu ve eksik alacak bedelinin olduğu sonucuna varılarak Davacının Defterlerine göre davalıdan Asıl alacak yönünden 352.785,56 TL alacaklı olduğu,

geç ödemeden kaynaklı olarak ise 91.988,69 TL alacağının olduğu anlaşılmış, munzam zarar talebi yönünden (faiz ile karşılanmayan şeklinde iddia edilen zararlar yönünden ) ise hesaplanan bu bedeller haricinde ayrıca davacının munzam bir zararının olduğu somut ve net delillerle ispatlanamadığı kanaatine varılarak (ekonomik olumsuzluklardan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı aşkın (munzam) zarar talebi,

zarar olgusunun delili olarak kabul edilmediğinden) bu talebin reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne dair davalının 08/02/2022 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek (28/01/2022 tarihli ihtarnamenin davalıya 01/02/2022 tarihinde tebliğ olduğu ve ödeme için 1 hafta süre verildiği anlaşılmakla) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.