İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/757 K.2025/49

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/757 Esas

KARAR NO: 2025/49

DAVA

İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178))

DAVA TARİHİ: 18/10/2023

KARAR TARİHİ: 29/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 13.08.2020 tarihinde 50.000 TL sermaye ile kurulduğunu, kuruluş işlemlerinin 13.08.2020 tarih ve --------- sayılı ----------- yayınlandığını, sermayesinin tamamının müvekkili şirketin kurulması ile eş zamanlı olarak müvekkili şirket ile ---------Ş arasında yazılı kira sözleşmesi imzalandığını, söz konusu kira sözleşmesinin kiracı tarafında müvekkili şirketin yer aldığını, ilgili sözleşmede ------------ tarafından müvekkili şirkete 2.500.000 TL KDV dekorasyon destek bedeli ödeneceğine dair taahhüdün yer aldığını,

müvekkili şirketin ----------- aldığı bir kısım dekorasyon destek bedelini de kullanarak kiraladığı taşınmazda ---------- isimli yabancı şirketten “---------”/ ----------” markası için aldığı lisansla müze işletmeye başladığını, müvekkili şirketin tek ticari faaliyetinin ----------- kiraladığı taşınmazda "----------" markası altında işlettiği müze olduğunu, müvekkili şirketin ticari merkezinin de aynı adreste olduğunu, müvekkili şirketin başkaca bir adresi, ticari faaliyeti veya işletmesi bulunmadığını, müvekkili şirketin işlettiği müzeye pek rağbet gösterilmediğini, müvekkili şirketin borçlarını ve kira bedelini ödeyemez duruma geldiğini,

kira bedelinin düşürülmesi konusundaki taleplerinin karşılık bulunmadığını,---------- tarafından müvekkili şirketin malvarlıklarına haciz konulduğunu, müvekkili şirket tarafından verilen teminat mektubunun paraya çevrildiğini, müvekkili aleyhine tahliye davası ikame edildiğini, müvekkili şirketin işlettiği müzeye pek rağbet olmadığından gelir elde edilemediğini, müvekkil şirketin uzunca bir süredir zarar ettiğini, müvekkil şirketin gelirlerinin aylık kira borcunu ödemeye dahi yetmediğini, müvekkili şirketin borçlarını ödeme kabiliyeti kalmadığını, söz konusu durumu ortaya koyan teknik raporun dosyaya arz edildiğini,

durumun daha da kötüleşmemesi için müvekkili şirketin İİK m. 178/1 uyarınca iflasına karar verilmesinin gerektiğini, müvekkili şirketin iflasını istemek için genel kurul kararı ve yönetim kurulu kararı da alındığını belirterek İİK m. 178/1 uyarınca müvekkili şirketin iflasına, yargılama giderleri ve ücreti vekalet takdirine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 178. madde hükümlerine dayalı doğrudan iflas istemine ilişkindir.Şirketin sicil adresine göre mahkememizin yetki alanı içinde kaldığı anlaşılmıştır.

İİK'nun 166.maddesindeki usulle ilanlar yapılmıştır.Mahkememizin tensip ara kararı uyarınca iflas avansının yatırıldığı anlaşılmıştır.----------- Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacı şirketin toplam 280.204.54-TL vergi borcu olduğu mahkememize bildirilmiştir. ------------ 27/10/2023 Tarihli Yazısından, Şirketin Adresinin “ -------- Mah.---------Cad.--------- Sit.-------- No:--------- ----------", sermayesinin 50.000TL olduğu, ana sözleşmesinin 13/8/2020 tarihinde tescil edildiği, yönetim kurulu üye/yetkilileri ----------, ----------- olduğu tespit edilmiştir. --------- yazılan müzekkereye cevap verildiği,

davacı şirketin kuruma borcunun olmadığı bildirilmiştir. Doğrudan iflas şartlarının mevcut olup olmadığı hususunda davacı şirketin tüm malvarlığı ile ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. 07/10/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"...

