İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/308 K.2026/18

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/308 Esas

KARAR NO : 2026/18

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/04/2024

KARAR TARİHİ : 13/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı taraf ile müvekkil şirket arasındaki ticari ilişki söz konusu olduğunu, bu ticari ilişki nedeniyle müvekkil şirketten yağ (motor vb. Kullanılan) ürünler satın aldığını, öyle ki, 16/07/2021 tarihli faturadan anlaşılacağı üzere 130.676,74 TL, 08/06/2021 tarihli faturadan anlaşılacağı üzere 71.449,00 TL, 09/07/2021 tarihli faturadan anlaşılacağı üzere 113.280,00 TL, 14/06/2021 tarihli faturadan anlaşılacağı üzere 107.840,20 TL, 27/05/2021 tarihli faturadan anlaşılacağı üzere 105.284,32 TL,

25/05/2021 tarihli faturadan anlaşılacağı üzere 107.521,60 TL alacaklı olduğumuz ve buna istinaden düzenlenen cari hesap sözleşmesi niteliğinde belgeden anlaşılacağı üzere ve genel toplamda 582.151,89 TL alacaklarının baki olduğunu, davalı tarafın ödemeyi yaptığını iddiası söz konusu olup;

müvekkil şirketin banka hesaplarına gelen bir para olmadığı gibi şirket adına kesilmiş bir çekte olmadığını, söz konusu alacağa karşılık muhatap müvekkile herhangi bir ödeme yapılmadığını, basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalının ifa iddiasında bulunması durumunda, bu ifanın geçersiz kişilere karşı yapıldığı hususu dikkate alınması gerektiğini, delil olarak sunulan faturaların hepsi irsaliye yerine geçtiğini, müvekkil şirket yetkilisi dışında kişilere yapılan ödemelerle davalının borçtan kurtulmaya çalışması hukuk dışı olduğunu, müvekkil limited şirket olup banka hesapları ortada olduğunu,

söz konusu alacak likit bir alacak olup haksız itiraz ile duran takibin devamı ile %40 dan az olmamak üzere icra inkar tazminatı talep ettiklerini, davalının haksız ve hukuka aykırı itirazının iptali ve takibin devamına karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil; davacı firmadan gemilerinin makinelerinde kullanılmak üzere, dönem dönem yağ satın almış olup, her seferinde ödemeler çek ile yapılmış, davacının talebi üzerine çekler her seferinde davacının o dönem daimi çalışanı olan -------- teslim edildiğini, -------- da bu çekleri tahsil etmiş olup, dolayısıyla davacının çalışanı ---------- karşı da müvekkil şirkette bir güven oluştuğunu, daha önce de çeklerin ödemelerinde bir sıkıntı olmadığıından yine davacı şirketin talebi üzerine çek --------- teslim edilmiş ve ---------- da her zamanki gibi çeki tahsil ettiğini, bazen çekler direkt tahsil edilmiş,

bazen de takas edilerek tahsil edildiğini, her halukarda müvekkilin banka hesabından çek bedelleri ödendiğini, davacı taraf haksız çıkar sağlamaya çalışmakta olup, hiç bir kanun maddesi kötü niyeti korumamakta olduğunu, davacı şirket; birkaç kere yapılmış çek tahsilatları ile çalışanına olan güveni müvekkil şirkette bilerek oluşturmuş olup, çeki çalışanına teslim etmemizi davacı şirketin yetkilileri özellikle istediğini, müvekkil yetkilileri;

karşı tarafın arabuluculuk başvurusunda bulunması üzerine ---------- görüşmüş olup, bu durumu -------- sorduğunu, --------- ise çeki tahsil ettiğini ve çeki tahsil ettiğinin ertesi günü işten çıkarıldığını beyan etmiş ve taraflarına işten ayrılış bildirgesini verdiğini, dolayısıyla bilirkişi defter incelemesi yaptığında ve ödemeler karşılaştırıldığında müvekkilin karşı tarafa borcu olmadığı,

tüm borcunu çeklerle ödemiş olduğu görülecek olup, karşı tarafın hiç bir iddiası taraflarınca kabul edilmediğini, ayrıca müvekkil şirket ile kardeş şirket olan --------- Şirketi de gemilerinde kullanılmak üzere davacı firmadan birçok kez yağ almış ve yine ödemeler çek ile yapılmıştır ve çekler her seferinde aynı çalışan olan --------- teslim edildiğini, tslim tutanakları imzalatılmış ve çekler davacı şirket tarafından bazen direkt tahsil edilmiş bazen de çekler takas edilerek alacaklarını tahsil ettiklerini, işbu sebeple davacının tüm iddia ve talepleri haksız olup, davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

Mahkememizce alınan 10/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda bilirkişi.

