İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/420 K.2025/594

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/420 Esas

KARAR NO : 2025/594

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 18/06/2021

KARAR TARİHİ : 25/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından Nakliyat Abonman/Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı --------Ş.'nin ilgili bulunduğu, alüminyum ergilme ve taviama firını emtiası, davalıların sorumluluğuna tam ve hasarsız olarak teslim edilmiş olmasına karşın, emtianın ------- Limanı'ndan -------- bulunan alıcısına sevki esnasında, davalıların ilgili olduğu aracın kusuruyla meydana gelen trafik kazası sonucu hasara uğradığını, olay sonrası düzenlenen Trafik Kaza Tespit Tutanağı, Rezerve Tutanağı ve Ekspertiz raporuna göre, davalının kendisinden beklenen gerekli dikkat ve özen gösterilmemesi nedeniyle dava konusu hasarın meydana geldiğinin kesinlik kazandığını,

bu aşamada müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarına müteakip yapılan inceleme sonucu hasarın nevi ve miktarının kesin olarak belirlendiğini ve müvekkili şirketçe sigortalısına sigarla tazminatı ödendiğini, davalıların, işbu hasar nedeniyle haksız fiil hükümleri, kusur/kusursuz - tehlike sorumluluk esaslarınca ve sonra üçüncü şahıslara zarar verilmemesi için gerekli önlemin alınmamasının dolayısıyla kusuru ve sorumluluğu mevcut olduğunu, müvekkilinin TTK.

Md. 1472 v.d. gereğince sigortalısının haklarına halef olduğundan, davalının kusur / kusursuz sorumluluğunu karşılayan alacak için rücu hakkı işbu ödeme ile sigortalısından dava, alacak, talep haklarını temellük ettiğini, bu dava açılmadan önce, davalılar aleyhine -------İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davalılar tarafından haksız ve dayanaksızca itiraz edildiğini, itiraz üzerine,

hukuki uyuşmazlığın taraflarca müzakere edilmesi amacıyla -------- Arabuluculuk Bürosu'nun ---------- Başvuru numarası ile arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, Arabuluculuk son tutanağı "anlaşamama" olarak düzenlendiğini, beyan ederek 66.401,68 USD hasar bedelinin ödeme tarihi olan 18/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi yargılama giderleri ve ücreti vekalet ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ------------ vekili cevap dilekçesinde özetle; müddeabihin boyutu, adli tatile girilmesi ve belgelerin toparlanması sebepleri ile davaya cevap verme süresinin 6100 sayılı HMK.nun 127.

Maddesine istinaden bir aylık ek süre verilmesini talep ettiklerini, davacı taraf hasar tarihini bildirmediği bir nakliyat hasarı sebebi ile 18/12/2019 tarihinde sigortalısına yaptığı bir ödeme için taşıyana ve taşıyan sigortacısı olarak müvekkiline 18.06.2021 tarihinde bu davayı açtığını, hasar tarihi davacının sigortalısına ödeme yaptığı 18.12.2019 tarihinden daha önce olduğunu, halbuki ister ulusal bir taşıma olup TTK. hükümlerine tabi olsun isterse uluslararası bir taşıma olup, CMR konvansiyonu hükümlerine tabi bir taşıma olsun, davanın hasar tarihinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde açılmış olması gerektiğini,

davacının ise ödeme yaptığı tarihten itibaren 1,5 yıl geçtikten sonra bu davayı açtığını, bu nedenle kanuni cevap verme süresine ek olarak kendilerine bir ay ek süre tanınmasına, davacının davası zamanaşımına uğramış olması ve vaki zamanaşımı def"i sebebi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;

yetki hususunda itirazlarının mevcut olduğunu, müvekkilinin şirketin adresi -------, --------- olmakla birlikte işbu davanın mahkememizde ikame edilmiş olmasına itiraz ettiklerini, davanın yetkisizlik nedeni ile reddini talep ettiklerini, talep konusu alacağa yönelik zamanaşımı itirazının bulunduğunu, huzurdaki davanın, davacı tarafa yönelik halefiyet devrini gösteren belgeler sunulmaksızın ikame edilmiş olup davacının dava ehliyeti bulunmadığını, aynı surette,

aleyhe başlatılan ve taraflarına haklı olarak itiraz edilen -------- İcra Müdürlüğü ---------- E. sayılı dosyada da halefiyet devrine yönelik belge ibrazı gerçekleştirilmemiş olduğunu, gelinen aşamadan sonra sunulacak belgelere muvafakat etmediklerini, davanın taraf ehliyeti yokluğu nedeni ile reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen hasar bedelinin neye ilişkin olduğu belirli olmadığı gibi talep edilen tutar da fahiş olduğunu, müvekkili şirketin özen yükümlüğünü gereği gibi yerine getirdiği aşikar olup kusuru bulunmadığını ancak kusuru olduğu varsayımında dahi uyuşmazlık konusu,

