İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/32 K.2024/900

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/32 Esas

KARAR NO: 2024/900

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 11/01/2024

KARAR TARİHİ: 05/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortacılık ile iştigal eden ---------- önde gelen sigorta şirketlerinden olup dava dışı--------- Şirketi'ne ait emtiayı doğabilecek hasarlara karşı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ile teminat altına aldığını, dava dışı sigortalı ----------Ş tarafından, ---------- yerleşik yine dava dışı --------- isimli firmasına------------ teslim şekliyle 4.362 Koli /15.065,30 brüt kg atıştırmalık (Kek, Gofret vb.) cinsi emtianın satıldığını,

---------- olarak satılan emtianın ---------- ---------- sevkiyatı için sigortalı tarafından davalı nakliyeci ---------- firması ile anlaşıldığını ve davalının emtiayı taşımayı üstlendiğini, emtianın sigortalı firma tesislerinden --------- - --------- plakalı araca 08/05/2023 tarihinde tam ve sağlam olarak yüklemini ve karayoluyla ------------ sevk edildiğini, 19/05/2023 tarihinde alıcı tarafından emtianın ıslak olduğunun tespit edildiğini ve eksper raporunda da belirtildiği üzere CMR belgesi üzerine hasar notu düşülerek emtianın teslim alındığını,

ekspertiz incelemesi sonucunda --------- ---------- --------- - -------- plakalı araç ile sevk edilen atıştırmalık (Bisküvi, Kek, Gofret vb.) cinsi emtianın 570 kolisinin nakliyesi esnasında, taşıma aracının içine aracın brandasından ve/veya kapaklarından giren yağmur suyu nedeniyle ıslanmış ve kısmen zayi olduğunun anlaşıldığını, zarar üzerine müvekkilince, sigortalısının uğradığı hasar bedeli olan 3.453,60 EUR ödeme yapıldığını, böylelikle müvekkilinin TTK m. 1472 uyarınca sigortalısının "kanuni halefi" olduğunu,

ayrıca sigortalı ibra ve temlik belgesi düzenleyerek hasardan doğan her türlü hak ve alacağını müvekkiline devir ve temlik ettiğini, bu yönüyle de müvekkilinin TBK m. 183 uyarınca “akdi halef" sıfatını da kazandığını, davalının taşımayı CMR belgesi düzenleyerek üstlendiğini ve aynı zamanda bu taşıma işi için navlun ücreti alarak navlun faturası düzenlediğini, taşıma ---------- ---------- yapıldığından davalının CMR Konvansiyonu hükümleri uyarınca meydana gelen hasardan taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğunu,

ayrıca yine davalının taşıyıcı olarak emtiayı sağlam ve eksiksiz olarak alıcısına teslim edemediğinden aynı zamanda TTK leri uyarınca da sorumlu olacağını beyan ederek davalının---------- İcra Müdürlüğü --------- E. sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazının iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, sigortalısına ödeme yapıp yapmadığının belli olmadığını, eğer yapıldıysa da ödemenin hatır ödemesi olduğunu ileri sürdüğünü, ancak müvekkilinin sigortalısı olan dava dışı ---------Şirketi'ne yaptığı 3.453,60-EBUR tutarındaki tazminat ödemesinin dekontunun dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, bir an için davalının ödeme dekontunun sunulmadığı savunması kabul edilse dahi, davaya konu takip talebinin dayanak belgesinin de söz konusu ödeme dekontu olduğunu, ödeme emri ve dayanak belge olan dekontun davalıya/borçluya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini,

dolayısıyla davalının aslında ödeme dekontunun mevcut olduğundan ve bu ödemenin doğru kişi olan sigortalıya yapıldığından haberdar olduğunu, eksper raporunda ve dava dilekçesinde emtianın bir kısmının hasarlandığı ve hasarlanan kısmın tamamen zayi olduğunun belirtildiğini, dolayısıyla hasar hesabı ile ilgili herhangi bir çelişki veya ihtilaf bulunmadığını, ayrıca ----------- sayılı ve 11/05/2011 tarihli kararında da eksper raporunun hukuken güvenilir delil olduğuna işaret edildiğini, davalı her ne kadar taşımanın hem ---------hem de ---------- teslim tipi ile taşınmış olduğuna ilişkin çelişkili beyanlarda bulunsa da,

gümrük beyannamesi ve eksper raporundan da anlaşılacağı üzere taşımanın ---------- teslim şekli ile gerçekleştirildiğini, --------- düzenlenen --------- teslim şekline göre satıcının emtiayı paketleyip, ön taşımasını gerçekleştirdiğini, ihracat gümrüklerini ödeyip son olarak ana taşıma aracına yükleme ve teslim ile sorumluluğunu tamamlamış olduğunu, bu aşamadan sonra meydana gelecek tüm risklerde hukuki menfaatin alıcı firmaya ait olduğunu, olayda taşımanın bu şekilde gerçekleştirildiğini, ancak "----------" belgesi ile yurt dışında mukim alıcı hasara ilişkin haklarını sigortalı satıcıya ve müvekkiline devir ve temlik ettiğini,

