İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/633 K.2024/707

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/633 Esas

KARAR NO: 2024/707

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 01/09/2023

KARAR TARİHİ: 10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının yurt dışından makinc ve yedek parça ithal etmekte olduğu, davacının işbu ithalat ve ihracatlarındaki Gümrük işlemlerinin yürütülmesi amacıyla davalı ile Gümrük Müşavirliği hizmet sözleşmesi akdedildiği,

davacının davalı borçlu firmasından hizmet aldığı dönemler itibariyle, davalı firmanın mesleki faaliyeti kapsamında eksik, yanlış veya hatalı beyannameler bildirmesi nedeniyle davacı şirket aleyhine vergi cezaları ve ek vergi tahakkukları düzenlenmiş, davacı haciz baskısına maruz kalmamak ve ücari itibarının zarar görmemesi adına, tüm vergi cezaları ve ek vergi tahakkuklarını ödemiş, akabinde davalı borçlu şirkete ihtarname (-------- Noterliğinin 12.05.2023 tarih ve ---------- Yevmiye numaralı tebliğ ederek toplam 21.133,90 TT.”'nin ödenmesi talep edilmiş olduğunu,

davalı ise ihtamameye cevabında: “söz konusu hizmet sözleşmesine istinaden yapılan ve yapılacak ödemelerin tarafınıza ait olduğu sabittir” şeklinde itiraz, cevap vermiş olduğunu, davalı şirketin eksik, hatalı verdiği veya süresinde vermediği beyannameler nedeniyle davacının ödemiş olduğu tüm vergi ve ek vergi tahakkuklarının tahsili amacıyla borçlu şirket hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını ve ödeme cmri borçlu şirkete tebliğ edildiğini, borçlu şirket haksız ve hukuka aykırı olarak takibe etmiş ve takibini durdurulmasını sağlandığını, takip konusu tüm alacakların, vergi cezası ve ek vergi tahakkukundan kaynaklı alacaklar olduğu,

tüm cezalar ve tahakkukların davacı şirket tarafından ödendiği, davalı borçlu hakkında başlatılan ---------- İcra Müdürlüğü'nün --------- E, sayılı dosyasından talep edilen alacak kalemleri ---------- Gümrük Müdürlüğü'nün ------------- sayılı ceza kararı sebebiyle 6.968,70 TL,---------- Müdürlüğü'nün ----------- sayılı ek tahakkuk kararı sebebiyle 5.109,65 TL, ---------- Gümrük Müdürlüğü'nün ----------- sayılı ceza kararı sebebiyle 2.150 'TL ve bağlı olduğu ----------- sayılı ek tahakkuk kararı sebebiyle 2.280,35 TL,

----------- Gümrük Mü: ü'nün ------------- sayılı ceza kararı sebebiyle 2.755,33 TI. ve bağlı olduğu ----------- sayılı ek tahakkuk karari sebebiyle 1.869,87 TL, alacak kalemlerinin tamamı Gümrük Müdürlükleri tarafındarı kesilen vergi cezası ve ek vergi tahakkuklarından kaynaklı fikit alacaklar alup, toplam alacak miktarı 21 133,90 TL olduğunu, takip konusu edilen tüm cezalar ve ek vergi tahakkukları, davacı firmadan bağımsız olarak davalı firmanın mesleki faaliyeti kapsamındaki beyannameleri, eksik ve yanlış bildirdiğinden kesilmiş, davacı firmanın kesiler cezalardan ve ek vergi tahakkukunda hiçbir şekilde kusurunun bulunmadığı,

tüm bu nedenlerle, davalı borçlu firma takibe konu tüm alacak kalemlerinden sorumlu olduğundan, davalı borçlunun itirazının iptali gerekeceği, yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın Mahkemenizce re'sen nazara alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla;

takip konusu vergi ve cezalar ile davah borçlu şirketin kusuru arasındaki illiyet bağı nedeniyle davanın kabulüne, davalı borçlu şirketin, ------------ İcra Müdürlüğü'nün ---------- E, dosyasındaki itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı borçlu şirketin itirazı, haksız ve kötü niyetli olduğundan, ayrıca alacak likit olduğundan davalı borçlu şirket aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere İcra inkâr tazminatına hükmedilmesine, vekâlet ücreti ve sâir yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket dava dilekçesinde davalı şirket ile davacı arasındaki sözleşme uyarınca davacı şirketin mesleki faaliyeti kapsamında eksik, yanlış veya hatalı beyannameler bildirmesi nedeniyle davacı aleyhine vergi cezalar ve ek vergi tahakkukları düzenlendiğini, vergi cezaları ve ek vergi tahakkuklarını ödediğini, işbu sebeple davalı şirkete icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin borca itiraz etmesi sebebi ile takibin durduğunu beyan etmiş olduğunu, öncelikle ve önemle belirtmek gerekir ki;

