KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2022/586
- Karar No
- 2024/799
- Karar tarihi
- 12 Kasım 2024
Karar Metni
3.313 kelime·17 dk okuma·8 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
2022/586 Esas
KARAR NO: 2024/799
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/07/2022
KARAR TARİHİ: 12/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesine özetle: Taraflar arasında satım sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişkinin mevcut olduğu, sözleşme kapsamında davacı şirketin, davalı şirketten miktar ve boyutları ekte sunulan faturalarda belirtildiği üzere muhtelif sayıda kompozit kare kapak, döküm kare kapak, döküm ızgara, döküm ızgara çerçevesi, menteşeli saç kapak aldığı; davacı şirketin, satın aldığı ürün ve malzemeleri ---------- şantiyesinde kullandığı,
ancak daha şantiyedeki inşaat bitirilip davacı şirketin, işverenine üstlendiği işin teslimini gerçekleştirmeden döküm ızgaralarda, döküm kanal ızgaralarında kırılmaların ve çatlakların oluştuğu, kompozit kare kapaklarda yırtıklar ve çatlaklar meydana geldiği, bu ürünlerin çerçevelerinde deformasyonlar ile kırıklar oluştuğu, sonuç olarak davalıdan alınan ürünler kullanılamaz hale geldiği,
davalıdan ürün ve malzemeler ilk satın alındığında davacı şirket tarafından tespit edilebilecek türden bir ayıp bulunmamakta olup sonradan ürünlerin kullanılmasıyla yukarıda bahsedilen ayıpların ortaya çıktığı, somut olayda ürünlerdeki ayıbın türü de gizli ayıp olduğu, davacı şirketin, ürünlerin kullanılmasıyla ortaya çıkan gizli ayıpları derhal davalı tarafa bildirdiği,
---------Noterliğinin ----------- yevmiye numaralı, 28.06.2021 tarihli ihtarnamesiyle kırılan, yırtılan, çatlayan, yapısal olarak hasar görüp bozulan ayıplı ürünlerin ayıpsız ve sağlam emsalleri ile değiştirilmesinin ve kusurların giderilmesinin davalı taraftan talep edildiği, davalı tarafça da ---------- Noterliğinin ----------- yevmiye numaralı 02.07.2021 tarihli ihtarnamesiyle ürünlerdeki gizli ayıbın kabul edilmediğinin belirtildiği, davacının -------- D.İş dosyasıyla ürünlerin mevcut durumuyla ilgili delil tespiti yaptırdığı, delil tespiti dosyası kapsamında 30.07.2021 tarihinde şantiyede keşif yapıldığı,
bilirkişi raporunda kompozit kapak ve polimer kanalların hasara uğradığının, kompozit kapaklarının olması gerektiği gibi ağır yüklere dayanıklı olmadığının belirtilerek kapak ve kanalların tespit tarihindeki ayıpsız bedelleri KDV hariç toplamda 51.570.-TL olarak hesaplandığı,
davacının iş sahibine üstlendiği işi zamanında teslim etmek amacıyla davalı taraftan aldığı ayıplı ürünlerin davalı tarafından ihtara rağmen ayıpsız misliyle değiştirilmemesi nedeniyle daha fazla bekleyemediği ve ürünlerin ayıpsız hallerini ------------Şti.'den 26.510,26TL, ----------Ş.'den 8.850.-TL, ---------- Şti'den 15.363,60.-TL, KDV dahil toplam 50.723,86.-TL ödeyerek satın aldığı; davacının daha sonra yukarıda belirtilen ürü j işleri başkaca montaj işlerini de yüklenen --------- Şti 'ne yaptırdığı ve bunun karşılığında da 25.960.-TL ödediği;
sonuç olarak davacının davalı tarafın ayıplı ürünlerinin yeniden tedariki, güçlendirilmesi ve montajı için KDV dahil 50.773,86.-TL malzeme ve 25.960,00.-TL işçilik ücreti olmak üzere toplam 76.683,86.-TL ödeme yapmak zorunda kaldığı, davalı borçlunun sebebiyet verdiği zararın giderilmesi için yapılan masrafları ödemediği; bu nedenle yapılan tamirat işlemleri neticesinde davacının ödemek zorunda kaldığı masrafların ---------- İcra Dairesi'nin ----------- E. sayılı ilamsız icra takibiyle talep edildiği,
