İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/788 K.2024/802

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan inceleme sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı...'ün ikamet ettiği "..." adresindeki konut Müvekkil ... A.Ş. Tarafından ... numaralı ...

Sigorta Poliçesi ile 01.07.2023 - 01.07.2024 tarihleri arasında sigortalandığını, müvekkili şirket tarafından sigortalanan konutta 31.10.2023 tarihinde, borçlu/davalı tarafından üretilen, satılan ve servis hizmeti verilen "..." marka çamaşır makinesinden çıkan yangın sonucunda makine kullanılamaz hale geldiğini ve sigortalı konutta yangına bağlı hasarlar meydana geldiğni, yangına müdahale eden ...

Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdahale Şube Müdürlüğü tarafından olaya ilişkin düzenlenen yangın raporunda yangının çıkış nedeni: "Çamaşır makinesinin çalışma esnasında kısa devre yapması sonucu yangının çıktığı kanaatine varılmıştır." şeklinde gösterildiğini, müvekkili ... A.Ş. tarafından davaya konu olay nedeniyle, sigortalısına, 01.12.2023 tarihinde toplam 7.662,41.-TL sigorta tazminatı ödendiğini, müvekkili ... A.Ş., TTK 1472.

Maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğundan borçlu tarafın sorumluluğunu karşılayan 7.662,41.-TL alacak için zarar sorumlusuna rücu hakkı doğduğunu, davalı ...

A.Ş; yangına neden olan çamaşır makinesinin üreticisi, satıcısı ve servis hizmeti vereni olması sebebi ile satış sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmesel sorumluluğu uyarınca genel hükümler gereği zararı tazmin etmekle mükellef olduğunu, bunun yanı sıra imal ettiği ürünlerde ihmal ve kayıtsızlıktan kaynaklanan hatası nedeniyle davalının haksız fiil sorumluluğu da bulunduğunu, davalı tarafından, dava konusu olaydan dolayı sorumluluğu aşikar olmasına karşın aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine karşı herhangi bir haklı sebep göstermeksizin itiraz edildiğini, davalı kötü niyetini ortaya koymakta olduğundan davalı aleyhine % 20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına ve davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, sigorta tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsili istemi için başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir. HMK'nın 115/1. maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138.maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir. HMK'nın 114/1-c maddesine göre Mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Buna göre işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerekir.Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur.Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez.

28.11.2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun”un (TKHK) 2. maddesinde Kanunun kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanunun “tanımlar” başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.” biçiminde tanımlanmıştır.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73.maddesinde de Tüketici Mahkemeleri düzenlenmiş ve '' Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir'' denilmiştir.

TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. 17.01.1972 tarih ve 1970/2 E., 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 49 ve devamı maddelerine de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur. Davacı tarafından düzenlenen poliçenin kasko sigorta poliçesi olduğu, sigortalının gerçek kişi olduğu, sigortalı konutun mesken olduğu, zarara neden olduğu ileri sürülen çamaşır makinesinin gerek poliçe, gerekse dosyaya sunulan fotoğraflara göre meskende kullanıldığı, davalının ise üretici, satıcı, servis sıfatlarıyla sorumlu olduğunun ileri sürüldüğü, dosya kapsamına göre sigortalının davalıya karşı tüketici konumunda olduğu, Mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmıştır.

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. TTK 4. ve 5. Maddesi ve 6502 sayılı yasanın ilgili maddeleri gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Tüketici Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır