İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/834 K.2024/863

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/834 Esas

KARAR NO: 2024/863

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 11/11/2024

KARAR TARİHİ: 25/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... tarafından --------- Şubesi nezdindeki hesabı üzerinden keşide edilen --------- sıra numaralı 30.06.2015 ibraz tarihli 10.800,00-TL bedelli çek, -------- sıra numaralı 23.06.2015 ibraz tarihli 18.075,00-TL bedelli çek, --------- sıra numaralı 22.06.2015 ibraz tarihli 19.800,00-TL bedelli çek, ------- sıra numaralı 15.06.2015 ibraz tarihli 14.050,00-TL bedelli çek, ---------- sıra numaralı 15.06.2015 ibraz tarihli 9.800,00-TL bedelli çek, ---------- sıra numaralı 08.06.2015 ibraz tarihli 5.800,00-TL bedelli çek, -------- sıra numaralı 02.06.2015 ibraz tarihli 18.800,00-TL bedelli çek,

----------- sıra numaralı 22.05.2015 ibraz tarihli 23.985,00-TL bedelli çek, --------- sıra numaralı 16.03.2015 ibraz tarihli 48.795,79-TL bedelli çekler müvekkili tarafından muhataplarına haricen elden ödenip alınmış olduğunu ancak bankaya iade edilememiş olduğunu, söz konusu çekler herhangi bir icra takibine konu edilmemiş olduğunu, çeklere bankadan karşılıksızdır işlemi yaptıran kişilerden bu hususta beyanları alınabileceğini, gerekli görülmesi halinde bu kişilerin bilgisinin bankadan celbinin talep edilebileceğini, müvekkilinin çeklerin ödenmesinden sonra aradan geçen zaman içerisinde taşınmış olup bu esnada çeklerin kaybolduğunu,

bu nedenle çekleri muhatap bankaya iade edememekte ve banka sicilini düzeltememekte olduğunu, bu nedenle ilgili çekler hakkında zayi kararı verilmesini talep etikleri anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

dava zayi nedeniyle Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) isteğine ilişkindir. Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çeklerin davacı ... tarafından --------- Şubesi nezdindeki hesabı üzerinden keşide edilen ----------- sıra numaralı 30.06.2015 ibraz tarihli 10.800,00-TL bedelli çek, ----------- sıra numaralı 23.06.2015 ibraz tarihli 18.075,00-TL bedelli çek, --------- sıra numaralı 22.06.2015 ibraz tarihli 19.800,00-TL bedelli çek, ---------- sıra numaralı 15.06.2015 ibraz tarihli 14.050,00-TL bedelli çek, --------- sıra numaralı 15.06.2015 ibraz tarihli 9.800,00-TL bedelli çek, ---------- sıra numaralı 08.06.2015 ibraz tarihli 5.800,00-TL bedelli çek,

---------- sıra numaralı 02.06.2015 ibraz tarihli 18.800,00-TL bedelli çek, ---------- sıra numaralı 22.05.2015 ibraz tarihli 23.985,00-TL bedelli çek, --------- sıra numaralı 16.03.2015 ibraz tarihli 48.795,79-TL bedelli çekler olduğu, davacının iddiasına göre davacı tarafından muhataplara haricen elden ödenip alınmış olduğunu ancak bankaya iade edilmediğini, söz konusu çeklerin herhangi bir icra takibine konu edilmediğini, çeklerin bankadan karşılıksız olduğunu dava dilekçesinde bildirdiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir.

Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunlu olduğu gibi cironun varlığı veya bu yönde bir iddianın da yer alması zorunludur.

Somut olayda çek görüntülerinin dosya kapsamında yer almadığı, sadece bir adet belge sureti içeriğinde 9 adet çekin banka adı, şube adı, sıra no, ibraz tarihi, tutarı, durumunun yazılmış olduğu, başka bir bilginin yer almadığı, dosya kapsamı ve sunulan belge birlikte değerlendirildiğinde davacının çeklerin keşidecisi olduğu, davacı tarafından muhataplarına haricen elden ödenip alınmış olduğunu ancak bankaya iade edilmediğini ileri sürdüğü,

davacının çekin yetkili hamili olmadığı dolayısıyla çekin iptalini talep edemeyeceği, iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