İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/899 K.2025/42

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/899 Esas

KARAR NO: 2025/42

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25/08/2021

KARAR TARİHİ: 28/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ve dava dışı ---------Ş. arasında ---------- plakalı aracı konu almak üzere kira sözleşmesi imzalandığını, ayrıca dava dışı şirketin -----------plakalı araca 18/12/2020 başlangıç, 03/07/2021 bitiş tarihli, ---------- poliçe numaralı Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalandığını, müvekkili bünyesinde istihdam edilen ----------- isimli personelin kullanımına tahsis edilen aracın kamera kayıtlarından da görüleceği üzere 01/03/2021 günü saat 19:10 sularında --------- Mah. ---------- Cad.

No.--------- ---------, ---------,--------- adresinde mukim fırından alışveriş yapmak için aracın içinde eşinin bulunduğu halde anahtarsız çalışan aracın anahtarı cebinde olmak suretiyle aracı fırının önünde bıraktığını, o esnada yoldan geçen kırmızı montlu bir şahsın ani bir şekilde araca şoför kapısından binmesi üzerine ---------- eşinin bir anlık korku ve panikle eşine ulaşmak maksadıyla araçtan çıktığı anda şüpheli şahıs tarafından aracın hırsızlandığını, ------------ hemen kolluk merkezine gidip şikayette bulunduğunu,

devam eden süreçte araçtaki ---------- sisteminden dolayı şirkette bu işlerle ilgilenen arkadaşını arayarak aracın yer tespitini sağladığını, olayın yaşandığı bölgeye yakın bir yer olan-------- Mah.'de kesiştiği kavşakta kazalı bir şekilde bırakılıp kaçılmış halde bulunduğunu, kolluk görevlilerinin nezaretinde aracın çekildiğini ve gerekli sigorta sürecinin başladığını, müvekkilinin kaza kaynaklı giderleri araç maliki olan ----------Ş.'ye ödediğini, müvekkilinin araçta hasar bulunması nedeniyle aracı kiralayan şirkete hasar bildiriminde bulunup sigortacı şirketin --------Ş.'ye başvurduğunu,

başvuruyu müteakip davalı yan nezdinde hasar dosyası açıldığını, hasar dosyası kapsamında tazminat taleplerini kasko genel şartlarına atıfla reddettiğini, araçtaki teknolojiye uygun olmayan poliçe genel şartı gerekçe gösterilerek ödeme yapılmamasının gerçekleşen rizikonun hasar bedelinin ödenmesinden imtina edilmesinin usule ve hukuka aykırı olduğunu, rizikoların belirlenmesi ve kapsama alınmasına dair gerekli araştırma ve çalışmayı yapmayan davalı şirketin bu sorumsuzluğunun külfetinin müvekkiline yükletilmesi ahlaki ve hukuki normlara ters düştüğünü,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ---------- plakalı aracın davalı yan sigortacı tarafından kaskolu rizikonun gerçekleşmesine rağmen yapılmayan ödemenin müvekkilinin dava dışı ---------- riziko bedeli olan 86.540,73-TL'yea 15/05/2021 tarihinden bu yana işleyecek avans faiziyle alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama gider ve harçlarının davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Davacı tarafın aracı kiraladığını beyan edip işbu davayı ikame etmiş ise de kiralama sözleşmesinin müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, davacının işleten sıfatını haiz olup olmadığı, aktif husumeti bulunup bulunmadığının kontrolünün gerektiğini, husumet itirazında bulunduklarını, huzurdaki davanın hem yasa hem de sözleşme hükümlerinde öngörülen sürelerin geçmiş olması nedeniyle zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacıya ait aracın müvekkili şirket tarafından sigortalandığını,

müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın 01/03/2021 tarihinde hasarlandığı iddiası ile yapılan hasar ihbarı üzerine hasar dosyası açıldığını ve inceleme başlatıldığını, yapılan tespitler neticesinde aracın çalışır vaziyette ve kilitsiz bırakılmış olması sebebiyle hasarın teminat dışı olduğunun belirlendiğini, yine aracın kiralık olduğu beyan edildiğini, talebin teminat dışı kaldığına ilişkin beyanları saklı kalmak kaydıyla belirlenecek tazminattan poliçe şartı gereği %80 muafiyet uygulanması gerektiğini, sigorta sözleşmelerinin, gerek kuruluşlarında,

gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşmeler olduğunu, somut olayda başvuru sahibi sigortalı tarafından doğru ihbar mükellefiyetine ve iyi niyet kurallarına da aykırı davranılmış olduğunun dosyada mübrez belgeler ile ortaya konulmuş olduğundan müvekkili şirketin tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, somut olayda iyi niyet kurallarına açıkça aykırı hareket edildiğinden rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfetinin de davacı sigortalıya geçtiğini,

davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasar bedelinin son derece fahiş olup piyasa şartları ile de örtüşmediğini, bu nedenlerle davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.Mahkememizce alınan 18/04/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda bilirkişiler.

01/03/2021 tarihinde meydana gelen olayda;Hasar Yönünden: Dava konusu --------- plaka sayılı --------- marka/tip,---------model araçta 01/03/2021 tarihinde meydana gelen hasarın, olay yeri hasar fotoğrafları da dikkate alındığında, ---------- plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu,

dava konusu ----------- plaka sayılı ---------- marka/tip, ---------model araçta meydana gelen toplam hasar tutarının KDV hariç 73.339,60 TL (KDV dahil 86.540,73 TL) olabileceği değerlendirilmiştir Sigorta Yönünden: Davalı ...’nın ---------- plakalı araç için ----------nolu 18/12/2020 – 03/07/2021 tarihleri arasında geçerli < Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta Poliçesi > tanzim ettiği, trafik kazasının 01/08/2021 tarihinde meydana geldiği, bu halde kaza/hasar günü itibarı ile davalı ... tarafından tanzim olunan ----------- nolu < poliçenin ----------- plakalı araç için sigorta örtüsü sağladığı,

davalı ...’ nın tanzim ettiği poliçeden doğan kasko teminatı sunma yükümlülüğü uyarınca; teminat dışı hallerden biri söz konusu olmadığı sürece sigortalı %100 kusurlu olsa dahi tazminat talep edebileceğinden Davalı ...’ nın, sigortalısının ---------- plakalı araçta oluşan hasarın tamamından sorumlu olduğu, kasko poliçesi özel şartları gereği %80 oranında tenzili muafiyet uygulanması gerektiği ve buna göre Davalı Sigortacının hasarın 17.308,15 TL’ lik kısmından sorumlu olacağı yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

----------- sayılı ilamında; "...Somut uyuşmazlıkta dosya incelendiğinde sigortalı ----------- plakalı aracın trafik kaydına göre malikinin ----------Ş. olduğu , dava dışı ---------Ş. ile davacı arasında uzun dönem otomobil operasyonel kiralama ve hizmet sözleşmesi imzalandığı, aracın bu sözleşme kapsamında kiracı olan davacıya teslim edildiği, araç davacının kullanımındayken 01/03/2021 tarihinde çalındığı, çalındıktan sonra da trafik kazasına uğramış ve hasarlı şekilde bulunduğu,

davacı kiracının hasar bedelini kiralayana ödemesi nedeniyle dava dışı kiralayan ----------Ş. ile davacı arasında ayrıca 07/06/2021 tarihli temlik sözleşmesi de imzalandığı, araç için davalı ... nezdinde kaza tarihini de kapsar 18/12/2020 başlangıç tarihli genişletilmiş kasko filo sigorta poliçesi bulunduğu, bu poliçe kapsamında hasar bedelinin tazmininin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacı ile davalı arasında temlik sözleşmesi öncesinde kasko sigortalı aracın kullanımı için kira sözleşmesi bulunduğu ve davacı ile dava dışı işleten arasındaki temel ilişkinin bu kira sözleşmesine dayandığı, trafik kazası sonucu araçta oluşan hasardan araç malikine karşı eksiksiz ve hasarsız teslim ile sorumlu olan davacı sürücünün, araçtaki hasarı giderdiğinden ödediği miktar kadar araç malikinin haklarına halef olacağı,

somut uyuşmazlıkta dava araç hasar bedelinin davacı kiracı tarafından dava dışı araç malikine ödendiği ve nedenle yapılan bu ödeme sonucu alacağın temlik edildiği anlaşıldığından davacının hasar tazmini yönünden davalı kasko şirketine karşı dava açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Nitekim Yargıtay --------- sayılı kararında araç kira sözleşmesi hükümlerine istinaden zararın kiracı tarafından tazmini halinde ancak alacağın davacıya (kiracıya) temliki veya devri halinde kasko şirketinden tazminat talebinde bulunulabileceği vurgulanmıştır.