Davalının incelenen 2021, 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, yevmiye ve envanter defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davalının 2021, 2022 yıllarına ait defteri kebirlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmadığı, davalının incelenen 2023 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı,

davacının 2021, 2022, 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin davacı tarafından ibraz edilmediği için incelenemediği, davacı taraf ticari defterlerini ibraz etmediğinden davacının ticari defterlerinin incelenemediği, davacının ticari defter kayıtları ile davalının ticari defter kayıtlarının karşılaştırılamadığı, davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılıp yaptırılmadığı, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı,

davalının ticari defterlerindeki kayıtların davacının ticari defter kayıtlarına aykırı olup olmadığı ile ilgili bir tespit yapılamadığı, ayrıca icra takibine konu alacağın dayanağı olan faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı ile ilgili de bir tespit yapılamadığı, İcra takibine konu alacağın dayanağı olan belgelerin davacı --------- Şti. tarafından davalı -------- Şti. adına düzenlenmiş 6 adet e-Arşiv Fatura olduğu, İcra takibine konu alacağın dayanağı olan 6 adet e-Arşiv Faturanın fotokopisinin dava dosyasında bulunduğu,

İcra takibine konu alacağın dayanağı olan 6 adet irsaliye yerine geçen e-Arşiv Faturada yazılı olan malların davalıya teslimine ilişkin 6 adet irsaliye yerine geçen e-Arşiv Faturanın teslim alan kısmında isim ve imza bulunmadığı, Ancak icra takibine konu alacağın dayanağı olan 6 adet faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, “Faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olması faturalar içeriğindeki malın davalıya teslim edildiğine karine oluşturur.” İcra takibine konu alacağın dayanağı olan 6 adet e-Arşiv Faturanın davalıya kağıt ortamda gönderildiğine ve teslim edildiğine dair dava dosyasında bir belge bulunmadığı,

İcra takibine konu alacağın dayanağı olan 6 adet e-Arşiv Faturanın davalıya elektronik ortamda iletildiğine dair dava dosyasında bir belge bulunmadığı, Ancak icra takibine konu alacağın dayanağı olan 6 adet faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu durumun dayanak faturaların davalı tarafından teslim alındığını gösterdiği, İcra takibine konu alacağın dayanağı olan 6 adet faturaya davalı tarafından itiraz edildiğine dair dava dosyasında bir belge bulunmadığı,

Davalının 2021, 2022, 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin tarafımca incelendiği ve davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş tüm faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu nedenle davalının BA bildirimlerinin tarafımca değerlendirilmediği, Çek Fotokopileri, Çek Tahsilat Makbuzları ve Banka Dekontları” başlıklı bölümde davalı tarafından davacıya verilen çeklerle ilgili bilgilerin ve bankalara yazılan müzekkereler ve bankaların cevaplarının değerlendirildiği,

dava dosyasında bulunan dava dışı üçüncü şahıs ---------- ait 15.10.2024 tarihli --------- Uzun Vade Hizmet Dökümü isimli belgenin incelenmesinde; dava dışı üçüncü şahıs ---------- davacı şirkette 04.07.2022 tarihinde işe girişinin yapıldığı, 03.01.2023 tarihinde davacı şirketten işten çıkışının yapıldığı, Dava dosyasında bulunan ---------- Uzun Vade Hizmet Dökümü’ne, davalının ticari defterlerinde yer alan kayıtlar ve davalı vekili tarafından sunulmuş olan bu kayıtlara ait dayanak belgelerde yer alan bilgilere göre;

dava dışı üçüncü şahıs ----------, davacı tarafından davalıdan yapılan ilk çek tahsilatlarının tarihi olan 20.09.2021 tarihinde davacı şirkette çalışmadığı, davacı tarafından davalıdan yapılan ikinci çek tahsilatlarının tarihi olan 02.01.2023 tarihinde davacı şirkette çalıştığı, ------- Şubesi’ne ait, 27.07.2023 keşide tarihli, --------- çek numaralı, 582.151,86 TL bedelli 1 adet çeki ---------- tahsil etmiş olduğu tarih olan 27.07.2023 tarihinde de-------- davacı şirkette çalışmadığı, İcra takibine konu alacağın dayanağı olan 2021 yılına ait 6 adet faturanın davalının 2021 yılına ait ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,

davalının 2021, 2022, 2023 yıllarına ait ticari defter kayıtlarına göre.

