İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/506 K.2025/509

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/506 Esas

KARAR NO : 2025/509

DAVA : Tespit

DAVA TARİHİ : 16/09/2014

KARAR TARİHİ : 28/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davalı şirkette bulunan toplam 23.208 adet hissesini dava dışı ---------- 07.11.1996 tarihli sözleşme ile devrettiğini, ancak devrin şartlı olduğunu, dava dışı kişi tarafından sözleşmede öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, bu nedenle sözleşmenin geçersiz olduğunu, --------- Esas sayılı dosyasında müvekkili ile dava dışı ---------- arasındaki sözleşmenin feshi, bu sözleşmeye dayalı olarak yapılan muvazalı devrin iptalinin talep ve dava edildiğini,

mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve müvekkili ile ---------- arasında yapılan 07.11.1996 tarihli davalı şirkete ait davacının hisse senedine bağlanmamış 23.208 adet hisse senedinin devrine ilişkin sözleşmenin hükümsüz olduğunu ve baştan beri hüküm ifade etmeyeceğinin tespitine, ------------ tarafından ------------- yapılan davalı şirkete 23.208 adet pay devrinin iptaline karar verildiği ve kararın kesinleştiğinin, ------------- Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın ise Yargıtay bozmasından sonra HUMK 409.madde uyarınca işlemden kaldırıldığını bildirerek,

davalı şirkete ait A tipi kurucu hisselerden 40 adetinin, B tipi hamili hisselerden 9.6312,39 adetinin, C tipi hamiline hisselerden 1.380 adetinin ve D tipi hamiline hisselerden 49.795 adet hissenin müvekkiline ait olduğunun tespitine ve tesciline karar verilmesinin talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; dava konusu şirket hisselerin kime / kimlere ait olduğunun tespitine ilişkindir.---------- sayılı dosyası yetkisizlik kararı verilerek ----------- Esas numarasına kaydı yapıldığı,----------- sayılı kararı ------------ sayılı ilamıyla bozulmakla dosya mahkememizin ------------- Esas sırasına kaydı yapıldığı, mahkememizin 26/06/2019 tarihli --------- Esas ----------- Karar sayılı kararı, ------------ sayılı ilamıyla bozularak yukarıdaki esas numarasına kaydı yapıldığı görülmüştür.

Mahkememizin 26/06/2019 tarih---------- Esas--------- Karar sayılı kararı ile "..Dahili dava edilen ... ve ... yönünden davanın husumet tespit edilemediğinden reddine, Davacının davalı şirkete yönelik tespit ve tescil istemi ile ilgili olarak; davalı şirket pay defterinde kaydın düzeltilerek ----------- adına kayıtlı 40 adet (A) tipi, 72171 adet (B) tipi, 1535 adet (C) tipi, 14362 adet (D) tipi hisseler ile 16633.50 adet (E) tipi şirket hissesinin davacıya ait olduğunun tespiti ve tesciline, " şeklinde karar verildiği, taraf vekilleri tarafından kararın temyiz edildiği ve ----------- sayılı ilamı ile "..

Dairemiz bozma ilamına uyulmasından sonra davacı vekilinin sunduğu beyan dilekçesi çerçevesinde ... ve ... davaya dahil edilmiştir.

Ancak mahkemece bozma ilamına uyulmasından sonra alınan bilirkişi raporlarında bozma ilamında belirtilen davacının iddiası doğrultusunda sermaye artırım kararı sonucunda alması gereken yeni payların kime gittiği hususu net olarak belirlenememiş olup bu raporlarda yapılan tespitler de denetime elverişli olmadığı gibi uyuşmazlığın çözümüne katkıda bulunur nitelikte değildir.

Hal böyle olunca mahkemece Dairemizin 24/01/2014 tarih, ----------- esas ve ----------- karar sayılı bozma ilamında da işaret edildiği şekilde, dosya konusunda uzman üç kişilik bir heyete tevdi edilip sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararları, iştirak taahhütnameleri,

sermaye artırımları sonucu oluşan yeni pay durumlarını gösterir ticaret sicil kayıtları ve diğer ilgili şirket defter ve belgeleri ibraz ettirilmek veya bulunduğu yerden getirtilmek suretiyle (dosya içinde bulunanlar dışında diğer bulunabilecek tüm belgeler de dahil olmak üzere) davacının iddiası doğrultusunda sermaye artırım kararı sonucunda alması gereken yeni payların kime gittiği hususunu net olarak belirleyen (veya mahkemece belirlenmesi), tarafların tüm itiraz ve beyanlarını değerlendiren,

davacının talepleri ve uyuşmazlık konusunda yeterli inceleme ve değerlendirmeyi içeren bir rapor alınıp yeni payların gittiği kişilere de husumet yöneltilmesi sağlandıktan sonra tüm dosya içeriğine göre varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğundan mahkeme kararının temyiz eden taraflar yararına bozulması gerekmiştir...." şeklinde karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıda yazılı esas numarasına kaydı yapılmış tensip zaptı düzenlenerek duruşma günü verilmiş, taraflara tebliğ edilmiştir.