davalı tarafından yapılan yetki itirazına istinaden icra dosyasının yetkili --------- İcra Dairesi'ne gönderildiği ve ---------- E. sayılı numarasını aldığı belirtilmiş ve itirazın iptali ve takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle takip miktarının % 20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edilmiş olduğu, davalı tarafın herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış olduğu görüldü.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacı ile davalı arasında imzalanan satış sözleşmesi kapsamında davacının davalıdan satın aldığı muhtelif sayıda kompozit kare kapak döküm kare kapak döküm ızgara döküm ızgara çerçevesi menteşeli saç kapakların gizli ayıplı olması sebebiyle davacı tarafın uğradığı 50.773,86 TL malzeme ve 25.960,00 TL işçilik ücretinden oluşan toplam 76.683,86 TL alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarfafça yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir.-------- Noterliği, ---------- Noterliği, ----------Sulh Hukuk Mahkemesi,
-------- ve ---------- Vergi Dairesi Müdürlüğü, Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.Dosyamız arasına alınan ---------- Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin 15/02/2022 tarihinde başlatıldığı davalının süresinde 04/03/2022 tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.
Dosya Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi, Nitelikli Hesaplamalar uzmanı oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek aldırılan 23/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle.
Taraflar arasında yazılı şekilde kurulmuş bir sözleşmenin bulunmadığı; fakat taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunun anlaşıldığı, Davacı alıcının davalı satıcıdan aldığı ürünlerde gizli ayıp olduğunu iddia ettiği; buna ilişkin olarak davacı tarafından ----------- Noterliği'nde 28.06.2021 tarihinde düzenlenerek davalıya gönderilen ---------- yevmiye numaralı ihtarnamede ayıplı ürünlerin “ayıpsız ve sağlam emsalleri ile değiştirilmesinin talep edildiği, davalı tarafça ----------- Noterliği'nde 02.07.2021 tarihinde düzenlenerek davacıya gönderilen -------- yevmiye numaralı ihtarnamede bu iddianın kabul edilmediği;
davacı tarafça ----------- Değ.İş dosyasıyla delil tespitinin yaptırıldığı ve 30.07.2021 tarihinde şantiyede yapılan keşif neticesinde hazırlanan 10.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda kompozit kapak ve polimer kanalların hasara uğradığının, kompozit kapaklarının olması gerektiği gibi ağır yüklere dayanıklı olmadığının belirtildiği; kapak ve kanalların tespit tarihindeki ayıpsız bedellerinin KDV hariç 51.570TL olarak hesaplandığı,
Davacının, dava dışı işsahibine üstlendiği işi zamanında teslim etmek amacıyla davalı taraftan aldığı ayıplı ürünlerin davalı tarafından ihtara rağmen ayıpsız misliyle değiştirilmemesi nedeniyle daha fazla beklememek adına Ürünlerin ayıpsız hallerini, -----------Şti.'den 26.510,26TL.'ye, ------------Ş.' den 8.850TL.'ye, ------------Şti' den 15.363,60TL.'ye, toplam 50.723,86TL. ödeyerek satın aldığını; ayrıca davacının daha sonra yukarıda belirtilen ürünlerin güçlendirme ve montaj işlerini şirketin başkaca montaj işlerini de yüklenen ----------- Şti 'ne yaptırdığını ve bunun karşılığında da 25.960TL ödendiğini iddia ettiği;
ancak mali inceleme yapıldığında davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde dava dışı ----------- Şti, ----------Ş, ----------- Şti ve ---------- Şti.'den süre gelen ticari ilişkilerinin bulunduğu, yukarıda tutarları yazılı faturaların davacı şirketin kendi defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak davalı dışı şirketlerden yapılan bu alımların içeriklerinin tespit edilemediği.
Davacı tarafından 01.03.2022 tarihinde davalı aleyhine---------- İcra Dairesi'nin------------E. dosyasıyla başlatılan icra takibinde davacının başka kişilere yaptığı ödeme miktarı olan toplam (50.773,86TL. * 25.960TL.) 76.683,86TL.nin ödenmesinin talep edildiği; itiraz üzerine takibin durduğu, Mali inceleme neticesinde: Mahkeme kaleminde yapılan incelemede; davacı ---------Ş.' nin ibraz edilen 2017-2018 yıllarına ilişkin yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde.
