İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/329 K.2025/318

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kayıtlı lisansına istinaden ..., ... ve ... illerinde perakende elektrik satış faaliyeti sürdürmekte olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından ...

12. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasından müvekkili hakkında icra takibi sürdürüldüğü, ödeme emrinin tebliğinden sonra takibin kesinleşmesi akabinde haricen öğrenilmiş olup, müvekkili şirketin UETS hesaplarına erişiminde yaşanan sistemsel sorun nedeni ile takibe itiraz edilmesinin mümkün olmadığını, takibin kesinleşmiş olması ve uygulanan hacizler nedeni ile müvekkili şirketin, haksız yere alacak talebine karşılık icra dosyasına ihtirazi kayıt ile 06.02.2024 tarihinde 12.594,26-TL borç ödemesinin 150-TL ve haciz kaldırma masraf ödemesi olmak üzere toplam 12.744,26-TL ödeme yapmış olduğunu, ne var ki,

müvekkili şirketin davalı tarafın muhattabı olmayıp, talep ettiği alacaktan da sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, bu nedenle, ödenen paranın iadesi için İİK md. 72/7 uyarınca işbu davanın ikamesinin zorunlu olduğunu, davalı şirketin başlatmış olduğu icra takibinin dayanağı sigortalısı iş yerinde meydana gelen voltaj dalgalanması nedeni ile cihazlarda meydana geldiği iddia edilen hasar neden ile ödenen tazminatın rücuen tazmin talebi olduğunu, davalı şirket tarafından bir hasar dosyası bildirilmemiş olduğu için bu aşamada iddia edilen hasara dair taraflarınca detaylı beyanda bulunma imkanı bulunmadığını,

ancak zaten müvekkili şirketin iddia edilen bu hasarla bir ilgisinin de bulunmadığını, zira davalı şirketin zarara sebep olduğunu iddia ettiği voltaj dalgalanmasının müvekkili şirketin sorumluluğunda olduğunu varsaymakta olduğunu, davalı şirketin araştırmasını gereği gibi yapmamış, elektrik dağıtımı ile bir ilgisi bulunmayan müvekili şirkete alacağını rücu etmiş olduğunu, yukarıda da ifade edildiği ve sunulan lisansta da kayıtlı olduğu üzere müvekkili şirketin perakende elektrik satışı yapmakta olduğunu, elektriğin iletimi, dağıtımı, dağıtım tesislerinin bakım ve onarımları müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığını,

6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve sair mevzuat gereğince iletim, dağıtım ve piyasa işletim faaliyetleri, ayrı tüzel kişilikler tarafından yerine getirilmekte olduğunu, dağıtım tesislerinin işletilmesi, bakımı ve onarımının Dağıtım Faaliyeti kapsamında olup, dağıtım şirketinin sorumluluğunda olduğunu, aynı yönde, 21 Aralık 2012 Tarihli ve 28504 Sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış olan "Elektrik Dağıtımı Ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği"nde de elektrik dağıtımı ile gerek dağıtım sisteminin bakım ve işletmeleri gerekse tazminatlar yönünden dağıtım şirketlerinin yetkili ve sorumlu kılındığın görülmekte olduğunu,

görüleceği üzere, davalının sigortalısının uğramış olduğu zararın elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanması halinde, tazmini için muhatap ve yöntem, yönetmelik ile belirlenmiş olup müvekkili şirketin söz konusu uyuşmazlıklarda bir taraf sıfatının bulunmamakta olduğunu, yasal mevzuat uyarınca, sorumluluk bölgede görevli dağıtım şirketine ait olduğundan davanın bölgede görevli dağıtım şirketi ...A.Ş.'ne ihbarını talep ettiklerini, tazminat hukukunun genel kuralları yönünden yapılacak değerlendirmede de durumda bir farklılık söz konusu olmayacağını,

müvekkili şirket ile davalının sigortalısının uğradığı iddia edilen zarar arasında eylemsellik yönünden bir bağlantı kurulması mümkün olmadığını, basitçe ifade etmek gerekirse; elektriğin, üretim şirketleri tarafından üretildiğini, dağıtım şirketleri tarafından dağıtım tesisleri kanalı ile kullanıcılara ulaştırıldığını, kullanıcıların tükettikleri elektriğin ölçümü ve sayaç okumalarının da dağıtım şirketi tarafından yapıldığını ve tüketim kayıtlarına göre birim fiyatlar üzerinden Perakende Satış (Tedarik) Şirketleri tarafından faturalama yapıldığını, Perakende Satış (Tedarik) Şirketlerinin faturaların tahsilatını yaptığını,