Mahkememizin 15/02/2023 tarihli duruşma ara kararı ile ------------ Hukuk Dairesinin bozma ilamında belirtilen hususlarda yeniden bilirkişi raporu alınmasına ilişkin karar verildiği dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği görülmüştür.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 05/12/2023 tarihli raporda; "..davacı ...'ın katılamadığı sermaye artırımında ihraç edilen, F Terkip hisselerin ---------- bulunduğu.

G Terkip payların ---------; ---------; ----------; ----------; ----------- ve ...'a intikal ettiği, en son 16/03/2009 tarihli ait olağanüstü genel kurul toplantısına ait hazirun cetvelinde G tipi hisseler ... ve ...'a ait göründüğü ve husumetin bu kişilere yöneltilebileceği.." görüşünün bildirildiği, tarafların rapora karşı itirazda bulunduğu, mahkememizin 06/03/2024 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın ek rapor hazırlanması için bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23/05/2024 tarihli ek raporda; "..

Davalı şirketin 29/05/2000 tarihli 1998 yılına ilişkin genel kurul toplantısında F Grubu 500.000 Adet, 50.000 TL Nominal Değerli Hamiline Yazılı Payın ihracına karar verildiğini, dava dışı ----------, yeni ihraç edilen F terkip paylardan sermaye artırımına katılarak 106.778,98 Adet pay edindiğini, şirket daha sonra tekrar sermaye artırımına giderek 50.000 TL Nominal Değerli 2.400.000 Adet G Grubu Hamiline Yazılı Pay çıkardığını, dolayısıyla uyuşmazlığa konu (F ve G) terkip hisseler hamiline yazılı olduğunu, dava dosyasından anlaşıldığıüzere yapılan sermaye artırımı “dış kaynaklardan ve yeni pay çıkarmak suretiyle” yapılmıştır.

Bu artırımlar sonucu ihraç edilen paylar senede bağlı değildir (çıplak pay). TTK m. 456 ve vd. gereğince hamiline yazılı payların nakdi bedellerinin tamamı ödenmedikçe sermaye artırımına gidilemez. Ancak sermayeye oranla önemli sayılmayan tutarın ödenmemiş olması sermaye artırımına engel değildir. Buna göre esasen (F) terkip hamiline yazılı payların nakden taahhüt edilen bedelleri ödenmedikçe, davalı şirketin (G) terkip hisseleri çıkarmaması icap eder.

Bu noktada dava dışı ----------- ve diğer pay sahiplerinin edindikleri payların bedellerini nakdi ya da ayni yoldan hangisini tercih ederek taahhüt ettiklerinin; taahhüt edilen nakdi ya da ayni sermayenin şirkete ödenip ödenmediğinin belirlenmesi gerekir. Öte yandan (G) tipi hamiline yazılı pay bedellerinin sermayeye oranla önemli sayılmayan bir kısmının ödenmemesi halinde dahi, şirketin tekrar sermaye artırımına gidebilmesi mümkündür.

Bu konuda davacı taraf dava dışı ----------- sermaye taahhüdünü ödediğini, davalı şirket ise ödemediğini iddia etmektedir. Belirtildiği üzere TTK m. 456 çerçevesinde şirketin ihraç ettiği (F) terkip hamiline yazılı payların nakden (veya aynen) taahhüt edilen bedellerin ne kadarının şirkete ödendiğinin tespiti gerekir. Heyetimiz şirket defterleri üzerindeki incelemelerinde bu hususu tespit edememiştir.

Heyetimiz TMK m. 6 gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, davacının davasını ispatla yükümlü olduğu olduğunu nazara alarak, bu konudaki ispat yükünün davacı tarafa ait olduğunu düşünmekle birlikte, bu konudaki nihai takdirin tamamen Mahkemeye ait olduğu kanaatindedir.

Nihayetinde Bilirkişi Heyetine tevdi edilen görev ve yargılamaya konu uyuşmazlığın konusu sadece dava konusu hisselerin kime / kimlere ait olduğunun tespitine ilişkin olduğundan (bu husus kök raporumuzda açıkça belirtildiğinden ve ayrıca ilgili yıllara ait davalı şirket defterlerinin ibrazının gerçekleşmemesi üzerine incelernenin fiilen yapılamaması sebepleriyle) bu kapsamda başkaca bir değerlendirme yapılmasına da esasen gerek bulunmamaktadır..." kanaatinin bildirildiği görülmüş, söz konusu rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce bozma ilamına uyulmasından sonra uyuşmazlığa ilişkin tüm bilgi ve belgeler ile birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup alınan ayrıntılı ve denetime elverişli rapor da gözönüne alınarak davacının davalı şirkete yönelik tespit ve tescil istemi ile ilgili olarak; davalı şirket pay defterinde kaydın düzeltilerek --------- adına kayıtlı 40 adet (A) tipi, 72171 adet (B) tipi, 1535 adet (C) tipi, 14362 adet (D) tipi hisseler ile 16633.50 adet (E) tipi şirket hissesinin davacıya ait olduğunun tespiti ve tesciline, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.