Envanter defterlerinin noter onayları ile GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i kebir e-defter beratlarının süresinde alındığı, T.T.K'nu ve V.U.K'nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, Davalı --------- Şti.'ne inceleme gününün usulüne uygun tebliğ edildiği, davalının 02.06.2023 tarihinde saat: 10.00-10:15 arasında mahkeme kaleminde yapılan incelemeye katılmadığı, defter ve belge ibraz edilmediği, bu sebeple ticari defter ve kayıtların incelenemediği,
tarafların ticari defterlerine göre dosyada ve mübrez tüm belgelerle sınırlı olmak üzere takip dayanağı alım satım sözleşmesine konu işçilik ve malzeme bedellerinin kadri maruf olup olmadığı, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ” hususunda yapılan teknik inceleme ve hesap neticesinde işçilik ve malzeme bedellerinin kadri maruf olduğu, ancak (yukarıda da belirtildiği üzere) mali inceleme yapıldığında davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde dava dışı ----------- Şti, ---------Ş, --------- Şti ve -------- Şti.'den süre gelen ticari ilişkilerinin bulunduğu,
az yukarıda tutarları yazılı faturaların davacı şirketin kendi defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak davalı dışı şirketlerden yapılan bu alımların içeriklerinin tespit edilemediği; sözleşmeye konu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ayıbın niteliği, gizli ayıp olup olmadığı, ürünler ayıplı ise buna ilişkin malzeme ve işçilik bedelinin ne olduğu” hususunda: Yapılan teknik inceleme neticesinde dava konusu ürünlerde meydana gelen hasarların, ürünlerin kullanılmasıyla sonradan ortaya çıkan ve anlaşılan nitelikte olduğundan gizli ayıp olduğu,
bununla birlikte dava konusu ayıplar davacı tarafından yaklaşık 4 yıl sonra ihtarname ile davalıya bildirilmiş olup gizli ayıbın süresinde ihbar edilip edilmediği konusunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, ayıpların malzeme ve işçilik dahil toplam giderilme bedelinin KDV dahil 78.293TL olduğu, bununla birlikte yukarıdaki mali değerlendirmenin takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu;
davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği” hususunda: Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Satış sözleşmesinde ayıptan sorumluluk (ayıba karşı tekeffül) hükümleri kapsamında davacı alıcının ayıptan doğan seçimlik haklarını kullanabilmesi için öncelikle “ayıbı bildirmek (ihbar etme) külfeti” altında olup TBK m. 223/11 hükmünün “...satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, ...Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” şeklinde olduğu;
davacı alıcının davalı satıcıdan aldığı ürünlerde “gizli ayıp” olduğunu iddia ettiği; buna ilişkin olarak davacı tarafından ---------- Noterliği'nde 28.06.2021 tarihinde düzenlenerek davalıya gönderilen ----------- yevmiye numaralı ihtarnamede ayıplı ürünlerin “ayıpsız ve sağlam emsalleri ile değiştirilmesi”nin talep edildiği;
böylece tacir olduğu anlaşılan davacı alıcının, gizli ayıbı TBK m. 223/11 hükmünce “hemen”, TTK m. 18(3) hükmüne uygun olarak davalı satıcıya bildirdiği (ihbar ettiği) kanaatine varılıp varılmayacağını (teknik inceleme de de belirtildiği üzere dört yıl sonra yapılan ihbarın yerinde olup olmayacağını) takdirin, TMK m. 4 hükmünce mahkeme'ye ait olduğu davacı alıcının 28.06.2021 tarihli noter ihtarnamesi ile TBK m. 227/1, b.3' hükmünce “satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkını” seçimlik hak olarak kullandığı;
halbuki davaya konu edilen icra takibi ile davacı alıcının, dava dışı işsahibine üstlendiği işi zamanında teslim etmek amacıyla davalı taraftan aldığı ayıplı ürünlerin davalı tarafından ihtara rağmen ayıpsız misliyle değiştirilmemesi nedeniyle daha fazla beklememek adına ürünlerin ayıpsız hallerini,---------- Şti.'den 26.510,26TL. 'ye, ---------Ş.' den 8.850TL. 'ye, ---------- Şti'den 15.363,GOTL.'ye, toplam 50.723.86TL. ödeyerek satın aldığını; ayrıca davacının daha sonra yukarıda belirtilen ürünlerin güçlendirme ve montaj işlerini şirketin başkaca montaj işlerini de yüklenen ---------- Şti 'ne yaptırdığını ve bunun karşılığında da 25.960TL.