davacı şirket tarafından davalı ile imzalanan bir sözleşme bulunmadığını, davacı şirket, imzadan imtina etmiş, davacı şirket başka bir gümrük müşavirliği firması ile de çalıştığı, zira, Mahkememizin 12.09.2023 tarihli Tensip Tutanağının 13 no.lu ara kararı gereğince; davacı şirkette zaten süre içerisinde herhangi bir sözleşme şunamadığı, davacı şirketin iç işleyişinde platform grubu, forklift grubu, filtre grubu gibi ayrımlar mevcut ve tüm bu gruplar için ayrı ayrı ithalat yapılmakta olduğu, davalı şirket ise tamamen kendisine gönderiler evraklar ile işlem yaptığı, işbu hususu Sayın Mahkemenizde takdir eder ki, inisiyatifin mümkün olmadığı,

hangi belge gönderilirse o belgelerin işlemlerinin yapılabileceği, ne fazlası ne eksiğinin dahil edilemeyeceği bir alan olduğunu, kaldı ki; gümrük müşavirliği yapan davalı şirket, davacı şirketin ithalat sırasında kendisine gönderdiği evrak ve ürün beyanında gerek teknik gerek fiziki tüm farklılıkları davacı şirkete bildirmekte ve bildirme zorunluluğuna göre işlem yapmakta olduğunu, davacı taraf, davalıya bildirim yapmış olduğu şekilde tüm işlemleri eksiksiz yerine getirilmiş olduğunu, söz konusu cezaların sebepleri bilirkişi marifeti ile araştırıldığında davalının herhangi bir kusuru olmadığının ortaya çıkacağını,

işbu hususa ilişkin bugüne kadar hiçbir sorun yaşanmadığını, ancak işbu dosyaya konu vergi cezaları ve ek vergi tahakkuklarının ana sebebinin bilinmesi gerektiğini, nitekim dava dilekçesinde bu hususların açıklandığı taraflarınca görülemediğini, ana sebebi bilinmeyen ödemelerin davalı tarafından ödenmesinin beklenmesi veya Sayın Mahkeme tarafından yanlış bir kanaate oluşmasının adil bir yanı bulunmadığını, söz konusu bakiyelerin ana sebebinin davalı ile herhangi bir ilgisi bulunmadığını, davalı tarafından yapılan yanlış, eksik veya hatalı herhangi bir beyanname bulunmadığını, ortaya çıkan bakiyelerin ana sebebinin;

ithalat sırasında davacı şirket, davalı şirkete beyanları ve belgeleri doğrultusunda hazırlanmakta olduğunu, yaşanan ürün farklılıklarını veya evrak farklılıklarını davalı şirket tespit ettiği anda davacı şirkete bildirdiğini, davacı şirkete bildirilmeyen hiçbir işlem yaptığı, işbu hususta ---------- denilen mal bedelinin % 6'sına ek olarak KDV eklendiğini ve ürün farklılıklarından doğan bir husus olması halinde ceza eklendiğini, zira davalı şirket ithalat sırasında ürün teyidini davacı şirketin bildirdiği evraklar ve beyanlar ile bağlı olup, gümrükte yaşanan farklılıkları davacı şirkete bildirdikten sonra işlem yapması ile son bulduğunu,

işbu hususta evraklar ve beyanlar sabit iken; davalının daha fazla bir sorumluluğunun bulunmadığını, yukarıda gerek görev tanımları gerek iş işleyiş gerekse evraklar/ürünler ve cezalarını ana sebebi açıklanmış, anılan duruma istinaden davalının sorumlu olmadığı bu denli ortada iken; taraflarınca cezaların ödenmesinin beklenmesi akla, mantığa, kanuna uygun olmadığını, hakkaniyetten uzak bu hususun talep edilmesinin kabul edilemeyeceğini, kaldı ki; davacı şirketin Sayın Mahkemeye dahi delillendiremediği bir sözleşme baz alındığında dahi, davalı şirketin çalışma prensibi bu şekilde yer almadığı, davalı şirket;

eksiksiz tüm danışanları ile imzaladığı sözleşmelerinde herhangi bir vergi cezaları ve ek vergi tahakkukları çıktığı takdirde; danışan firmanın sorumluluğunda olduğunu açıkça belirten maddeyi eklemekte, zira, danışan şirketlerin tamamının basit bir anlatım ile tüm durumlar belgeler ile sabit iken, davacı şirket tarafın belgeler haricinde gelişmiş olan gümrük cezalarını, vergi ödemelerini neden davalı şirket ödemek zorunda kalsın ki, işbu husus yukarıda ayrıntıları ile de açıklandığı gibidir, ancak dava dilekçesinde anlatıldığı gibi olmadığı, fazlaya dair dava vc talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile yukarıda açıklanan nedenlerle;

davalı şirket hakkında açılmış bulunan huzurdaki davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın 9420'sinden az olmamak üzere tazminatın davacı şirkete yükletilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; taraflar arasında kurulan gümrük işlemlerine ilişkin yazılı olmayan vekalet sözleşmesi kapsamında eksik ve ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamayan başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmış bilirkişi raporu alınmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.---------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- sayılı takip dosyası,---------, ---------,

