İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/191 K.2025/318

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/191 Esas

KARAR NO : 2025/318

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 13/03/2023

KARAR TARİHİ : 10/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı arasında, 01/06/2022 tarihinde imzalanan elektrik abonelik sözleşmesinin, EPDK kurallına ve sözleşmeye aykırı faturalar düzenlenmesi sonucu haklı nedenle feshedildiğini, davalının sözleşmenin kurulması sırasında hileli davranışlar sergilediğinini, davalının sözleşmenin feshinden sonra cayma bedeli altında fatura düzenlediğini ileri sürerek, 17/01/2023 tarihli ve 122.324,84 TL bedelli faturadan olayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; EPDK tarafından yayımlanan tarife fiyatları üzerinden fatura kesmesi gibi kanuni zorunluluk olmadığını, müvekkili tarafından kesilen tüm faturalar hukuka ve sözleşmeye uygun şekilde kesildiğini savunarak, davanın reddini; talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle. İİK m.72/II hükmü gereğince icra takibinden önce açılan menfi tespit davası iken dava sırasında icra takibinin başlatılmış olması ve takip dosyasına davacı/ borçlu tarafından ödeme yapılması sebebiyle İİK m.72/VI hükmü gereğince ödenen tutarın istirdatı istemine ilişkindir.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan ---------- Dairesi'nin ---------- sayılı dosyası celp edilmiş, taraflar arasındaki elektrik abonelik sözleşmesi, dava konusu fatura, ihtarname suretleri ve diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Davacı tarafça dava dilekçesinde talep edilen ihtiyati tedbir kararına ilişkin olarak tensiben kurulan muvafakat karar ile davaya konu faturada elektrik tüketim bedelinin "0" (sıfır) olarak göründüğü, fatura konusunun"diğer bedeller" olarak yazılı olduğu, dolayısıyla davaya konu fatura ile davacıdan talep edilen alacağın somut olmayıp muğlak olduğu, bu nedenlerle yaklaşık ispatın sağlandığı anlaşılmakla, %20 teminat karşılığında davaya konu faturanın icra takibine konulmasının engellenmesine dair ihtiyati tedbir kararı verildiği ancak teminat tutarının dosyamıza yatırılmadığı ve tedbirin uygulanmadığı görülmüştür.

Taraflar arasında 01/06/2022 tarihli --------- müşteri numarası üzerinden davacı abonenin ---------- Mah. ---------- Cad. No:--------- bağımsız bölüm --------- ----------- adresindeki işyerinde kullanılmak üzere elektrik abonelik sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu, davacının müşteri davalının satıcı sağlayıcı olduğu görülmüştür.

Dava konusu 17/01/2023 tarihli --------- numaralı 122.324,84 TL bedelli faturanın davalı tarafından davacı adına düzenlendiği fatura içeriğinde cayma bedeli olarak söz konusu tutarın yer aldığı görülmüştür.

Davacı tarafından keşide edilen -----------Noterliği'nin 24/01/2023 tarih ve ------------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile EPDK kurallarına aykırı ve sözleşme şartlarına uygun olmayan şekilde fiyatlandırma yapılmasına dayalı olarak sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini ve söz konusu faturaya itiraz edildiğini davalıya bildirdiği görülmüştür.

Yargılama sırasında davalı tarafından--------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- esas sayılı dosyası ile işbu dava konusu fatura ile 835,69 TL tutarında bir başka fatura da eklenmek suretiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı ve davacı/ borçlu tarafından söz konusu icra dosyasına 19/06/2023 tarihinde 171.303,00 TL ve 21/06/2023 tarihinde 14.553,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyasının bilirkişi --------- ve ----------- tevdi edilmiş,

anılan bilirkişiler tarafından hazırlanan 10/11/2023 tarihli bilirkişi rapor HMK m.282 hükmü gereğince denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilip edilmediği, davaya konu 17/01/2023 tarihli ve 122.324,84 TL bedelli faturanın sözleşmeye uygun olup olmadığı, söz konusu faturadan dolayı davalının davacıdan alacaklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 01/06/2022 tarihli ----------- müşteri numarası üzerinden davacı abonenin ---------- Mah. ---------- Cad.