Mahkemece, işin esasına girilip iddia ve savunma doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesi isabetsizdir..." şeklinde karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibari kasko poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizin ---------- esas ---------- karar sayılı kararı ---------- sayılı ilamı üzerine kaldırılmış ve mahkememizin işbu esasına kaydedilmiştir.Davacı ile davalı arasında temlik sözleşmesi öncesinde kasko sigortalı aracın kullanımı için kira sözleşmesi bulunduğu ve davacı ile dava dışı işleten arasındaki temel ilişkinin bu kira sözleşmesine dayandığı,

trafik kazası sonucu araçta oluşan hasardan araç malikine karşı eksiksiz ve hasarsız teslim ile sorumlu olan davacı sürücünün, araçtaki hasarı giderdiğinden ödediği miktar kadar araç malikinin haklarına halef olacağı, somut uyuşmazlıkta dava araç hasar bedelinin davacı kiracı tarafından dava dışı araç malikine ödendiği ve nedenle yapılan bu ödeme sonucu alacağın temlik edildiği anlaşıldığından davacının hasar tazmini yönünden davalı kasko şirketine karşı dava açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Somut olayda 18.12.2020 tarihinde davaya konu ----------- plakalı aracın sürücüsü olan dava dışı ----------- aracı çalışır vaziyette durdurduktan sonra anahtarı da yanına alarak markete girdiği, araçta anahtarsız çalıştırma özelliği bulunduğu, sonrasında birisi tarafından araç kaçırılmak isterken kaza yapıldığı, aracın kazalı bir şekilde bulunduğu,

davacının da 86.540,73 TL ödeme suretiyle temlik alan sıfatıyla davalı kasko sigortacısından hasar bedelinin tazmini talepli işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.Her ne kadar davalı tarafça meydana gelen hırsızlık olayında aracın kilitlenmemesi sebebiyle olayın teminat dışında kaldığı savunulmuş ise de somut olayda dava dışı araç sürücüsünün eşinin aracın içinde bulunduğu,

aracın anahtarsız çalışabildiği ve kısa süreli duraklamada eşinin içinde bulunduğu aracın kapatılarak kitlenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu dikkate alınarak söz konusu olayın kasko teminatı içerisinde kaldığı anlaşılmıştır.Dosya alanında uzman makine mühendisi bilirkişi ve sigorta alanında uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş ve 17.04.2024 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır.

Mezkur raporun denetime elverişli ve hükme esas alınabilir olduğu anlaşıldığından rapordaki saptamalara itibar edilerek davacı tarafından yapılan ve tahsili istenen miktarın hasar bedeli açısından kadri maruf olduğu, taraflar arasındaki kasko poliçesi incelendiğinde %80 oranında muafiyet bulunduğu,

muafiyet yönünden taraflar arasında düzenlenen ------------ nolu 18.12.2020-03.07.2021 tarihli arasında geçerli olan Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta Poliçesi yönünden hırsızlık muafiyeti yönünden ek prim ödemesi yapılıp yapılmadığı hususu araştırılmış ve ek prim ödemesi yapıldığının tespit edilemediği gibi davacı tarafından da bu hususta bilgi ya da belge sunulmadığı, davacının ödediği ve bilirkişi tarafından kadri maruf olduğu tespit olunan 86.540,73 TL'ye %80 oranında muafiyet uygulandığından davalının 17.308,15 TL'nin tazmininden sorumlu olduğu,

davalı ... şirketinin dava tarihinden önce temerrüte düşürüldüğüne ilişkin dosya kapsamında bilgi ya da belge bulunmadığından davalı ... şirketinin dava tarihi ile temerrüte düştüğü anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.