Heyetimizce hazırlanan 31.05.2024 tarihli rayiç bilançoya göre şirketin öz kaynaklarının (-) 435.567,06 TL olduğu, borca batıklık durumunun aciz halinin üst sınırı olduğu, bu nedenle, borca batık durumda olduğu tespit edilen şirketin İİK m.178 uyarınca aciz sebebiyle iflasına karar verilebileceği, borca batıklığın İİK m.179'da başlı başına iflas sebebi olarak da düzenlendiği..." yönündeki tespit, değerlendirme ve kanaatlerini sunmuşlardır.

TTK’nın 376/3. maddesine göre, şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır. Bu bilançodan aktiflerin, şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediğinin anlaşılması halinde, yönetim kurulu, bu durumu şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirir ve şirketin iflasını ister.

Davacı tarafça talep dilekçesi ekindeki belgelerde davacı şirketin 25/09/2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantı tutanağında şirketin iflasının istenmesine dair karar alındığı görülmüştür.

Tüm bu belirlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde. Bilindiği üzere bir tacir iki halde doğrudan doğruya, takipsiz olarak kendi iflasını isteyebilir. Bu haller yukarıda da anlatıldığı gibi İİK.m.178 ve m.179'da düzenlenmiştir. İİK.m.178 genel olarak bütün tacirler için geçerli iken, İİK.m.179 sadece sermaye şirketlerine uygulanabilir. İİK.m.178'e göre borçlu tacir "aciz halinde bulunduğunu" ileri sürerek kendi iflasını isteyebilir.

İİK.m.179'a göre ise bir sermaye şirketi "pasifinin aktifinden fazla olduğunu-borca batık olduğunu" iddia ederek kendi iflasını isteyebilir, hatta istemek zorundadır. Bir sermaye şirketi borca batık olması halinde, yönetim kurulu durumu mahkemeye bildirmeye yalnızca yetkili değil, aynı zamanda mecburdur.

Çünkü, bir şirketin borca batık olması halinde bu durumun kamu düzenini ilgilendiren bir durum olduğu kabul edilerek emredici hükümlerle bu durumdaki şirket ve kooperatiflerin idare ve temsil ile görevlendirilmiş olan organlarına durumu mahkemeye bildirerek şirketin iflasını isteme görev ve yetkisi verilmiştir.

Somut olayda, dosya ve davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yaptırılan incelemeler neticesinde bilirkişi kurulunca davacı şirketin TTK 376/3.maddesi çerçevesinde aktiflerin muhtemel satış fiyatı esasına göre rayiç değerler yönünden 31/05/2024 tarihi itibariyle (-) ¨ 435.567,06 TL borca batık durumda olduğu tespit edilmiştir. Kayden borca batık olduğu görülen şirketin salt bu durumu, tek başına iflâs kararı vermeye yeterli değildir.

Böyle bir durumda alacaklılara sermaye şirketinin borca batıklık iddiasının gerçek olmadığını kanıtlama olanağını vermek amacıyla iflas talebinin İİK.'nın 166.maddesinde öngörülen usulle ilan edilmesi ve bu ilandan sonra itiraz edenlerin itirazları değerlendirilerek mahkemece iflas koşullarının oluşup oluşmadığının re'sen araştırılarak varılan sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemenin şirketin gerçek olmayan hukuki muamelelerle borca batık hale geldiği ve kötü niyetli olarak kendi iflasını isteyip istemediği hususunu re'sen araştırması gereklidir.

Mahkememizce İİK'nın 166. maddesi gereğince gerekli ilanlar yapılmış olup dosyadaki deliller çerçevesinde davacı şirket yönünden iflâs isteminin kötü niyetli olmadığı, fiktif işlemlerin bulunmadığı tespit edilmiş, buna göre davacı şirketin pasiflerinin aktiflerinden fazla olduğu, borç ödemeden aciz halinde bulunduğu, İİK.m.178 kapsamında aciz nedeniyle doğrudan doğruya iflas koşullarının oluştuğu anlaşıldığından davacı şirketin iflâsına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.