İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/907 K.2025/116

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye'nin en büyük plastik üreticilerinden olup, 1951 yılından bu yana faaliyet gösterdiğini, 'düşük ağırlık ve yüksek mukavemetli bidon" tasarımını ... tescil numarası ile 06/09/2019 tarihinde TPE nezdinde tescil ettirdiğini, davalı tarafın ise, müvekkili şirketin tasarımı olan bidonu, kendi tasarımıymış gibi müvekkili şirket ile aynı tarih olan 06/09/2019 tarihinde ... tescil numarası ile tescil ettirdiğini, tescil belgesinden görüleceği üzere davacının tasarımının 09/09/2018 tarihinde kamuya sunulduğunu,

davacı şirketin tasarım sürecinde de tasarımı kullandığı göz önünde bulundurulursa, davalının ilgili tasarımı sonradan görüp kopyaladığının açık olduğunu, dava konusu endüstriyel tasarımlın başvuru numarasından da tespit edileceği üzere müvekkili Şirketin tescil başvurusunun daha önce olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirketin tasarım bidonunu kopyalayarak tescil ettirmekle kalmayıp, tasarımın üretimini yaparak,

kullanarak ve ticaretini yaparak müvekkili şirketin tasarım hakkına tecavüz etmekle gasp ederek piyasada karışıklığa yol açtığını ve asıl hak sahibi olan müvekkili şirketin ticari itibarına ve ekonomik ilişkilerine balta vurduğunu belirterek, öncelikle tedbir kararı verilerek,

yargılama tamamlanıp karar kesinleşinceye kadar müvekkili şirketin asıl hak sahibi olduğu dava konusu tasarımın, üçüncü kişilere devrinin, lisans verilmesinin, dava konusu tasarım bidonunun üretiminin, ticari amaçla kullanılmasının ve ithal edilmesinin engellenmesine karar verilmesini, davalı tarafa karşı işbu gasp ve tecavüzden kaynaklı her türlü maddi ve manevi tazminat davası hakları ile tüm talep, dava, şikayet ve yasal haklarının saklı kalmak kaydıyla ... başvuru numaralı ve 06/09/2019 tescil tarihli endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafın iddialarının soyut ve gerçek dışı iddialardan ibaret olduğunu,TPMK tarafından yapılan tescil başvuruları ile ilgili yapılan yenilik araştırmaları sonucu ilgili sicile kayıt edilerek yasal itirazların olması ihtimaline binaen 3 aylık yasal süre boyunca tescilin askıda tutulup,

bu yasal süre içerisinde tescilin yenilik ve ayırt edicilik unsurları bakımından kendi tescil edilmiş tasarımı ile benzerlik olan kişi ya da kişilerin itiraz hakkını kullanması ile bunun sonucunda tescilin kesinleşmesinin engellenmesi mümkün olmasına rağmen müvekkiline ait tasarımın tescilinin askıda bulunduğu süre boyunca davacı tarafın, tasarımın aynı ya da benzer olduğuna dair herhangi hiçbir itirazda dahi bulunmadıklarını, tasarımların görüntü olarak genel itibari ile birbirlerine çok benzemesine rağmen teknik anlamda niteliksel birtakım küçük farklılıklarla bu tasarıma konu bidonların birbirlerinden ayrıldıklarını belirterek,

davacı tarafından kötüniyetle açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi kararında özetle; "Davanın KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil numaralı endüstriyel tasarımın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE," karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafa ait ...başvuru numaralı tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleple dava açtıklarını bu davanın bekletici mesele yapılması gerekirken bekletici mesele yapılmadan hüküm kurulduğunu.-Mahkemece alınan bilirkişi raporları arasında çelişki giderilmeden hüküm kurulmasının açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiğini, mahkemece 07/10/2021 tarihli ara karar gereğince alınan bilirkişi raporunda, tasarımların benzer olarak algılandığı,

davacıya ait ... başvuru numaralı tasarımın 06/09/2019 başvuru tarihi itibarıyla koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını beyan ettiğini, mahkemece 07/12/2021 tarihli ara kararı gereğince alınan bilirkişi raporunda; davalı tasarımının başvuru tarihi itibarıyla yenilik ve ayırt edicilik niteliğine haiz olmadığı, her iki tasarım tescil başvuru tarihinin 06/09/2019 tarihi olması nedeniyle tasarımda asıl hak sahibinin davacı şirket olup olmadığının tespitinin hukuki değerlendirme gerektirdiğinden,

tasarım meslek disiplini çerçevesinde tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varıldığını , her iki rapor arasında çelişki bulunduğunu.-Mahkemece çelişkiyi giderecek şekilde yeni bir rapor alınmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu.-6769 Sayılı SMK ile getirilen yeniliklerden birinin tasarım tescilinde resen yenilik incelemesi yapılmasına ilişkin olduğunu, SMK 64/6 maddesinde açıkça Kurum'un yeni olmadığı tespit edilen başvuruları reddedeceğinin düzenlendiğini, müvekkilinin tasarımının yeni olup olmadığının resen araştırıldığını, beyanla çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınarak davanın reddine karar verilmesini,

aksi durumda kararın kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.Davavı vekili istinaf başvurusuna cevap dilekçesinde özetle; davalının tahkikatın sona erdiği 11/02/2022 tarihli duruşmadan sadece 4 gün önce kötüniyetli olarak,