sigorta poliçesi ile neova sigorta anonim şirketi tarafından teminat altına alındığından davacı taleplerinin ---------- şirketinden tahsili gerekmekte olduğunu beyan ederek yetkisiz yerde açılan işbu davanın yetkisizlik nedeni ile usulden reddine, davacı talepleri zamanaşımına uğradığından davanın usulden reddine, davacının dava ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine, müvekkili şirkete atfı kabil kusur bulunmadığından davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; davacının Nakliyat Abonman Emtia Sigorta poliçesi kapsamında sigortalısının emtiasının davalıların işleteni ve sigortacısı olduğu aracın kusurundan dolayı oluştuğunu iddia ettiği trafik kazasında davacının sigortalısına ödediği hasarın davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkin olup, Uyuşmazlık; Davanın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, mahkememizin yetkili olup olmadığı, olayda davalı tarafa atfı kabil kusur bulunup bulunmadığı, kusur oranının ne olduğu, hasarın miktarı, şekli ve tutarı, rücu şartlarının olup olmadığı, özen yükümlülüğünün kimde olduğu, davacının dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ---------Şti. adına kayıtlı ---------- plakalı araç kaydına müvekkili şirketin ticari gücü gereği Teminatsız İhtiyati Tedbir-İhtiyati Haciz konulmasını talep ettiği, mahkememizin 30/06/2021 tarihli ara kararı ile "İhtiyati tedbir talebinin kabulü ile,

davaya konu hasarın gerçekleştiği sırada taşımanın yapıldığı davalı --------Şti. adına kayıtlı ---------- plakalı çekici ve ----------- plakalı römork'un trafik kayıtları üzerine dava değeri olan 746.493,23 TL. nin %10'u oranında 74.649,32 TL. teminatın yatırılması halinde trafik kayıtları üzerine 3. kişilere devir ve tescilinin önlenmesi için ihtiyati tedbir uygulanmasına," karar verildiği, mahkememizce verilen tedbir kararına karşı davalılardan ---------Şti'nin itiraz dilekçesi sunduğu, duruşmalı incelenmesine karar verildiği,

yine mahkememizin 08/09/2021 tarihli duruşma ara kararı ile tedbir kararı verilen --------- plakalı çekici ve ---------- plakalı römorkun trafik kayıtları üzerine 3.kişilere devir ve tescilinin önlenmesi yönünden konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, kararının verildiği görülmüştür.Mahkememizin 13/04/2022 tarihli duruşma ara kararı ile icra müdürlüğünde usulüne uygun yetki itirazında bulunan davalı ---------- yönünden davanın tefriki ile mahkememizin ---------- Esas sırasına kaydının yapılmasına kararının verildiği,

Mahkememizden verilen 01/06/2022 tarih ve --------Esas ---------- sayılı kararın ---------- sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilerek mahkememizin --------- Esas numarasına kaydının yapıldığı, mahkememizin --------- Esas ---------- Karar sayılı kararı ile mahkememiz yukarıda esas numarası yazılı dosyasıyla birleştirildiği görülmüştür.Davalı --------- Şti.

Vekili tarafından davanın ------------Ş.'ye ihbarı talep edildiği, anılan şirkete tebligat çıkarılarak davanın ihbarı yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 25/09/2023 tarihli raporda; "-------- /----------- plaka nolu araç sürücüsü ----------, meskun mahaldeki tek yönlü caddede, caddeyi, aracının büyüklüğünü ve yükünün büyüklüğünü dikkate almadan oldukça hızlı seyrettiği, katılım kavşağına yaklaştığında yavaşlamadığı, aynı hızla kavşağa girip sağa dönüş yapıp keskin viraja girdiği ve römork üzerindeki yükün kaymasına ve sola savrulması neden olduğu sabit olup, bu duruma göre meskun mahalde hız kuralını sağa dönüş kuralını ve virajlara giriş kuralını ihlal etmesi, dalgın, dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle olayda birince derecede ve tam kusurlu (%100 oranında) olduğu,

Meydana gelen kazada -------- fırının ve ------------ menşeli fırının hasarı 02/03/2020 tarihli eksper raporu ile tespit edilip değerlendirildiği, ayrıca hasarın durumunu gösteren fotoğrafların mevcut olduğu, eksperlerin tespiti, hasar fotoğrafları ve fırınların yabancı menşeili olması birlikte değerlendirildiğinde fırınların çok sayıda parçasının hasarlanması ve bu parçaların yurt dışından getirilmesi, tamir maliyetini artıracağından fırının pert total edilmesinin uygun olacağı, tespit edilen toplam hasar tutarı 86.401,68 USD nin kadri marufunda olduğu,

Taşımacılık açısından, hasarın davalı ------------- Şti.nin sorumluluğunda olan ----------- tipi yarı açık konteynerin araç üzerine sabitleme yetersizliği sonucu meydana geldiği, davalının TTK 875 inci maddesi gereğince taşıma ve işletme güvenliğini sağlamada özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, meydana gelen hasarın maddi değerinin TTK 880. Maddesi gereğince 86.401,68 USD olduğu ve bu zararın TTK 882.

