İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/225 K.2025/1091

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/225 Esas

KARAR NO : 2025/1091

DAVA

İflas (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156))

DAVA TARİHİ : 24/03/2024

KARAR TARİHİ : 10/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...'in alçı sıva ve boya işiyle iştigal ettiğini, davalı ile 16/03/2010 tarihli “--------” başlıklı sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmede müvekkilinin ---------- villaların alçı, sıva ve boya işlerini alt yüklenici olarak üstlendiğini, müvekkilinin sözleşmedeki edimi yerine getirdiğini ancak hak edişinin müvekkiline ödenmediğini, önce --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı dosyası üzerinden örnek 7 ödeme emri gönderildiğini, daha sonra takip yolu değiştirilerek aynı dosya üzerinden iflas yoluyla takibe geçildiğini,

davalı hakkında iflas kararı verilmesi için ---------- E. sayılı dosyası üzerinde dava ikame edildiğini söz konusu yargılama devam ederken müvekkili ile davalı arasında 01.10.2021 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, sözleşme konusu borcun mahkeme huzurunda da ikrar edildiğini, ilgili sözleşmede alacağın 538.673,33 USD olarak belirlendiğini, söz konusu sözleşmenin 3-d maddesinde 35.000 USD daha ilaveten ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, ilgili sözleşme hükümlerine göre davalı tarafça dolar cinsinden ödeme yapılması gerekirken ---------- Esas sayılı dosyasına TL cinsinden ödeme yapıldığını, bu dosyanın karara çıktığını,

davalı tarafın ödemesi gereken toplam 355.600 USD ile bu bedele işlemiş reeskont avans faizi ve vekalet ücretini ödememesi üzerine --------- İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı dosyası üzerinden iflas takibi başlatıldığını, davalının bu takibe haksız ve niyetli olarak borcu olmadığına dair itirazda bulunduğunu belirterek davalı şirketin --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- E. sayılı dosyasına itirazının kaldırılmasına, davalının 355.600 USD borçlu olduğunun tespitine, davalı şirketin iflasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili aleyhine hukuki ve fiili dayanaktan yoksun olarak huzurdaki davanın ikame edildiğini, alacağının -------- E. Sayılı dosyasında görülmekte olan iflas davası yoluyla tahsil edildiğini, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafın alacağının Amerikan Doları cinsinden olmasına rağmen, 2011 yılında müvekkili şirket aleyhine başlatılan takipte Türk Lirası cinsinden talepte bulunulmuş olduğunu, --------- E. sayılı dosyası ile görülmekte olan iflas davası çerçevesinde hazırlanan mehil sözleşmesi ile mükerrer bir alacak talebinde bulunulduğunu,

bu sözleşmenin borçlar hukuku çerçevesinde yeni bir borç doğurmadığını, sadece söz konusu iflas davasında usuli bir işlem kapsamında hazırlanmış bir belge olduğunu, dava konusu belgenin hukuki bir geçerliliği bulunmadığını, bu sözleşmenin müvekkili şirketi bağlayıcı nitelikte olmadığını, müvekkilinin anonim şirket olduğunu, belgenin hazırlandığı sırada şirket temsili bakımından çift imza kuralının geçerli olduğunu, bu durumun ticaret siciline tescil edildiğini, davacı tarafından bilinebilecek nitelikte olduğunu,

bu sebeple davacının talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Uyuşmazlığın, taraflar arasında kurulan 16/03/2010 tarihli eser sözleşmesinden doğan alacağa ilişkin olarak yapılan yargılama sırasında taraflar arasında kurulan ve mahkememize de sunulan 01/10/2021 tarihli ek protokol kapsamındaki alacağın ödenmemesi sebebiyle başlatılan iflas yoluyla adi takibe yapılan itirazın kaldırılması isteminin yerinde olup olmadığı, mahkememizin ---------- E sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında iş bu dava konusu edilen alacağın hesaba katılıp katılmadığı,

davacının USD cinsinden alacağına ilişkin başlatılan takip tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı bu kapsamda itirazın kaldırılması ve iflas şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

İflas avansının yatırıldığı görülmüştür.Davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, bilirkişi raporları alınmış, taraflarca sunulan diğer deliller ile birlikte değerlendirilerek tahkikat sonuçlandırılmıştır.Mahkemimizin 09/10/2024 tarihli duruşma ara kararına istinaden dosya mali müşavir ve borçlar hukuku alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 13/03/2025 tarihli raporda; " Dosya mevcudunda 16/03/2010 tarihli eser sözleşmesinin aslı yahut fotokopisi mevcut olmadığından davacının ilgili sözleşmeden kaynaklı olarak davalı şirketten alacaklı olup olmadığının tespit edilemediği,

İlgili sözleşmeden kaynaklı borcun Sayın Mahkemenin --------- E. sayılı dosyasına ödenip ödenmediğinin anlaşılabilmesi Sayın Mahkemenin --------- E. Sayılı dosyasına ait tüm belgelerin incelenmesi gerektiği, ancak dosya mevcudunda yalnızca ---------- E. sayılı dosyaya ait bilirkişi raporlarının mevcut olduğu, söz konusu rapor içeriklerinden, davacı tarafından 16/03/2010 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklı tüm alacağının Sayın Mahkemenin --------- E. sayılı dosyasına konu edilip edilmediğinin anlaşılamadığı,

Dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelerden davacı şirketin 16/03/2010 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı şirketten alacaklı olup olmadığı; ilgili sözleşmeden kaynaklı borcun Sayın Mahkemenin --------- E. sayılı dosyasına ödenip ödenmediği konusunda bir tespitte bulunulmasının mümkün olamadığı" görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 15/10/2025 tarihli ek raporda. "Davacı taraf --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- E. sayılı dosyaya ilişkin takip talebinde borcun sebebini "76/03/2010 Tarihli taraflar arasında imzalanan Alçı Sıva ve Boya Uygulama Sözleşmesi Gereği 10 adet hakediş ve aynı sözleşme 14 mad.