Ödendiğini iddia ettiği toplam 76.683,86TL.nin ödenmesi talep ettiği.
Davacı alıcının, TBK m. 227/1? hükmü gereğince genel hükümlere göre de tazminat isteyebileceği; bu hükümde hükmün ilk fıkrasında sayılan bentlerdeki seçimlik hakların haricinde ayrıca genel hükümlere dayanarak zararın tazminatın da istenebileceğinin düzenlendiği; “genel hüküm” niteliğindeki TBK m. 112 hükmü gereğince ise olumlu (müspet) zarar olarak borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan maddi zararın giderilmesinin istenebileceği; başka bir deyişle bu halde sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilememesinden doğan maddi tazminat talebine ilişkin genel hükmün TBK m. 112* hükmü olduğu;
davacının icra takibine konu ettiği alacak kaleminin, bu hükümler kapsamında olumlu (müspet) zarar olarak kabul edilebileceğini belirten raporunu mahkememize sunmuştur. Dosyaya Metalurji mühendisi bilirkişi eklenmek suretiyle bu bilirkişi yönünden kök, Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi, Nitelikli Hesaplamalar uzmanı oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek aldırılan 02/06/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle.
Taraflar arasında yazılı şekilde kurulmuş bir sözleşmenin bulunmadığı; fakat taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunun anlaşıldığı, Davacı alıcının davalı satıcıdan aldığı ürünlerde gizli ayıp olduğunu iddia ettiği; buna ilişkin olarak davacı tarafından --------- Noterliği'nde 28.06.2021 tarihinde düzenlenerek davalıya gönderilen ---------- yevmiye numaralı ihtarnamede ayıplı ürünlerin “ayıpsız ve sağlam emsalleri ile değiştirilmesinin talep edildiği, davalı tarafça ---------- Noterliği'nde 02.07.2021 tarihinde düzenlenerek davacıya gönderilen ----------- yevmiye numaralı ihtarnamede bu iddianın kabul edilmediği;
davacı tarafça -------- Değ.İş dosyasıyla delil tespitinin yaptırıldığı ve 30.07.2021 tarihinde şantiyede yapılan keşif neticesinde hazırlanan 10.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda kompozit kapak ve polimer kanalların hasara uğradığının, kompozit kapaklarının olması gerektiği gibi ağır yüklere dayanıklı olmadığının belirtildiği; kapak ve kanalların tespit tarihindeki ayıpsız bedellerinin KDV hariç 51.570TL olarak hesaplandığı,
Davacının, dava dışı işsahibine üstlendiği işi zamanında teslim etmek amacıyla davalı taraftan aldığı ayıplı ürünlerin davalı tarafından ihtara rağmen ayıpsız misliyle değiştirilmemesi nedeniyle daha fazla beklememek adına Ürünlerin ayıpsız hallerini, ----------- Şti.'den 26.510,26TL.'ye, -----------Ş.' den 8.850TL.'ye, ---------Şti' den 15.363,60TL.'ye, toplam 50.723,86TL. ödeyerek satın aldığını; ayrıca davacının daha sonra yukarıda belirtilen ürünlerin güçlendirme ve montaj işlerini şirketin başkaca montaj işlerini de yüklenen --------- Şti 'ne yaptırdığını ve bunun karşılığında da 25.960TL.
Ödendiğini iddia ettiği; ancak mali inceleme yapıldığında davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde dava dışı ----------- Şti, ---------Ş, ----------- Şti ve ---------- Şti.'den süre gelen ticari ilişkilerinin bulunduğu, yukarıda tutarları yazılı faturaların davacı şirketin kendi defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak davalı dışı şirketlerden yapılan bu alımların içeriklerinin tespit edilemediği.