dolayısıyla müvekkilinin davayı açmakta taraf sıfatı ve hukuki yararı bulunduğunu, emtianın bir kısmının zayi olmasının sebebinin aslen ıslanma olduğunu, bu hasarın ise ambalaj veya istif hatasından kaynaklanamayacağı gibi taşıma sırasında muhtemelen taşıma aracının yola ve yüke uygun olmaması sebebiyle meydana geldiğini, ayrıca davalının eğer ambalaj eksikliği sebebi ile emtianın hasara uğradığını savunuyorsa bunu ispat etmesi gerektiğini, CMR belgesine hasar şerhi düşüldüğünü, mahkemece aksinin kabul edildiği ihtimalinde dahi hasar şerhinin/ihbarının bulunmamasının yalnızca taşıyıcı lehine karine teşkil edeceğini,

hasar miktarı zaten taşıyıcının sınırlı sorumlu olduğu miktarın altında kaldığından davacının bu yöndeki savunmalarının bir anlam ifade etmediğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile; taşıma sırasında meydana gelen zarar bedelinin nakliye ve taşıma sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davacı tarafından sigortalısına ödenmesine dayalı olarak TTK m.1472 hükmü gereğince yapılan ödemenin davalı taşıma şirketinden tazminine ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.

Dava, miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olup, tensiben kurulan ara kararlar uyarınca icra dosyası ile hasar dosyası ve poliçe celp edilmiş, davacı vekili tarafından sunulan ekspertiz raporu, mal faturası, çeki listesi, navlun faturası, CMR belgesi, gümrük beyannamesi,

şahadetname ve sağlık sertifikası ve diğer deliller dosya içerisine alınmış ve konunun incelenmesinin teknik yönleri bulunması sebebiyle dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmış ve raporda belirtilen kanaat denetime elverişli görülerek tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.İtirazın iptali istemine konu -------- İcra Müdürlüğünün ----------- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacının alacaklı davalının borçlu olduğu, 3.453 Euro para cinsinden alacağın davalı borçludan tahsiline ilişkin ilamsız icra takibinin 23/10/2023 tarihinde başlatıldığı,

süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu ve huzurdaki davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.Delil olarak bildirilen sigorta poliçelerinin incelenmesinde; davacı ...Ş ile dava dışı sigortalısı ---------Ş. arasında 31/03/2023-2024 tarihleri arasında -------- numaralı nakliyat emtea sigortası abonman poliçesi tanzim edildiği,

sigortanın konusunun sigortalının gemi, kamyon/ tır veya uçaklarla --------- tüm dünya ülkelerine ihraç edeceği içtikal konusu muhtelif ticari emteanın sigortalanmasına ilişkin olduğu ve sefer başına azami sigorta bedelinin 450.000 Euro olduğu görülmüştür.Davalı tarafından ---------Ş adına düzenlenen 09/05/2023 tarihli faturada navlun bedeli açıklaması ile 9.500,00 Euro hizmet tutarı belirlendiği,

davacı vekili tarafından sunulan ---------- tarafından düzenlenen 20/06/2023 tarihli ekspertiz raporunda --------Ş tarafından poliçelendirilen ve taşıyıcısı davalı olan,--------- --------- gitmekte olan---------Ş.'ye ait Atıştırmalık (Biküvi,Kek, Gofret vb.) 4.362 Koli / 15.065,30 Brüt Kg emtia üründen 570 koli Atıştırmalık (Kek vb.) emtiasının ıslaklık sebebiyle hasar aldığı tespit edilmiş, raporun sonuç kısmında “İncelememize sunulan belge ve bilgilere istinaden, --------, --------- - ----------, --------- --------- — ----------- plakalı araç ile sevk edilen Atıştırmalık (Biski Kek, Gofret vb.) cinsi emtianın 570 Kolisi,

nakliyat esnasında yarı römorkun içine brandasından ve/veya kapaklarından giren bir miktar yağmur suyu nedeniyle ıslanmış ve kısmen zayi olduğu, nakliyat esnasında oluşan ve ---------- şartı gereği hasar anında mülkiyet hakkı sigortalı firmada olan, bu hasar için, poliçe şartı----------- gereği, tazminat talebinin “teminat dahilinde” değerlendirilmesi uygun olacaktır” şeklinde görüş ve tespite yer verildiği bu kapsamda yapılan yine davacı tarafından sunulan 06/10/2023 tarihli ----------- Bankası dekontuna göre davacı ...Ş.

