İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/902 K.2024/616

İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/902 Esas

KARAR NO: 2024/616

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/11/2022

KARAR TARİHİ: 12/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

davalı borçlu -----------Ş ile müvekkili firma arasında 05.10.2021 tarihli ''-----------'' gereğince çelik imzalat ve montaj işlemleri müvekkili tarafından yapıldığını, iş bu ticari iş ilişkisi çerçevesinde müvekkil tarafından düzenlenen en son fatura 10.05.2022 tarihli, 110.380,50 EURO bedelli faturaya ait 13.06.2022 tarihli, 13.531,78 EURO (289.410,94 TL ) bedelli kur farkı faturasına dayalı borcun ödenmemesi üzerine davalı hakkında ---------- İcra Müdürlüğü’nün --------- E. sayılı dosyasıyla kur farkı faturasına dayalı olarak bakiye 289.410,94 asıl alacağın tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını,

davalı tarafından borca itiraz edilerek takibin durdurulduğunu beyan ederek borçlu davalının borca yetecek tutarda taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulmasına; davanın kabulü ile -------- İcra Müdürlüğünün ---------E. sayılı dosyasına borçlu tarafından haksız ve mesnetsiz olarak yapılan itirazın iptaline, takibin devamına; alacak borçlu tarafından likit ve bilinebilir olduğundan alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uluslararası alanda faaliyet gösteren, yaptığı işlerle hem -------- hem de dünya çapında son derece saygın konumda olan ticari bir kuruluş olduğunu, ticari ilişkilerini de son derece titizlikle yürüttüğünü, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü tüm iddiaları haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde de belirtildiği üzere sözleşmede kararlaştırılan tüm ödemeler müvekkili tarafından yapıldığı halde davacı tarafından onaysız şekilde kur farkı faturası kesildiğini,

buna istinaden müvekkili arafından da iade faturası kesildiğini, davacının müvekkili şirketten kur farkı talep etmesi mümkün olmadığını, davacı tarafından kur farkı talep edilebilmesi hukuki düzenlemeler çerçevesinde mümkün olmadığından, Müvekkil Şirket açısından kur farkına dayalı bir borç söz konusu olmadığını, davacının müvekkili şirket nezdinde hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını. dava konusu alacak likit olmadığını beyan ederek icra inkar tazminatı talep edilmesi de hukuken mümkün olmadığından haksız davanın tüm talepler yönünden reddine, %20 den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

vekalet ücreti ve yargılama giderlerinde karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle kur farkı alacağına ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, teati aşaması tamamlandıktan sonra usulüne uygun ön inceleme duruşması yapılmak suretiyle belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınarak yargılama sonuçlandırılmıştır.İcra takibi celp edilmiş taraflar arasında kurulan sözleşme ek protokol ile taraf vekillerince sunulan e posta çıktıları, fatura suretleri incelenmiştir.

Takibe dayanak--------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısı olan alacaklı tarafından dosyamız davalısı borçlular aleyhine 289.410,94 TL alacağın tahsili için 22/06/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında ----------- yapılacak olan işin bedeli ve ödeme şartları başlıklı 4.maddesinde sözleşme konusu işin ödemesine dair miktarların tahmini olarak verildiği ve ek-1 ve 2 deki birim fiyat tarifelerinin esas alınacağı, ara ödeme ve başlangıçta yapılacak ödemeye ilişkin avans ödemesine dair hususlar ile birlikte işin tamamlanıp sonucunda ödenecek ücrete dair hususlar belirtilmiştir.Taraflar arasında 05/10/2021 tarihli ---------- Ek protokolünün 4.maddesi "İşverenin geçici kabulü ile belirlediği yüklenici hak ediiş, usulüne uygun bir şekilde faturalandırılır.

İş bu faturayla beraber işveren tarafından hak ediş bedeli üzerinden 100.000 Euro kesinti yapılarak kalan miktar yükleniciye iki hafta içinde ödenir." ile 5.maddesi "boru kjprüsü ve kalıp rafları tamamlandıktan sonra son bölüm hak edişi yapılarak işverenin istediği asıl sözleşmede belirlenen --------- Prim Tahakkuk ve ödeme evrakları ve benzeri sözleşmede belirtilen diğer evraklar da tamamlanarak işverene teslim edilir.

Tüm bu evraklar eksiksiz işverene teslim edilince ---------- prim ve tahakkuk evrakları tesliminden sonra en geç iki hafta içinde son bölüm hak ediş ödemesi yapılır. Söz konusu evraklar teslim edilmez ise işveren teslim edilene kadar ödeme yapmaz.