Davacı tarafından 01.03.2022 tarihinde davalı aleyhine ---------- İcra Dairesi'nin---------E. dosyasıyla başlatılan icra takibinde davacının başka kişilere yaptığı ödeme miktarı olan toplam (50.773,86TL. * 25.960TL.) 76.683,86TL.nin ödenmesinin talep edildiği;
itiraz üzerine takibin durduğu,Davacının, dava dışı işsahibine üstlendiği işi zamanında teslim etmek amacıyla davalı taraftan aldığı ayıplı ürünlerin davalı tarafından ihtara rağmen ayıpsız misliyle değiştirilmemesi nedeniyle daha fazla beklememek adına Ürünlerin ayıpsız hallerini, ---------- Şti.'den 26.510,26TL.'ye, ----------Ş.' den 8.850TL.'ye,---------- Şti' den 15.363,60TL.'ye, toplam 50.723,86TL. ödeyerek satın aldığını;
ayrıca davacının daha sonra yukarıda belirtilen ürünlerin güçlendirme ve montaj işlerini şirketin başkaca montaj işlerini de yüklenen ---------- Şti 'ne yaptırdığını ve bunun karşılığında da 25.960TL ödendiğini iddia ettiği; davacı tarafından 01.03.2022 tarihinde davalı aleyhine---------- Esas dosyasıyla başlatılan icra takibinde davacının başka kişilere yaptığı ödeme miktarı olan toplam (50.773,86TL+25.960TL.) 76.683,86TL.nin ödenmesinin talep edildiği; itiraz üzerine takibin durduğu, Sözleşmeye konu ürünlerin ayıplı olup olmadığı,
ayıbın niteliği, gizli ayıp olup olmadığı” hususunda: Yapılan teknik inceleme neticesinde dava konusu ürünlerde meydana gelen hasarların, ürünlerin kullanılmasıyla sonradan ortaya çıkan ve anlaşılan nitelikte olduğundan gizli ayıp olduğu, bununla birlikte dava konusu ayıplar davacı tarafından yaklaşık 4 yıl sonra ihtarname ile davalıya bildirilmiş olup gizli ayıbın süresinde ihbar edilip edilmediği konusunda takdirin mahkeme'ye ait olduğu, ayıpların malzeme ve işçilik dahil toplam giderilme bedelinin KDV dahil 78.293TL olduğu, bununla birlikte defter incelemesi neticesindeki mali değerlendirmenin takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu.
Davacının ihbar yükümlülüğnü yerine getirip getirmediği hususunda: Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Satış sözleşmesinde ayıptan sorumluluk (ayıba karşı tekeffül) hükümleri kapsamında davacı alıcının ayıptan doğan seçimlik haklarını kullanabilmesi için öncelikle “ayıbı bildirmek (ihbar etme) külfeti” altında olduğu; buna ilişkin TBK m. 223/11 hükmünün “...satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, ...Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” şeklinde olduğu.
Davacı alıcı tarafından --------- Noterliği'nde 28.06.2021 tarihinde düzenlenerek davalıya gönderilen ---------- yevmiye numaralı ihtarnamede ayıplı ürünlerin “ayıpsız ve sağlam emsalleri ile değiştirilmesi'nin talep edildiği; davalı vekili tarafından ise süresinin ayıp ihbarının yapılmadığının ileri sürüldüğü. TTK m. 23-c maddesinin “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.
Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür.
Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.” şeklinde olduğu; bu hükmün ikinci cümlesinde alıcının satılanı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemesi/incelettirmesi neticesinde ayıbı tespit etmesi halinde bu süre içinde ayıbı ihbar etmesi gerektiğinin düzenlendiği; halbuki teknik açıklamalar incelendiğinde gizli ayıbın çok sonradan çıktığı anlaşılmakla artık, TTK m. 23-c hükmünün son cümlesi uyarınca TBK m. 223/11 hükmünün uygulanacağı kanaatine varıldığı; takdirin, mahkeme'ye ait olduğu;
hal böyle olmakla davacı alıcının, gizli ayıbı TBK m. 223/11 hükmünce “hemen” davalı satıcıya bildirdiği (ihbar ettiği) kanaatine varılıp varılmayacağını (kök rapordaki teknik incelemede dört yıl sonra yapılan ihbarın yerinde olup olmayacağının takdiri mahkeme'ye bırakıldığı için takdirin, TMK m. 4 hükmünce mahkeme'ye ait olduğu.