anlaşılacağı üzere, müvekkili şirketin bir kullanıcının kullandığı elektrikle ilgili olarak fatura düzenlemek ve bunu tahsil etmek dışında bir işlem yapamayacağını, yasanın, insan varlığı için son derece önemli olan elektrik ihtiyacı nedeni ile piyasanın şeffaf ve denetlenebilir olması ve tekelleşmenin önüne geçilmesi adına tüm bu faaliyetleri ayırmış olduğunu, bu bağlamda, müvekkili şirketin voltaj dalgalanması ya da fazla akım gelmesi vs. gibi durumlara sebep olma ya da bunları engelleme gibi bir görevi ve yetkisi bulunmadığını, haksız bir fiil nedeni ile sorumluluğuna gidilecek kişinin,

(ihmali ya da icrai) haksız bir fiilin bulunması gerekmekte olduğunu, somut olayda, müvekkili şirketin zarara sebep olabilecek bir işlem ya da eylemi bulunmadığı gibi bulunması da yasal olarak mümkün olmadığını, nitekim müvekkili şirketin dağıtım sistemine erişim ya da müdahale yetkisinin de bulunmadığını, dava öncesinde 6102 sayılı TTK. md. 5/A gereğince taleplerinin ticari uyuşmazlık kapsamında bulunması nedeniyle arabuluculuğa başvurulmuş olup, ... numaralı arabuluculuk dosyasında taraflarca anlaşma sağlanamamış olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile;

davalarının ...A.Ş.'ne ihbarını; müvekkili şirket tarafından, icra tehdidi altında, ... 12. İcra Dairesi'nin...

Esas sayılı dosyasına sebepsiz yere ödenen toplam 12.741,26-TL'nin ödeme tarihi olan 06.02.2024 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini; müvekkili şirkete haksız şekilde icra takibi ve haciz yapılması nedenleri ile alacağın %20'sin aşağı olmamak kaydı ile davalı taraf aleyhine kötü niyet tazminat hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ...sayılı Site Ortak Alan Sigorta Poliçesi ile elektronik cihaz sigortası bulunan sigortalı ...Tic. A.Ş'ye ait işyerinde bulunan cihazların 07.10.2015 tarihinde voltaj dalgalanması neticesinde aniden arızalanması üzerine hasar meydana geldiğini, hasarın ihbarı üzerine sigortalı iş yerinde ekspertiz çalışması yapılarak arızalanan cihazlar incelenmiş, bu rapora göre "..

Ekspertiz bulguları bölümünde açıklanan hasarların, sigortalı işletmenin bulunduğu bölgedeki şebeke elektriğinde yaşanan ...ve/veya ELEKTRİK KESİLMELERİ nedeniyle,söz konusu asansör sistemine ait sürücü kiti parçasının iç aksam elektronik devre elemanlarının alevsiz bir şekilde yanması şeklinde meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatine varılmış," denilmek suretiyle arızalanmanın nedeninin tespit edilmiş olduğunu, meydana gelen arıza neticesinde oluşan hasara istinaden tespit edilen zarar tutarı için müvekkili şirket tarafından sigortalı cihazların onarımı için 4.865-TL tazminat ödenmiş olduğunu,

hasar tazminatını ödeyen müvekkili şirketin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. maddesi gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu, bu hasarın oluşumunda kusurlu ve/veya sorumlu olduğu belirtilen ...A.Ş'ye, sigortalıya ödenen tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte rücuen tahsili için talepte bulunulmuş, aleyhine ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı dosyası marifetiyle takip ikame edilmiş ve usulüne uygun tebliğ edilen ödeme emrine itiraz edilmemesi üzerine takip kesinleşmiş, davacı yanın da tazminat tutarını icra dosyasına ödemiş olduğunu, ne var ki davacı şirket her ne kadar sorumluluğu bulunmadığını iddia ediyor olsa da bu iddiaların mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olup davacı tarafın bu zarardan sorumlu olduğunu, şöyle ki.