07.07.2023 takip tarihi itibarıyla davalının davacıya borçlu olmadığı, davacı tarafın 582.151,86 TL asıl alacak ve 41.484,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 623.636,16 TL takip tutarı üzerinden başlatmış olduğu icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine açmış olduğu itirazın iptali davasında davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline karar verilmesini istediği, harca esas dava değerini 623.636,16 TL olarak gösterdiği yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Eldeki dava, cari hesaba dayalı davacı tarafından açılan icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ilişkindir.--------- İcra Müdürlüğü'nün-------- esas sayılı icra dosyası işbu dosya arasına alınmıştır.İcra takibine yapılan itirazın iptali 2004 sy. İİK md. 67'de düzenlenmiştir. Buna göre; "(1)Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.

(3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.İşbu davanın yasal bir yıllık süresinde açıldığı anlaşılmakla esastan incelemeye geçilmiştir. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.

7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.Davaya konu takip, faturaya dayalı alacağın tahsiline ilişkindir.

Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.Somut olayda davalı tarafından --------, ---------- IBAN numaralı hesabından 27.07.2023 tarihli 582.151,86 TL Davacı-------- Şti. Emrine olan çek, --------, -------- IBAN numaralı hesabından 31.11.2021 tarihli 27.900,00 TL Davacı--------- Şti.

Emrine olan çek,---------, ---------- IBAN numaralı hesabından 30.10.2021 tarihli 26.000,00 TL Davacı -------- Şti. Emrine olan çekler ile borcun ödendiği savunulmuştur. Mezkur savunma bileşik ikrar mahiyetinde olduğundan işbu davada ödediğini ispat yükü davalının üzerindedir.Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için dosya bilirkişiye tevdii edilmiş 10.10.2025 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır.

Rapor incelendiğinde davacı tarafından ticari defterlerin sunulmadığı, davalı tarafından ticari defterlerin sunulduğu, davalının 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmadığı, 2023 yılı ticari defterlerinin ise usulüne uygun olarak tutulduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için ----------- Şubesi'ne ait 27.07.2023 tarihli 582.151,86 TL bedelli çekin davacı tarafından tahsil edilip edilmediği, davalı tarafından davacının eski çalışanı olan ---------- çekin teslim edildiği, davacı tarafından dava dışı eski çalışanı --------- bu hususta yetki verilip verilmediği,

taraflar arasında bu şekilde teamül bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde --------, --------- IBAN numaralı hesabından 31.11.2021 tarihli 27.900,00 TL Davacı --------- Şti. Emrine olan çek ve --------, --------- IBAN numaralı hesabından 30.10.2021 tarihli 26.000,00 TL Davacı ----------- Şti.

Emrine olan çekler yönünden davacının talepte bulunmadığı, ayrıca mezkur çeklerin davacı cirosu ile factoring şirketlerine ciro edildiği ve çeklerin ödendiği, davacının bu çeklere yönelik itirazının bulunmadığı, bu haliyle ---------- çekleri tahsil yetkisinin verdiğinin kabul edileceği, her ne kadar davacı tarafça lehdar cirosundaki imzaya itiraz edilmiş ise de ---------- tarafından yetkilendirdiği kabul edildiğinden imza incelemesi yapılmasına gerek olmadığı, davalının keşide tarihi itibariyle --------- davacının çalışanı olmadığını bilme ihtimali bulunmadığı, davacının ticari defterlerini sunmadığı,

davalının ise 2023 yılı ticari defterlerini sunduğu, HMK'nin 220/3 maddesi uyarınca davalının ticari defterlerine itibar edilmesi gerektiği, davalının ---------, ----------- IBAN numaralı hesabından 27.07.2023 tarihli 582.151,86 TL bedelli çek ile ödeme yaptığını ispatladığı ve davalının davacıya borcunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.