Tarafından dava dışı ------------Ş.'nin hesabına 3.453,60 EURO ödeme yapıldığı görülmüştür.Taraflarca bildirilen deliller toplandıktan sonra dosya taraf iddia ve savunmalarını tartışır ve karşılar rapor tanzimi için dosya CMR alanında uzman bir bilirkişi ---------- ile gıda mühendisi bilirkişi ----------- oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 07/11/2024 tarihli rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında,

davacının emteasını nakliyat sigortası ile sigorta teminatı altına aldığı dava dışı sigortalı ---------Ş. isimli şirkete uluslararası mal taşıması yapan davalının (akdi taşıyıcı), emtiaların taşınması esnasında oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin olup olmadığı, taşımanın ----------- (taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak teslim) şeklinde yapılmış olması ve davalının istifleme ve korumaya dayalı (branda ile kaplanmaması vs. sebeplerle ıslanmış olması nedeniyle) oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı, bu kapsamda davalının pasif husumet ehliyetinin olup olmadığı,

dava dışı şirketin mallarını nakliye sigorta poliçesi ile teminatı altına alan davacının sigortalısının zararını ödemesi sebebiyle T.T.K.

1472 maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak ödediği bedelin kadri maruf olup olmadığı, lütuf ödemesi niteliğinde olup olmadığı bu kapsamda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile itirazın iptali ve tazminat hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı ---------Ş. İle yine dava dışı ----------- şirketleri arasında 55.458,31 USD bedelli ihracat satışına ilişkin ticari ilişki kurulduğu, dava dışı ----------Ş nin satıcı, diğer şirketin alıcı olduğu, söz konusu ürünlerin taşınması ile ilgili olarak ise dava dışı sigortalı ile davalı arasında taşıma sözleşmesi kurulduğu, davalının akdi taşıyıcı dava dışı ---------Şti.'nin ise fiili taşıyıcı olduğu,

taşıma işinin --------- ---------yapılacak karayolu eşya taşımasına ilişkin olduğu ve bu nedenle somut olayda CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, CMR m.17/I hükmü uyarınca taşıyıcının teslim aldığı yükü aynı şekil ve sağlamlıkla varış noktasında alıcıya teslim etmekle yükümlü olduğu,

CMR m.30 hükmü gereğince somut olayda alıcı hanesinin kaşeli ve imzalı olması ve senet üzerine ürünlerin miktar ve adet bazlı olarak kayıtların yer alması sebebiyle ayrıca bir bildirim sürecinin aranmayacağı, denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda sunulan eksper raporu içeriği, görseller ve CMR kayıtları incelendiğinde davalı tarafından sorunsuz teslim alınan emteanın varış noktasında alıcıya teslim anında zararın söz konusu olduğu,

görseller dikkate alındığında zararın ıslanmaya dayalı oluştuğu, kapalı bir araç içerisinde taşınan emteanın koli-dış kaplarının hamurlaşacak ve yumuşama sebebiyle istif düzenini bozacak kadar sıvı ile temasının söz konusu olduğu, üretici ambalajında olan ürünlerin zarar görmesinde ambalaj noksanlığının söz konusu olmadığı, her ne kadar zarar miktarı ve tutarı netleştirilmemiş ise de eksper raporu ve ekinde sunulan paketleme listesi dikkate alındığında zarar miktarının 1.301,87 kg.brüt ağırlıktaki 470 adet koliden meydana gelmekte olduğu ve toplam zararın 5.262,46 USD olduğu,

davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst limitinin CMR m.17/I ve CMR m.22/III hükümleri uyarınca 10.844,58 SDR olarak hesap edildiği, söz konusu sorumluluk üst limitinin zarar tutarının çok üzerinde kaldığı dolayısıyla davalı taşıyıcı ile fiili taşıyıcının söz konusu zarardan müteselsilen sorumlu olduğu yönündeki kanaatin dosya kapsamına uygun olduğu,

zarar kaynağının ıslanma olduğu dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirtilen hususlar ile birlikte SK m.23 hükmü gereğince delil niteliğine haiz eksper raporundaki tespitler kapsamında zararın miktarı ve tutarın tespitinde CMR m.9/I hükmü uyarınca CMR senedi üzerindeki hasar kayıtlarının esas alınması gerektiği bu nedenle her ne kadar taşıma konusu zarar USD cinsinden para birimi üzerinden oluşmuş ise de davacı ile sigortalısı arasındaki poliçenin Euro cinsinden para birimine ilişkin düzenlendiği dolayısıyla her iki döviz cinsinden para birimi arasındaki --------- kur paritesi değerlendirildiğinde davacının talebi olan 3.453,60

Euronun belirlenen zarar bedelinden daha düşük olduğu ve bu miktarı davacının davalıdan talep etmesinin somut olaya ve dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.