İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/905 K.2024/886

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/905 Esas

KARAR NO: 2024/886

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 02/12/2024

KARAR TARİHİ: 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket temsilcisi dava dilekçesinde özetle; Şirketin tek hissedarı olduğunu, Tuzla'ya taşınma esnasında şirkete ait karar defterinin de içinde bulunduğu çantasını kaybettiğini, şirkete ait karar defterinin zayi olduğunu, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet ve hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıya uğrarsa zarar ziyan öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini talep edebilir” dendiğini, yasa dışı hiçbir girişimde bulunmamasına rağmen kaybolarak zayi olan şirket karar defterinin tespit ve zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

Davacı, şirkete ait karar defterinin içinde bulunduğu çantanın kaybolması nedeniyle zayii olduğunu iddia etmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Somut uyuşmazlıkta talebin, TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hakdüşürücü süre içinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Somut olayda; şirkete ait karar defterinin kural olarak şirket merkezinde bulundurulması ve korunması için gerekli tedbirlerin alınması gerekirken, davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.