İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/708 K.2024/268

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/708 Esas

KARAR NO: 2024/268

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 02/10/2023

KARAR TARİHİ: 27/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davalı arasında 17.02.2022 tarihli, alıcı firmanın müvekkili, üretici/satıcı firmanın davalı şirketin olduğu makina alım-satım sözleşmesi başlıklı eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusunun;

"--------"nın davalı/ üretici/satıcı tarafından imalatını sonrasında ise nakliyesini, sigortasını, alıcıya ayıpsız teslimini, kurulumunu, teknik servis hizmeti sağlanmasını ve 1 yıl garantisini üstlenildiğini, davacı/alıcı firmanın müvekkili tarafından ise satın alınan makine ve sonrasındaki hizmetler için toplam 40.000 Euro + KDV ödenmesi konusunda anlaşıldığını, sözleşmenin 3.1 maddesi gereği makinenin müvekkiline ayıpsız çalışır halde teslim süresi olarak %30 peşinatın davalıya ödendiği tarihten itibaren 10 hafta olarak kararlaştırıldığını,

müvekkili tarafından 21.02.2022 tarihinde 12.903,23-EURO karşılığı 200.000,00-TL davalı üretici firmanın yetkilisi -------- hesabına ödendiğini, müvekkilinin davalıya 24.05.2022 tarihinde 4.690,00-EURO karşılığı 5.000,00-USD, 22.08.2022 tarihinde 9.000,00-USD, 17.10.2022 tarihinde 10.000,00-USD, 18.10.2022 tarihinde 9.000,00-USD ödeme yaptığını, sözleşme konusunun davalı tarafça ifa edilmediğini ve davalının 02.05.2022 tarihi itibari ile temerrüde düştüğünü,

davalı tarafın sözleşmeye aykırı hareket etmesinden kaynaklı olarak müvekkilinin maddi ve manevi olarak mağdur olduğunu beyan ederek müvekkilinin uğramış olduğu tüm zararlara ilişkin maddi tazminatın tamamının yargılama içinde belirlenmesinden sonra bakiyesinin harçları ikmal edilmek kaydıyla şimdilik 200.000-TL + 33.000-USD (906.180,00-TL)[fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden talep edilmekte olup (02.10.2023 tarihinde 1-USD = 27,46-TL)] = 1.106.180,00-TL alacak ile temerrüd tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,

vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

HMK Md. 6, genel yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin yerleşim yeri olduğunun düzenlendiğini, müvekkilinin ticaret sicil kayıtlarında sabit olan adresinin -------- olduğunu, ayrıca davacı tarafça davanın bu mahkemede görülmesinin gerekçesi olarak davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında taraflar aralarında çıkacak uyuşmazlıklar için ------ Asliye Ticaret Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olarak gösterilmesi olduğunu, ancak söz konusu Yetki sözleşmesinin geçerli olmadığını, çünkü 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde ;

" Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava, sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verildiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, mahkemece yetkisizlik kararı verilerek, davanın yetkili --------- Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında 12.02.2022 tarihinde imzalanan --------- satım sözleşmesi kapsamında makina satım bedeli olarak 40.000,00 €+KDV toplam 48.000,00 EURO olarak belirlendiğini, müvekkili şirketin makineyi hazır etmesine rağmen kararlaştırılan bedel müvekkili şirkete ödenmediğinden karşı tarafa teslim edilemediğini,

müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesine rağmen davacı tarafça döviz kurlarındaki artış nedeniyle kötü niyetli olarak haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen bu davanın reddi gerektiğini beyan ederek, öncelikle huzurdaki dosyada yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ----------Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki "Makina Alım Satım Sözleşmesi" başlıklı eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili tahsili talebine ilişkindir. Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde, -------- Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek yetki itirazında bulunmuştur.

Dava dilekçesi ekinde ibraz edilen 17/02/2022 tarihli Makina Alım Satım Sözleşmesinin 7.maddesinde, taraflar arasında çıkacak tüm uyuşmazlıklarda --------- Asliye Ticaret Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı görülmektedir.HMK'nın 17.maddesi, "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." şeklindedir. Buna göre sözleşmedeki yetki şartının geçerli olabilmesi için sözleşmenin tacirler arasında yapılması gerekmektedir. TTK 11. maddesinde ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme şeklinde tanımlanmıştır.

TTK’nın 15. maddesinde esnaf, ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." şeklinde tanımlanmıştır.Mülga 6762 sayılı yasanın 1463. maddesine göre, --------- 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve -------- sayılı ------- yayımlanan, -------- sayılı -------- Kararında esnaf - tacir ayırımının nasıl yapılacağı belirlenmiş,

6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10. maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 sayılı TTK'nın 11/2 madde ve fıkrasında öngörülen --------- kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtilmiş olduğundan ------- kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi suretiyle yapılması gerekmektedir.

Bir kimsenin vergi mükellefi olması, TTK yönünden de tacir kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.

Gerçek kişi olan davacının tacir olup olmadığının araştırılması için ------- Vergi Dairesine ve------Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, -------- Vergi Dairesinin 24/11/2023 tarihli müzekkere cevabında; davacı ... defter tutmayı gerektiren vergi mükellefiyet kaydı bulunmadığının bildirildiği, -------- Ticaret Sicil Müdürlüğünün 27/11/2023 tarihli müzekkere cevabında; davacı ... gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Gelen müzekkere cevapları incelendiğinde; davacının tacir olmadığı, HMK'nın 17.maddesi uyarınca yetki sözleşmesinin ancak tacirler arasında düzenlenebileceği, bu nedenle "Makina Alım Satım Sözleşmesi" deki yetki şartının geçerli olmadığı anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmedeki yetki şartı geçerli olmadığına göre, yetkili Mahkeme HMK'daki yetkiyi düzenleyen genel hükümlere göre belirlenecektir.

HMK'nın 6.maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davalının açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK'nın 10.maddesine göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Davalının adresi -------- olup, ------- Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırında kalmaktadır. Sözleşmenin ifa edileceği yer de davalının adresinin bulunduğu yerdir.

Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde ------- Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkilidir. Açıklanan nedenlerle Mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.