Gereği %7,5 kesilen 10 adet Hakedişten kalan teminat ve yine taraflar arasında imzaları kabul edilen 01/10/2021 tarihli sözleşme 3-b,c maddesi gereği taraflar arasında kabul ve taahhüt edilen fakat ödenmeyen USD alacağımız daha önce --------- sayılı dosyası kapsamı alacak bakımından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla daha önce fazlaya ilişkin kur farkı ve oranına saklı tuttuğumuz ödenmeyen kalan bakiye ödenmeyen USD alacağımız.

320.600.-USD 16.03.2010 tarihli taraflar arasında imzalanan Alçı Sıva ve Boya Uygulama Sözleşmesi gereği 10 adet hakediş ve aynı sözleşme 14. Mad.

Gereği %7,5 kesilen 10 adet Hakedişten kalan teminat ve yine taraflar arasında imzalanıp kabul edilen 01/10/2021 3-d maddesi gereği taraflar arasında kabul ve taahhüt edilen fakat ödenmeyen USD alacağımız daha önce --------- sayılı dosyası kapsamı alacak bakımından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla daha önce fazlaya ilişkin kur farkı ve oranına yönelik saklı tuttuğumuz ödenmeyen kalan bakiye ödenmeyen USD alacağımız 35.000 USD.” şeklinde açıkladığı,

Kök raporumuzdan sonraki süreçte celp edilen -------- E. sayılı dosyasına ait belgeler incelendiğinde, davacı tarafın iddia ettiği gibi 01/10/2021 tarihli Mehil Verme Sözleşmesinin -------- E. sayılı dava dosyasına sunulduğu ve bu durumun ilgili dosyada mevcut duruşma tutanaklarına yansıdığı,

davalı şirketin işbu Mehil Verme Sözleşmesi kapsamında davacıya ödemeler yaptığı, dolayısıyla 01/10/2021 tarihli Mehil Verme Sözleşmesi'nin davalı şirket açısından hukuken bağlayıcı hale geldiği,Davacı ile davalı şirket arasında akdedilen ve davalı şirket tarafından --------- E. sayılı dosyaya sunularak bağlayıcı hale gelen 01/10/2021 tarihli Mehil Verme Sözleşmesinde davacının toplam alacağının (538.673,33 USD + 35.000 USD=)573.673,33 USD olarak gözüktüğü,Davacı söz konusu alacağın tahsili için öncelikle Sayın Mahkemenin --------- E. sayılı dosyasında incelenen--------- İcra Müdürlüğünün -------- E. sayılı takip başlattığı,

bu takipte yabancı para cinsinden olan alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL cinsinden talep edildiği,

Davacı tarafın ---------İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı takipte TL cinsinden tahsilini istediği alacağın takip tarihindeki karşılığının (945.723,72 TL /1,71 TL=) 553.054,80 USD olarak hesaplandığı,01/10/2021 tarihli Mehil Verme Sözleşmesinde, taraflar davalı şirketin davacıya olan toplam borcunun 573.673,33 USD olduğu konusunda mutabık kaldığına göre, toplam alacak tutarından davacının ---------- İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı takibe konu ettiği kısmi alacak tutarının (553.054,80 USD) düşülmesi gerektiği, bu düşüm yapıldıktan sonra,

davacının davalı şirketten icra takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacak tutarının 573.673,33 USD - 553.054,80 USD= 20.618,53 USD olarak hesaplandığı,Sayın Mahkemenin işbu rapordaki tespit ve değerlendirmelerimizin benimsenmesi halinde, davalı şirket tarafından --------- İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı dosyasına yönelik yapılan itirazın 20.618,53 USD'lik kısım bakımından kaldırılmasına karar verilebileceği" kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Davaya konu --------- İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının davalı şirket hakkında 16/03/2010 tarihinde imzalanan Alçı sıva ve Boya Uygulama sözleşmesi 14.md. gereği, 10 Adet Hakediş ve 10 Adet Hakedişten Kesilen 967,5 Teminat Alacağının 01/10/2021 T.

Sözleşmenin 3/b Md. uyarınca ödenmeyen bakiye 320.600,00-USD ve 3/d Md. uyarınca ödenmeyen 35.000.-USD olmak üzere 355.600.-USD Toplam Alacaklarının, tahsil tarihine kadar Bankalarca USD Mevduata ödenen en yüksek Mevduat Faizi (3095/4-b) tatbik edilmek suretiyle (...) --------- E. kapsamı alacak bakımından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla” şeklindeki açıklama dayanak gösterilmiş ancak gerek iflas yoluyla adi takip takibinde gerekse ödeme emrinde alacağın TL cinsinden karşılığının gösterilmediği, alacağın 320.600 USD olarak gösterildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, açılan itirazın kaldırılması ve iflas davasında davacının davalı borçlu hakkında başlattığı iflas yoluyla adi takipte takip talebi ve ödeme emrinde takip çıkış miktarlarının USD üzerinden gösterildiği, davacı alacaklının takibe konu takip talebinde ve ödeme emrinde asıl alacak miktarını döviz cinsinden gösterdiği görülmektedir.

Davacının, Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesinin uyarınca seçimlik hakkını, yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı olarak tahsil edilmesi yönünde kullandığı, itirazın iptali davasında olduğu gibi itirazın kaldırılması ve iflas davasında da usulüne uygun geçerli bir takip bulunmasının dava şartı olduğu, ancak iflas davasına konu iflas takibinde yabancı paranın TL karşılığının gösterilmediği bu kapsamda davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/2 ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.