29.12.2015 tarihli Eksper Raporunda "Ekspertiz bulguları bölümünde açıklanan hasarların, sigortalı işletmenin bulunduğu bölgedeki şebeke elektriğinde yaşanan ANİ VOLTAJ DALGALANMALARI ve/veya ELEKTRİK KESİLMELERİ nedeniyle,söz konusu asansör sistemine ait sürücü kiti parçasının iç aksam elektronik devre elemanlarının alevsiz bir şekilde yanması şeklinde meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatine varılmış," "Ekli hava durumu belgesine istinaden,hasar tarihinde bölgenin yağışsız olması nedeniyle, Elektrik sağlayıcı firmaya Rücu durumunun olabileceği yönündeki kanatimiz.." kanaatine varılmış olduğunu,

tedarik ve satış şirketinin hem sunduğu hizmetten hem de sunduğu hizmetin kalitesinden sorumlu olduğunun açık olduğunu, öte yandan her ne kadar davacının yukarıda izah edilen nedenlerle istirdat talebinin hukuka aykırı olduğu açık ise de iade talebi yönünden ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili talebinin hukuki dayanağı bulunmadığını, aynı zamanda davacının kötü niyet tazminatı talebinin de reddi gerektiğini, zira istirdat davasının sonuçlanmasından sonra haksız çıkan taraf aleyhine tazminat ödenmesinin İİK'da düzenlenmemişt olduğunu,

dolayısıyla istirdat davasının davacı borçlu lehine sonuçlanması halinde, herhangi bir yasal dayanağı olmadığından alacaklı aleyhine tazminata hükmedilemeyeceğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının haksız ve kötüniyetli davasının esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacının, davalı tarafından aleyhine başlatılan ... 12. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasında yaptığı ödemenin istirdadı istemine ilişkindir.

Uyap sisteminden entegre edilen ... 12. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine davalının sigortalısı ... A.Ş'ye ait işyerinde bulunan cihazların 07.10.2015 tarihinde voltaj dalgalanması neticesinde aniden arızalanması üzerine davalı tarafından ödenen bedelin tahsili istemiyle başlatılan takipte davacının 06.02.2024 tarihinde 12.741,26-TL'nin ödendiği görülmüştür.

Davalı sigorta şirketinin hasar dosyası celp edilmiş, dava konusu hasara ilişkin davalının sorumluluğu olup olmadığı konusunda tüm dosya kapsamında inceleme yapılması suretiyle rapor tanzim edilmesi için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Talimat sayılı dosyasından alınan, Elektrik Yüksek Mühendisi Bilirkişi ..., Makine Yüksek Mühendisi Bilirkişi ... ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 26.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...1-Davalı şirketin sigorta kapsamında değerlendirdiği hasarın münferit olması, aynı bina ve/veya yakın bölgede başka hasar kaydının bulunmaması tespitleriyle, hasarın “Voltaj Dalgalanmasından” kaynaklanmadığı,

2-... Şebekesinde elektrik dağıtımından, enerjinin arz güvenliği ve kalitesinden sorumlu ...’ın hasarın tazmini hususunda kusurlu bulunamayacağı,

3-Davacı şirket ... A.Ş.’in Enerji Piyasası Kanununa göre sadece enerjinin tedariği ve satışı hususunda çalışmakta olduğu,

4-Hasarın teminat kapsamında olmaması nedeni ile rücu edilemeyeceği,..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun " Sorumluluğun ve giderim borcunun kapsamı" başlıklı 114. Maddesi "Borçlu, genel olarak her türlü kusurdan sorumludur. Borçlunun sorumluluğunun kapsamı, işin özel niteliğine göre belirlenir. İş özellikle borçlu için bir yarar sağlamıyorsa, sorumluluk daha hafif olarak değerlendirilir. Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır." düzenlemesini içermektedir.

Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi; “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. Yine HMK’nın 190/1. maddesine göre ise, ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Öte yandan ispat yüküyle ilgili kanunda açık bir hüküm bulunması halinde öncelikle ona bakılmalıdır. Haksız fiillerde ispat yüküyle ilgili özel düzenleme getiren Türk Borçlar Kanunu’nun 50. maddesi gereği zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; icra dosyası, hasar ve tüm dosya kapsamına göre alınan dosyası bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülmüştür. Bilirkişi raporu ile dava konusu hasarın voltaj dalgalanmasından kaynaklanmadığı, ... şebekesinde elektrik dağıtımından , enerjinin arz güvenliği ve kalitesinden davacının sorumlu olmadığı, hasarın teminat kapsamında olmaması nedeni ile rücu edilemeyeceği, dava konusu hasar ile davalının kusuru arasındaki illiyet bağının ispatlanmadığının tespit edildiği anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile 12.741,26TL’nin 06.02.2024 tarihinden itibaren itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.