No:--------- bağımsız bölüm ---------- ---------- adresindeki işyerinde kullanılmak üzere elektrik abonelik sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu, davacının müşteri davalının satıcı sağlayıcı olduğu, borçlu olmadığı tespiti istemine konu davalı tarafından davacı adına düzenlenen 17/01/2023 tarihli ----------- numaralı 122.324,84 TL bedelli faturada söz konusu tutarın cayma bedeli olarak yer aldığı, taraflar arasında imzalanan 01/06/2022 tarihli sözleşmeye göre davacı-aboneye fesih hakkının 30 gün öncesinden bildirim yapma koşulu ile tanımlanmış olduğu,

cayma bedelinin ancak bildirim süresinden önce tedarikçi değişikliği halinde tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alındığı, ancak sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı ekinde ise sözleşmenin herhangi bir gerekçeyle feshedilmesinin abone için ceza koşulu anlamına geleceği ve cayma bedeli faturasının tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alındığı dolayısıyla asıl sözleşme ile çelişkili hükümler olması halinde geçerli olacağı belirtilen aboneye özel sözleşme koşullarının geçerli olarak kabul edilmesi halinde davacı-aboneye sözleşmeyi feshetmesi halinde her durumda cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği,

davacının feshe gerekçe yapmış olduğu faturalandırmaların EPDK ve sözleşmeye aykırı olduğu iddiasına dayalı olarak teknik bilirkişi tarafından sunulan mütalaada davalı tarafından düzenlenen faturaların yürürlükteki birim fiyatlardan yüksek, ancak sözleşmede tanımlanan yönteme göre doğru şekilde hesaplanmış aktif enerji bedeli birim fiyatlarıyla ilk faturada esas alındığı halde sonradan neden değiştirildiği anlaşılamayan orta gerilim,

çift terimli tarifeden fatura hesaplandığı ve yalnızca ilk 2022/09 dönem faturasının sözleşmeye uygun olarak tahakkuk ettirilmiş fatura olduğu diğer faturaların sözleşmeye göre doğru şekilde tahakkuk ettirilmemiş faturalar olduğuz ve cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği yönünde karara varılması halinde cayma bedelinin 115.576,66.-TL olacağı, davacı tarafça fiyatlandırmanın nasıl yapılacağı hakkında bir bilginin sözleşmede yer almadığı, bu konuda aydınlatılmadığının ve sözleşmenin kurulması esnasında irade sakatlığı (bozukluğu) hallerinden hile (aldatma) yolu ile davalının davranış sergilediğinin iddia edildiği,

TBK m. 30 vd. hükümlerinde “irade bozukluğu” halleri arasında TBK m. 36/1 hükmünde taraflardan birinin, diğerinin aldatması (hileli davranışı) sonucu bir sözleşme yapması durumunda, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı olmadığı.

TBK m. 39/1 hükmünde ise aldatmayı (hileyi) öğrendiği andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılacağı hususunun düzenlendiği, dosya kapsamı incelendiğinde aldatmayı (hileyi) ispatlayacak bir delile dosyada rastlanmadığı, bu anlamda davacının bu iddiasını TMK m. 6, HMK m. 190, 194(1) hükümleri kapsamında ispat edemediği,

sözleşmenin “Aboneye Özel Sözleşme Koşulları” başlığındaki 1. maddesinde 12 ay içerisinde davacı abone tarafından herhangi bir sebeple feshedilmesi durumunda fesih tarihine kadar düzenlenmiş faturaların ortalamasının iki katı kadar fesih tazminatı ödeyeceğinin kararlaştırıldığı,

böylece TBK m. 179/son hükmüne göre dönme cezasının taraflarca sözleşme özgürlüğü çerçevesinde kabul edilmiş olduğu dolayısıyla davalının cayma bedeli faturası düzenleyebileceği ancak bu tutarın teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya esas 115.576,66 TL olacağı, bu sebeple fatura tutarı olan 122.324,84 TL'den bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya konu 115.576,66 TL'nin çıkarılması ile hesaplanan 6.748,18 TL miktarınca davacının davalıya borçlu olmadığı,

fatura tutarının tümünün davacı tarafından dava sonrasında başlatılan icra dosyasına ödenmesi sebebiyle davanın İİK m.72/VI hükmü gereğince istirdat davasına dönüştüğü de dikkate alınarak İcra Müdürlüğü tarafından yapılan hesaplama ile bilirkişi tarafından tespit edilen tutara tekabül eden 10.109,37 TL'nin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istem ile ve davalının takip başlatırken kötüniyetli olduğuna dair dosyaya yansıyan bir delil bulunmaması sebebiyle kabul edilen kısım yönünden kötüniyet tazminat isteminin de reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.