İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/572 K.2024/728

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/572 Esas

KARAR NO: 2024/728

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25/09/2014

KARAR TARİHİ: 17/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 1 adet kamyonun satışı hususunda anlaşmaya varıldığını, davacı tarafça davalı şirkete ön ödeme olarak 18.500,00 TL ödeme yapıldığını, davacının bakiye satış bedeli için kredi kullanma yönündeki başvurusunun ilgili banka tarafından reddedildiğini, davacının bakiye satış bedelini ödemesi bu şekilde imkansız hale gelince davalı ile karşılıklı olarak sözleşmenin sona erdirildiğini, davalının tarafına yapılan ön ödemeyi iade etmediğini, davacıya keşide ettikleri ihtarname ile araç satış bedelinin tamamının ödenmemesi nedeniyle 43.998,00 TL zarara uğradıklarını iddia ederek,

ön ödeme olarak ödenen 18.500,00 TL'nin zarardan mahsup edildiğinin ileri sürüldüğünü, davalının iddiasının haksız olduğunu belirterek, davacı tarafça ön ödeme olarak ödenen 18.500,00TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki kamyon satışına ilişkin olarak 18.500,00TL'nin davacı tarafından davalıya ödendiğini, davacının ilgili aracı teslim almaması ve satım bedelini ödememesinden ötürü davalının söz konusu aracı başka bir alıcı bulununcaya kadar depolamak durumunda kaldığını ve sonrasında da daha düşük bedelle satmak durumunda kaldığını, bu nedenle davalının 43.998,00-TL zarara uğradığını, davacıya ödediği ön ödeme olarak alınan 18.500,00-TL'nin şirket zararına mahsup edildiğine ilişkin ihtarname keşide edildiğini ve davacının hiçbir şekilde söz konusu faturaya itiraz etmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; araç satış vaadi sözleşmesine istinaden verilen kaporanın sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle iadesine ilişkin alacak davasıdır.

Davanın safahatı incelendiğinde mahkememizce kurulan davanın kabulüne dair kararının ---------- sayılı ilamı ile oy çokluğuyla bozulduğu ve dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizce kurulan bozma sonrası tensip ile Yargıtay ilamına uyulmasına karar verilerek öncelikle işyeri paket poliçeleri ve ---------- Noterliğinin 14/01/2014 tarihli ve -------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ şerhine havi sureti celp edilmiş, akabinde dosyanın Yargıtay bozma ilamında belirtilen ve özellikle davalının satım bedelinden yoksun kalınan süreye ilişkin faiz,

muhafaza masrafları ve yeni satış sözleşmesi sebebiyle daha düşük bir bedelle satış yapılmasından ötürü oluşan zararları kapsamında hesap yapılmak üzere davalının 2013-2014 yıllarına ticari defterleri üzerinde yapmak üzere bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştirBilirkişi heyeti tarafından sunulan 19/02/2024 tarihli raporda özetle; davalının incelenen 2013-2014 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süre içerisinde yaptırıldığı, defter kayıtlarının birbirlerini doğruladığı,

dava konusu alacağın dayanağı olan belgelerin, davacı ---------- ile davalı ---------- Şti. arasında yapılmış 18.03.2013 tarihli Satış Sözleşmesi ve bu sözleşme ile larak davacı ----------- tarafından davalı --------- Şti.'nin banka hesaplarına 22.03.2013 tarihinde 4.000,00 TL, 27.03.2013 tarihinde 3.500,00 TL, 28.06.2013 tarihinde 7.000,00 TL ve 02.07.2013 tarihinde 4.000,00 TL olmak üzere toplam 18.500,00 TL ön ödeme yapılmasına ilişkin 4 adet banka dekontu olduğu, davalı vekili tarafından sunulan deliller incelendiğinde;

satış bedeli farkı 12.215,67 TL, damga vergisi 2.788,07 TL, sigorta gideri 3.105,47 TL ve satış bedelinden yoksun kalınan süreye ilişkin faiz olarak 7246,89 TL olmak üzere toplam 25.356,10 TL zarar tutarının oluşacağı ve davacının davalıya yapmış olduğu 18.500,00 TL ön ödeme tutarının bu tutardan düşülmesi sonunda davalının davacıdan 6.856,10 TL alacaklı olacağı yönünde mütalaanın sunulduğu görülmüş,

söz konusu rapor içeriği HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasında kurulan araç satış vaadi sözleşmesi kapsamında davacının davalıya ödediği 18.500,00 TL'nin araç satışının gerçekleşmemesi sebebine dayalı olarak TBK m.77/II hükmü uyarınca sebepsiz zenginleşme nedeniyle iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı,

koşulların bulunması halinde davalının söz konusu sözleşme kapsamında yapmış olduğu masrafın mahsubunu talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında sıfır ticari araç satış sözleşmesine dayalı olarak ticari ilişki kurulduğu, bu kapsamda davacının alıcı davalının satıcı olduğu, söz konusu aracın niteliği gereğince devir ve satışına yönelik sözleşmenin şekil şartına tabi olmadığı, davacı tarafından ön ödeme mahiyetinde 18.500,00 TL'nin davalıya ödendiği, bu hususun ihtilaf konusu olmadığı,

söz konusu sözleşmenin davalı tarafından aracın teslime hazır olduğunun davacıya bildirilmesine rağmen davacı tarafından davacının nakit ödemede bulunmasının mümkün olmaması ve banka kredisini de kullanılamaması sebebiyle feshedildiği, tarafların sunduğu beyanlar dikkate alındığında feshin haklı sebebe dayandığı, davalının tasarruf işleminin gerçekleşmemesine dayalı olarak yapmış olduğu masrafları davalıdan talep edebileceği, taraflar arasında kurulan sözleşmenin 22. maddesinde yapılan ön ödemenin iade edilmeyeceğinin açıkça kararlaştırıldığı,

usul ve esasa uygun olduğu değerlendirilerek uyulan bozma ilamı doğrultusunda davalı tarafından yapılan masraflara ilişkin olarak alınan ve denetime elverişli olduğu görülen bilirkişi raporunda davalının iş bu satışa konu teslimin gerçekleşmemesi sebebiyle uğradığı zarar toplamının 25.356,10 TL (satış bedeli farkı, damga vergisi, sigorta gideri ve satış bedelinden yoksun kalınan süreye ilişkin faiz) olduğu, söz konusu zarar kalemleri arasında sigorta gideri olarak 3.105,47 TL'nin de bulunduğu,

davalı tarafından sunulan poliçe içeriklerinde her ne kadar satışa konu araç ile ilgili herhangi bir niteleme bulunmuyor olsa da bir an için davalının sigorta giderini talep edemeyeceği düşünülse bile davalının toplam zararından iş bu tutarın düşülmesi halinde dahi davalının mahsuba konu zararının davacı alacağından daha fazla olduğu (25.356,10-3.105,47-18.500,00=3.750,63 TL olduğu) kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.