Davacı alıcının 28.06.2021 tarihli noter ihtarnamesi ile TBK m. 227/1, b.3 hükmünce seçimlik hak olarak “satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkını” kullandığı, davaya konu edilen icra takibi ile davacı alıcının, dava dışı işsahibine üstlendiği işi zamanında teslim etmek amacıyla davalı taraftan aldığı ayıplı ürünlerin davalı tarafından ihtara rağmen ayıpsız misliyle değiştirilmemesi nedeniyle daha fazla beklememek adına ürünlerin ayıpsız hallerini, --------- Şti.'den 26.510,26TL.'ye, ----------Ş.'den 8.850TL'ye, -----------Şti'den 15.363,60TL'ye, toplam 50.723.86 TL,
ödeyerek satın aldığını ayrıca davacının daha sonra yukarıda belirtilen ürünlerin güçlendirme ve montaj işlerini şirketin başkaca montaj işlerini de yüklenen ----------Şti'ne yaptırdığını ve bunun karşılığında da 25.960,00 TL ödendiğini, iddia ettiği toplam 76.683,86TL.nin ödenmesi talep ettiği; bu noktada davacı alıcının, TBK m. 227/II hükmü gereğince genel hükümlere göre tazminat da isteyebileceği; bu hükümde hükmün ilk fıkrasında sayılan bentlerdeki seçimlik hakların haricinde, ayrıca genel hükümlere dayanarak Zararın tazminatın da istenebileceğinin düzenlendiği;
“genel hüküm” niteliğindeki TBK m. 112 hükmü gereğince ise olumlu (müspet) zarar olarak borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan maddi zararın giderilmesinin istenebileceği; başka bir deyişle bu halde sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilememesinden doğan maddi tazminat talebine ilişkin genel hükmün TBK m. 112 hükmü olduğu; davacının icra takibine konu ettiği alacak kaleminin, bu hükümler kapsamında olumlu (müsper) zarar olarak kabul edilebileceği; takdirin, mahkeme'ye ait olduğu, Davalı vekili tarafından TBK m. 231 hükmüne göre zamanaşımı def'inin ileri sürüldüğü.
TBK m. 231/1 hükmünün “Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.” şeklinde olduğu; doktrinde bu konuda iki yıllık sürenin ayıp ister açık ister gizli ayıplı olsun, ayıbın gözden geçirilmesi ve farkedilmesiyle birlikte değil, satılanın alıcıya devri ile işlemeye başlayacağı";
ancak bu iki yıllık sürenin, TBK m. 227/11 hükmüne dayalı olarak genel hüküm niteliğindeki TBK m. 112 hükmüne göre isteyeceği talepler bakımından ise artık TBK m. 146 hükmünce on yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağının kabul edildiği; yukarıdaki paragrafta açıklandığı üzere davacı alıcının, gizli ayıp nedeniyle dava dışı kişilere ödediği bedellerin TBK m. 227/11 hükmünce talep edildiği kabul edilir ise bu halde zamanaşımı süresinin henüz dolmadığı kanaatine varıldığı; takdirin mahkeme'ye ait olduğu,
tarafların ticari defterlerine göre dosyada ve mübrez tüm belgelerle sınırlı olmak üzere takip dayanağı alım satım sözleşmesine konu işçilik ve malzeme bedellerinin kadri maruf olup olmadığı, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı” hususunda: yapılan teknik inceleme ve hesap neticesinde gizli ayıbın varlığı sebebiyle davacı tarafından dava dışı şahıslara ödenen ve icra takibine konu edilen alacağın/bedelin kadri maruf olduğu,
ancak (kök raporda da belirtildiği üzere) mali inceleme yapıldığında davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde dava dışı -------- Şti, -------Ş, ---------Şti ve --------- Şti. ile süregelen ticari ilişkilerinin bulunduğu, az yukarıda tutarları yazılı faturaların davacı şirketin kendi defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak davalı dışı şirketlerden yapılan bu alımların içeriklerinin tespit edilemediği.