Yüklenici tarafından bu evraklar teslim edilmeden, fatura kesilmiş olması durumunda dahi işverenin ödeme yapmaya zorlanamayacağını taraflar peşinen ve açıkça gayri kabili rüc'u olarak kabul beyan ve taahhüt etmişlerdir." olarak belirlendiği anlaşılmıştır.Taraf delilleri toplanmış,

dosya daha sonra tarafların tacir olması ve davacı yanca delil olarak ticari defterlerine dayanılması sebebiyle TTK.83-85 ve HMK.222.maddeleri uyarınca tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve dosya öncelikle davalının ticari defterlerinin incelenmesi için dosya mali müşavir ---------- tevdi edilmiş anılan bilirkişinin 31/05/2023 tarihli bilirkişi raporuyla davacı tarafın ticari defterlerinin incelendiği,

davalı tarafın ise ticari defterlerinin sunmadığı için incelenemediği görülmüş, rapora karşı taraf vekillerinin itirazları neticesinde dosya anılan bilirkişiye tevdi edilerek 24/11/2023 tarihli ek rapor alınmış,

akabinde dosyanın incelenmesinde davalı tarafından yapılan sözleşmenin 4 ve ek protokolün 4 ve 5 madde hükümleri kapsamında geç ödeme olup olmadığı yönündeki değerlendirmenin ise teknik değerlendirme gerektirdiği anlaşıldığından geç ödeme olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği hususunun da incelenmesi açısından dosyanın daha önce rapor sunan bilirkişi ---------- ile birlikte mahkememizce resen seçilen metalurji mühendisi bilirkişi ---------- eklenmesi ile oluşturulacak heyete tevdi edilerek yeniden rapor alınmış,

anılan bilirkişi heyeti tarafından 23/02/2024 tarihli rapor içeriği HMK 282. maddesi kapsamında denetime elverişli görülmüş ve hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasında kurulan sözleşme ve ek protokol kapsamında davacının davalıdan kur farkı alacağı talep edip edemeyeceği, ek protokolün 5.madde hükmü kapsamında davalının geç ödeme yapıp yapmadığı, bu kapsamda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı,

varsa miktarı ile itirazın iptali ve tazminat hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında çelik imzalat ve montaj işlemine ilişkin yazılı eser sözleşmesi kurulduğu, davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, taraflar arasında kurulan sözleşme gereğince yapılan ticari ilişkinin fatura içeriği ve ödemeler kapsamında yabancı para ile kurulduğu, alınan bilirkişi raporlarında davacı tarafından 10/05/2022 tarihli 122.301,59 Euro tutarlı 1 adet faturanın düzenlendiği ve davalı tarafından davacıya 13/06/2022 tarihinde 1.927.314,13 TL ödemenin yapıldığı,

ödemenin yapıldığı tarihten 1 gün önceki döviz alış kuru olan 18,0924 TL üzerinden davacının 15.775,42 Euro karşılığı 285.415,23 TL kur farkı alacağının talep edilebileceği, davacının da aynı tarihli 15.967,09 Euro tutarlı 1 adet kur farkı faturası düzenlediği, düzenlenen faturanın ödenmemesi sebebiyle uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmenin 4 ve ek protokolün ve 4 ve 5.maddeleri gereğince çözümlenmesi gerektiği, ek protokolün 5.maddesinde boru köprüsü ve kalıp rafları tamamlandıktan sonra son bölüm hak edişi yapılarak işverenin istediği,

asıl sözleşmede belirlenen -------- prim tahakkuk ve ödeme evrakları ile benzeri sözleşmede belirtilen diğer evrakların da tamamlanarak işverene teslim edilmesinden sonra en geç 2 hafta içinde son bölüm hak ediş ödemesinin yapılacağı, aksi halde ödeme yapılmayacağı ve iş sahibinin bu yönde zorlanmayacağının belirtildiği,

yine alınan bilirkişi raporunun teknik bilirkişi tarafından sunulan raporda teknik yönden sonuç kısmında ek protokolün 5.maddesinde belirtilen belgelerin davalıya teslimine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığının belirtildiği dolayısıyla ek protokolün 5.maddesinde belirtilen belgelerin davalıya teslimine ilişkin hususların incelenmesi gerektiği, davacı vekilinin sunmuş olduğu e posta çıktılarında 31/05/2022 tarihli yazışmada davacının --------- ile ilgili ödemelerin yapıldığını ancak borcu yoktur yazısını alamadıklarını belirttiği,

ek protokolün 5.maddesinde söz konusu borcu yoktur yazısının açıkça belirtilmediği ancak yazışmalardan anlaşıldığı kadarıyla söz konusu belgenin de tesliminin gerektiği, yine sunulan e postalarda davalı şirket uzantılı 08/06/2022 tarihli e postada --------- ile ilgili borçsuzluk bilgilerinin sistemden geri alındığının ve gelecek hafta ödeme yapılacağının belirtildiği ve dosya kapsamı itibariyle sabit olduğu üzere 13/06/2022 tarihi itibariyle ödemenin yapıldığı dolayısıyla bir an için borçsuzluk kağıdının protokol gereği istenen belgelerden olmadığı düşünülse bile 31/05/2022 tarihinden önce belgelerin teslimine ilişkin başkaca bir delil

bulunmadığı dolayısıyla ödeme tarihi itibariyle ek protokolün 5 nolu maddesindeki 2 haftalık sürenin içerisinde ödemenin yapıldığı anlaşıldığından yapılan ödemenin geç ödeme niteliğinde olmadığı ve davacının kur farkı alacağı talep edemeyeceği kanaatine varılmış ve bu sebeple davanın reddine ve şartları bulunmayan kötü niyet tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.