Maddesi gereği hesap edilen taşıyıcının sorumluluk sınır altında kaldığı, avalı -----------Şti.nin meydana gelen hasarın tamamından, diğer davalı ve sorumluluk sigortacısı ----------Ş'nin düzenlediği poliçe şartları gereği hesaplanacak muafiyet tenzili sonrası kalan bakiyeden müteselsilen sorumlu olacağı,

Sigorta hukuku açısından: dava sigortacının TTK'nun m.1472 hükmüne göre kanuni halefiyet hakkının sahip olup olmadığının tespiti bakımından ---------- nolu 01/05/2019-01/05/2020 sigorta vadeli abonman sigorta poliçesinin spesifik sigorta poliçesinin ve dava dışı sigortalı ----------Ş.'nin muvafakatinin dava dosyasına ibraz edilmesinin gerektiği, dava dosyasına mübrez 12/12/2019 tarihli belgenin dava dışı ---------Ş.'nin temlik iradesini gçermediğnden davacı sigorta şirketinin TBK'nun m.183 vd. anlamında alacağın temliki hükümlerine dayanamayacağı,

sigortacının halefiyetine ilişkin davada zamanaşımı süresi sorunu mahkemenin --------- Esas ---------- Karar 01/06/2022 tarihli kararı ile ele alındığından ayrıca değerlendirmeye gerek görülmediği," kanaatinin bildirildiği,Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 22/12/2024 tarihli Ek raporda: "Dava konusu olayda teknik açıdan, davalılardan ----------- Şti. işleteni olduğu ve ---------Ş'ne Sorumluluk sigortalı -------- / ---------- plaka nolu araç sürücüsü ----------, meskun mahaldeki tek yönlü caddede, caddeyi, aracının büyüklüğünü ve yükünün büyüklüğünü dikkate almadan oldukça hızlı seyrettiği, katılım kavşağına yaklaştığında yavaşlamadığı,

aynı hızla kavşağa girip sağa dönüş yapıp keskin viraja girdiği ve römork üzerindeki yükün kaymasına ve sola savrulması neden olduğu sabit olup, bu duruma göre, meskun mahalde hız kuralını, sağa dönüş kuralını ve virajlara giriş kuralını ihlal etmesi, dalgın, dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle olayda birince derecede ve tam kusurlu (%100 oranında) olduğu, Meydana gelen kazada hasarlanan --------- fırının ve ---------- menşeli fırının hasarı 02/03/2020 tarihli eksper raporu ile tespit edilip değerlendirildiği, ayrıca hasarın durumunu gösteren fotoğrafların mevcut olduğu,

Eksperlerin tespiti, hasar fotoğrafları ve fırınların yabancı menşeili olması birlikte değerlendirildiğinde, fırınların çok sayıda parçasının hasarlanması ve bu parçaların yurt dışından getirtilmesi, tamir maliyetini artıracağından Fırının Pert-total edilmesinin uygun olacağı, tespit edilen toplam hasar tutarı 86.401,68USD'nin kadri marufunda olduğu,Taşımacılık açısından, hasarın davalı ---------- Şti.'nin sorumluluğunda olan --------- tipi yarı açık konteynerin araç üzerine sabitleme yetersizliği sonucu meydana geldiği,

davalının TTK'nun 875'inci maddesi gereğince taşıma ve işletme güvenliğini sağlamada özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, meydana gelen hasarın maddi değerinin TTK'nun 880'inci maddesi gereğince 86.401,68USD olduğu ve bu zararın, TTK'nun 882'inci maddesi gereği hesap edilen taşıyıcının sorumluluk sınır altında kaldığı, Davalı ----------- Şti.'nin meydana gelen hasarın tamamından, diğer davalı ve sorumluluk sigortacısı ------------Ş'nin düzenlediği poliçe şartları gereği hesaplanacak muafiyet tenzili sonrası kalan bakiyeden müteselsilen sorumlu olacağı,