----------- ve ---------- Deri Serbest Bölge gümrük müdürlüğü yazı cevapları celp edilmiş taraf vekilleri tarafından sunulan fatura vs. diğer deliller ile birlikte incelenmiştir. ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E sayılı dosyanın incelenmesinde; alacaklısının ------------ Şirketi, borçlusunun ------------ Şirketi olduğu, -----------, -----------, ---------- ve ---------- Deri Serbest Bölge Gümrük Müdürlükleri tarafından tahakkuk ettirilen cezalara ilişkin tahsilat makbuzları dayanak gösterilmek suretiyle toplam 21.133,90 TL asıl alacağın tahsili için 02/06/2023 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibi olduğu,

davalı borçlunun süresi içerisinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraf delilleri toplanmış, dosya daha sonra tarafların tacir olması ve davacı yanca delil olarak ticari defterlerine dayanılması sebebiyle TTK.83-85 ve HMK.222.maddeleri uyarınca tarafların ticari defterleri üzerinde ve belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş bu kapsamda dosya mali müşavir ------------- ile gümrük müşaviri ---------- oluşan heyete tevdi edilmiş anılan bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan 17/05/2024 tarihli rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında gümrük işlemleri ile ilgili hizmet alım sözleşmesi kurulup kurulmadığı, kuruldu ise davalının eksik, hatalı veya yanlış beyanname verip vermediği ve davacının ----------,-------- Deri Serbest Bölge, ---------- ve ----------- Gümrük müdürlüklerinin aldığı ceza ve ek tahakkuk kararları sebebiyle ödemek zorunda kaldığı takip konusu edilen 21.133,90 TL'den davalının sorumlu olup olmadığı, bu ceza ve tahakkuk kararlarının sebebinin ne olduğu,

bu kapsamda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile itirazın iptali, icra inkar ve kötüniyet tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yazılı olmayan sözleşme kapsamında gümrük müşavirliği hizmetine ilişkin ticari ilişki kurulduğu, söz konusu ilişkinin TBK m.502 vd maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmesi hükümlerine tabi olduğu ve uyuşmazlığın anılan özel hükümler kapsamında çözümlenmesi gerektiği, bu kapsamda davacının vekalet veren, davalının ise vekil olduğu, TBK m.505 ve 506 hükümlerinde düzenlenen vekilin borçları arasında talimata uygun ifa ile üstlenilen işin vekâlet verenin haklı menfaatlerinin gözetilerek sadakat ve özenle yürütülmesi olduğu,

denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda gümrük uzmanı bilirkişi tarafından yapılan tespitler kapsamında, alacağa müstenit ----------- Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen ceza kararına konu olayda 13.700 USD bildirimi yapılması gerekmesine rağmen 13.700,00 Türk Lirası üzerinden bildirimin yapıldığı ve bu sebeple 103.809,01 TL kıymet farkına isabet eden vergiler nedeniyle 1.735.29 TL ilave Gümrük Vergisi ile 12.833.52 TL KDV ve 917.22 TL de gümrük vergisi için toplam 15.486,03 TL ceza kararı alındığı ve uzlaşma neticesinde 6.968,70 TL'ye düşürülerek ödendiği,

dosyada bulunan ------------ firmasınca düzenlenmiş navlun faturasındaki bedelin USD cinsinden olduğu açıkça görüldüğü dolayısıyla vekil davalı tarafından talimata ve teamüle aykırı, hatalı beyanda bulunulması sebebiyle davalının söz konusu tutardan sorumlu olduğu yine ----------- Gümrük müdürlüklerince düzenlenen hatalı --------- kesintisine konu 2.150,00 TL ceza tutarının ve son olarak ---------- Gümrük müdürlüğünün ilave gümrük vergisinin hatalı girilmesi sebebiyle oluşan 2.755,33 TL ceza tutarları toplamı 11.874,03 TL ceza tutarından davalının talimata, teamüle ve özen borcuna aykırı hareket etmesi sebebiyle sorumlu olduğu ancak,

-----------Deri Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü ve --------- Gümrük müdürlüklerince düzenlenen Ek Tahakkuk Kararına konu ----------- yani kaynak kullanımı destekleme fonu kesintisi kapsamında 5.109.65 TL ve 2.280,35 TL ödeme yapıldığı ancak ---------- den muafiyet beyanının kabul edilmemesinin haksız olup olmadığı ise idari itiraz veya yargı yoluyla ortaya çıkarılmadığı,

zira idarenin haklı olması durumunda, ek tahakkukta yer alan ---------- kesintisinin yapılması ve matrahı etkilendiğinden KDV farkının da oluşması zaten beyan safhasında doğru beyan edilip ödenmesi gereken meblağ olduğu keza --------- Gümrük Müdürlüğünce tahakkuk ettirilen ilave KDV beyanına konu 1.869,87 TL ek tahakkuk tutarının da doğru bildirimler yapılsa dahi davacı tarafından ödenmesi gereken tutarlar olduğu kanaatine varılarak bu miktarlar yönünden davacı isteminin yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bunun yanında kabul edilen alacak likit ve davalı borçlu haksız görülerek takdiren % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş, davacının ek tahakkuk bedellerini istemesinde açıkça kötüniyetli hareket ettiğine dair dosyaya yansıyan bir delil olmaması sebebiyle davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.