davayı sürüncemede bırakmak amacıyla müvekkilinin tasarımı hakkında hükümsüzlük davası açtığını. -Davaya konu "düşük ağırlık ve yüksek mukavemetli bidonun" tasarımının müvekkiline ait olduğunu, davalının müvekkilinin tasarımını kendi tasarımıymış gibi aynı tarihte tescil ettirdiğini, müvekkilinin başvuru tarihi daha küçük olduğundan önce tescil ettirdiğinin açık olduğunu.-Mahkemece alınan bilirkişi kök ve ek raporları arasında çelişki bulunmadığını, davalı tasarımının müvekkilinin tasarımı ile benzer olduğu,

davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığının tespit edildiğini. -Müvekkilinin ... başvuru numaralı (13/07/2017 başvuru tarihi) "düşük ağırlık ve yüksek mukavemetli bidon" başlığı ile faydalı model başvurusu yaptığını, 2018 yılında 13/07/2018 tarihinde ... başvuru numarası ile uluslararası tescil için başvuru yaptığını, , 06/09/2019 tarihinde tasarım başvurusu yapılarak tescil edildiğini, müvekkilinin 09/09/2018 tarihinde kamuya sunduğunu, davalının müvekkilinden kopyaladığını, davalı tarafça farklılık olarak iddia olunan özelliklerin,

müvekkilinin ürününün aynısının izinsiz olarak üretilmesi ve kopyalanması sırasında, tersine mühendislik ile ölçüler belirlenirken yaşanan küçük sapmalardan kaynaklandığını, alınan bilirkişi raporları ile de farklılıkların küçük ayrıntılarda olduğunun tespit edildiğini, beyanla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait ... numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özellikleri bulunmadığı iddiasıyla tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davasıdır.Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; davalı ....ŞİRKETİ ' nin ... numaralı tasarımın 06/09/2019 tarihinde yapılan başvuru sonucunda aynı tarihte davalı adına, davacı ...

SIRKETİ'nin ... numaralı tasarımın 06/09/2019 tarihinde yapılan başvuru sonucunda aynı tarihte davacı adına tescil edildikleri, yine ... faydalı modelin ise 13/07/2017 tarihinde davacı ... adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.

Mahkemece tasarım uzmanı bilirkişi ...'dan alınan bilirkişi raporunda, davacı tarafa ait 06/09/2019 başvuru tarihli...numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait 06/09/2019 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli bidon tasarımlarının da incelendiği (... başvuru tarihli ... başvuru numaralı ... tasarımı, 03/01/2014 başvuru tarihli ... numaralı ... tasarım tescili, 23/09/2010 başvuru tarihli ... numaralı... tescili nin incelendiği) tasarımlarda ayırt edicilik niteliği oluşturan ana ögenin kenarlarda yer alan dalga formlu yapı ve yukarıda daralan yan yüzey olduğunun görüldüğü, dalga formunun üst köşelerde genişten başladığı, aşağıya inerken düzleştiği, alt köşelerde tekrar genişlediği,

karşılaştırılan tasarımları oluşturan ve tanımlanan bütün ögelerin benzer biçim, oran ve yüzey özelliklerinde oldukları, tasarımlar arasında bulunan farkların küçük ayrıntılarda olup, tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadıkları sonuç ve kanaatine varıldığına dair görüş bildirmiştir.

Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda inceleme yapılmak üzere aynı bilirkişiden ek rapor aldırıldığı, bilirkişi ek raporunda; davacı tarafa ait 06/09/2019 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait 06/09/2019 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 06/09/2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı,

her iki tasarımın tescilinin başvuru tarihlerinin 06/09/2019 tarihi olduğu, tasarımda asıl hak sahibinin davacı şirket olup olmadığının hukuki bir değerlendirme olup tasarım meslek disiplini çerçevesinde tespit edilemediği yönünde görüş bildirmiştir.Mahkemece alınan bilirkişi kök ve ek raporu arasında çelişki bulunmadığı aynı yönde görüş bildirildiği, tasarım uzmanı bilirkişi tarafından kök ve ek raporda taraflar adına tescilli tasarımlar dışında tescil tarihi davalı başvurusundan önceye ait ... tasarımlarının da incelendiği, ... tasarımları ile davalı tasarımlarının benzer olduğu,

tasarımlarda ayırt edicilik niteliği oluşturan ana ögenin kenarlarda yer alan dalga formlu yapı ve yukarıda daralan yan yüzey olduğunun görüldüğü, dalga formunun üst köşelerde genişten başladığı, aşağıya inerken düzleştiği, alt köşelerde tekrar genişlediği, karşılaştırılan tasarımları oluşturan ve tanımlanan bütün ögelerin benzer biçim, oran ve yüzey özelliklerinde oldukları, tasarımlar arasında bulunan farkların küçük ayrıntılarda olup, tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı yönünde görüş bildirildiği, dava dışı tasarımlar ile de yapılan karşılaştırma neticesinde davalı tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığı ispatlandığından,

davacı tasarımı hakkında açılan hükümsüzlük davasının sonucunun beklenmesine gerek olmadığı gibi, her iki taraf tasarımı benzer bulunmakla birlikte tasarım başvuru önceliğinin hangi tarafa ait olduğunun da sonuca etkisinin bulunmadığı, zira tasarımların yenilik unsurunun tespitinde mutlak yenilik ve dünyada daha önce kamuya sunulmama koşulunun arandığı anlaşılmakla, mahkemece davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

16/01/2025