Sigorta Hukuku açısından; dava dosyasına mübrez 12/12/2019 tarihli belgenin dava dışı -----------Ş.'nin temlik iradesini içermediğinden, davacı sigorta şirketinin TBK'nun m. 183 vd. anlamında alacağın temliki hükümlerine dayanamayacağı; sigortacının halefiyetine ilişkin davada zamanaşımı süresi sorununun Mahkemenin E. ---------, K. ----------, 01/06/2022 tarihli kararı ile ele alındığından ayrıca değerlendirmeye gerek görülmediği yönünde kök rapordaki görüşlerimizi değiştirecek bir unsurun tespit edilememesi nedeniyle kök rapordaki bu hususta ulaşılan görüşlerimizin muhafaza edilmesi gerektiğinin değerlendirildiği,

heyetçe dosyaya ek rapor sonrası sunulan söz konusu poliçenin yurtiçi/yurtdışı sevkiyatlarla ilgili prim tahsiline ilişkin poliçe niteliğinde olduğu görüşünde olmakla birlikte, bu poliçenin spesifik poliçe olup olmadığı yönündeki nihai takdirin münhasıran Mahkemenin yetkisinde olduğu değerlendirilmiş olup, keyfiyetin nihai takdirinin mahkemeye ait olduğu," kanaatinin bildirildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

davacının Nakliyat Abonman Emtia Sigorta poliçesi kapsamında sigortalısının emtiasının davalıların işleteni ve sigortacısı olduğu aracın kusurundan dolayı oluştuğunu iddia ettiği trafik kazasında davacının sigortalısına ödediği hasarın davalılardan rücuen tahsilini talep ettiği, hasara sebebiyet veren trafik kazasında --------- / --------- plaka nolu araç sürücüsü ---------- dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle tam kusurlu olduğu, meydana gelen kazada --------- fırının ve ----------- menşeli fırının hasarı 02/03/2020 tarihli eksper raporu ile tespit edilip değerlendirildiği,

gerek ekspertiz raporu gerekse bilirkişi raporu ile ayrıntılı olarak belirtildiği ve mahkememizce de uygun görülmekle fırının pert total edilmesinin uygun olacağı, tespit edilen toplam hasar tutarı 86.401,68 USD nin kadri marufunda olduğu, değerlendirilmiştir.

Hasarın davalı -----------Şti.nin sorumluluğunda olan ---------- tipi yarı açık konteynerin araç üzerine sabitleme yetersizliği sonucu meydana geldiği, davalının TTK 875 inci maddesi gereğince taşıma ve işletme güvenliğini sağlamada özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, meydana gelen hasarın maddi değerinin TTK'nun 880. maddesi gereğince 86.401,68 USD olduğu ve bu zararın taşıyıcının sorumluluk sınırının altında kaldığı, anlaşılmakla davalı taşıyıcı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.Diğer davalı -----------Ş yönünden ise sadece abonman sözleşmesinin bulunması,

yani belirli bir taşımaya ilişkin hasardan önce bildirim ve bu bildirim sonucu düzenlenen spesifik poliçe olmadıkça, taşınan emtianın sigorta kapsamında olduğu kabul edilemez ve sigortacı da böyle bir rizikodan sorumlu tutulamaz. Zira abonman sigorta sözleşmeleri birer çerçeve sözleşme niteliğinde olup, sigortacı ile sigorta ettiren arasında, sigorta ile ilgili bir hukuki ilişkiyi oluşturur. Bu hukuki ilişkiden dolayı ise her taşıma için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenir.

Somut olayda dava dosyasına mübrez “Nakliyat Abonman Poliçesi Kombine Poliçe Eki” başlıklı 01.05.2019/01.10.2020 vade tarihli ---------- poliçe no'lu sigorta ettiren ve sigortalı sıfatının -----------Ş. olduğu poliçenin 3. sayfasında “işbu poliçe------------ Nolu abonman poliçesi şartlarınca düzenlenmiştir. 01/05/2019/30/05/2019 tarihleri arasında yapılan yurtiçi/yurtdışı sevkiyatları ile ilgili prim tahsili / tahakkukudur. Mayıs 2019: Yurtiçi Sevkiyatları Bedel.

107,500.00 USD Net Prim: 118,25 USD Fiyat: 0,11 (GLKHH/Harp Dahil) Mayıs 2019: Yurtdışı Sevkiyatları Ülkeleri Bedel: 335,110.00 x2610— -USD Net Prim: 742,18 USD Fiyat: 0,19 (GLKHH/Harp Dahil) Toplam Net Prim: 860,43 USD” ifadeleri yer almaktadır.

Dolayısıyla söz konusu poliçenin yurtiçi/yurtdışı sevkiyatlarla ilgili prim tahsiline ilişkin poliçe niteliğinde olduğu değerlendirildiğinden davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.