İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/858 K.2024/841

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/858 Esas

KARAR NO: 2024/841

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 19/11/2024

KARAR TARİHİ: 20/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --------- Şirketi tarafından müvekkil şirket adına düzenlenen -------- Şubesi'ne ait --------- Seri Numaralı 15.03.2025 keşide tarihli, 200.000,00-TL bedelli çek keşideci tarafından müvekkil şirkete ulaştırılmak üzere kargoya verildiğini, kargo poşeti bantlı şekilde müvekkil şirkete teslim edilmiş ise de içerisinde çek bulunamadığını, bu nedenle söz konusu çek, müvekkil şirket eline ulaşmayarak müvekkil şirketin bilgisi dışında kaybolduğunu, müvekkil şirketin emrine yazılı işbu kayıp çekin bankaya ibraz ile tahsili tehlikesi bulunmadığını, huzurdaki dava,

işbu çek ile ilgili olarak herhangi bir icra takibi yapılmadan önce açıldığın, bu nedenle, işbu çeke ilişkin teminatsız olarak tedbir kararı verilmesi usul, yasa ve hakkaniyete uygun olacağını, teminat mukabili verilmesi durumunda İİK.

Md. 72/2 göz önünde bulundurularak karar verilmesi usul, yasa ve hakkaniyete uygun olacağını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve iptalini sağlamak için işbu davayı açtıklarını beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çekin; ---------- Şirketi tarafından ... adına düzenlenen ---------- Şubesi'ne ait ------- Seri Numaralı 15.03.2025 keşide tarihli, 200.000,00-TL bedelli çek olduğu, söz konusu çekin keşideci şirket tarafından davacı şirkete teslimi için kargoya verildiği ve dava konusu çekin teslim edilmeden önce teslim aşamasında kaybolduğu anlaşılmaktadır.TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir.

Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunlu olduğu gibi cironun varlığı veya bu yönde bir iddianın da yer alması zorunludur.

Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra lehtara teslim edilmeden kargo teslim aşamasında kaybolduğu veya çalındığı ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin hamili olmadığı dolayısıyla çekin iptalini talep edemeyeceği, iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.