Ürünlerin hasarlı hali ile bir değerinin olup olmadığı” hususunda: Yapılan teknik inceleme neticesinde metal çerçevenin ise yaklaşık 9.2S0gr. ve hurda değerinin 115TL; fatura miktarları göz önüne alındığında ise 7 adet metal çerçevenin hurda değerinin (7 adet x 115.-TL/Adet ) 805.-TL4KDV — 966TL olacağı, diğer kompozit malzemelerin ise hurda değerinin olmayacağı kanaatine varıldığını belirten raporunu mahkememize sunmuşlardır.
Tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;Davacı ile davalı arasında kompozit kare kapak döküm ,izgara döküm ,çerçevesi menteşeli saç kapakların satışına ilişkin satış sözleşmesi imzalandığı, davacının davalıdan satın aldığı ürünlerin gizli ayıplı olması sebebiyle uğradığı 50.773,86 TL malzeme ve 25.960,00 TL işçilik ücretinden oluşan toplam 76.683,86 TL alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlattığı,davalının itirazı üzerine mahkememizde itirazın iptali davası açıldığı,davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı,Davacı alıcının davalı satıcıdan aldığı ürünlerde gizli ayıp olduğunu iddia ettiği;
buna ilişkin olarak davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarnamede, ayıplı ürünlerin ayıpsız ve sağlam emsalleri ile değiştirilmesinin talep edildiği, davalı tarafça davacıya gönderilen ihtarnamede,bu iddianın kabul edilmediği; davacı tarafça ----------- Değ.İş dosyasıyla delil tespitinin yaptırıldığı,
hazırlanan 10.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda, kompozit kapak ve polimer kanalların hasara uğradığının, kompozit kapaklarının olması gerektiği gibi ağır yüklere dayanıklı olmadığının belirtildiği;Mahkememizce aldırılan kök ve ek bilirkişi raporunda, ayıpların malzeme ve işçilik dahil toplam giderilme bedelinin KDV dahil 78.293TL olduğunun belirtildiği,davacı şirketin sözkonusu malzemeleri dava dışı 3.firmalardan satın aldığı,davacının incelenen ticari defterlerinde, dava dışı ---------- Şti, ----------Ş, ---------- Şti ve ----------- Şti.'den süre gelen ticari ilişkilerinin bulunduğu,
tekrar satın alınan ürünlere ilişkin faturaların davacı şirketin kendi defterlerinde kayıtlı olduğu,dava konusu ürünlerde meydana gelen hasarların, ürünlerin kullanılmasıyla sonradan ortaya çıkan ve anlaşılan nitelikte olduğundan gizli ayıp olduğu,
her ne kadar dava konusu ayıplar, davacı tarafından yaklaşık 4 yıl sonra ihtarname ile davalıya bildirilmiş olduğundan, davalı tarafça ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı ve taleplerin zamanaşımına uğradığı belirtilmişse de ;---------- Sayılı kararında da vurgulandığı üzere, ayıp ihbarının defi niteliğinde olduğu,süresinde ileri sürülmesi gerektiği,davalı tarafça davaya cevap verilmediği,dolayısıyla süresinden sonra ileri sürülen, ayıp ihbarının yapılmadığıve talebin zamanaşımına uğradığı defiinin dinlenemeyeceği ,dolayısıyla davacının gizli ayıp sebebiyle icra takibinde asıl alacak yönünden itirazın iptali şartlarının oluştuğu,
anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, Alacak likit olmayıp yargılamayla belirlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜ M
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacının DAVASININ KABULÜ ile Davalı borçlunun ----------İcra Müdürlüğünün---------- Esas sayılı dosyasına yaptığı İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 76.683,86 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak üzerinden takip tarihi itibariyle avans faiz işletilmesine ;
Alacak yargılamayla belirlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 5.238,27-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.309,57-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.928,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.309,57-TL Peşin/nisbi Harcı, 12.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 92,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.982,52TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
6-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----------- Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 1.560,00-TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ----------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2024
İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/586, K. 2024/799, 12 Kasım 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama