Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/905 K.2024/791

G. KARAR YAZIM TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. Müvekkilinin ... Ltd. Şti.’nin kurucu ortağı olduğunu ve Konya ili Akşehir ilçesinde güneş enerji sistemleri (GES) kurulumu, arazi geliştirme, GES amaçlı proje geliştirme gibi alanlarda faaliyet gösterdiğini, davalı ... Ltd.

Şti. ile yapılan çeşitli sözlü ve yazılı anlaşmalar çerçevesinde, müvekkili tarafından Yunak, Ilgın ve çevre bölgelerde GES amaçlı arazi geliştirme ve satış çalışmalarına başlandığını, davalı şirketin müvekkiline bu iş için vekalet verdiğini, bu çalışmalar sırasında marjinal arazi tespiti, sözleşme görüşmeleri ve bağlantı başvuruları yapıldığını, müvekkilinin Nisan 2023'te Eskişehir Alpu'dan ... ’ün aracılığıyla Yunak bölgesinde GES kurulumu için marjinal arazilere ihtiyaç duyulduğunu öğrendiğini, yapılan araştırmalar neticesinde ...

Mahallesi’nde 86 dekarlık bir arazi tespit edildiğini, ancak arazi sahibi ... ile diğer firmalarla yapılan görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin çalışmaları neticesinde ...

Mahallesi’nde toplamda 2.000 dekarlık bir arazi üzerinde çalışma yapılmış ... parselde 772 dekar GES amaçlı arazi geliştirildiğini, bu arazilerin hissedarlarından birisi Yunak eski belediye başkanı ... (eşi ... ) olup, anlaşma şartları belirlendiğini, dekar başına 55.000 TL satış fiyatı ve 500 TL kira bedeli üzerinden yapılan anlaşmalara göre, marjinal arazi tespit ve çalışma süreçleri başlatıldığını, ... bu süreçte firma adına sözleşmelerin belirli bir kısmını imzaladığını, müvekkili ile davalı ...

Ltd.

Şti. arasında, arazilerin satılması durumunda her dekar için 5000 TL müvekkile ve 5000 TL ... ’e komisyon ödenmesi hususunda mutabakata varıldığını, ayrıca GES amaçlı her bir arazi geliştirme hizmeti için %2 hizmet bedeli ödenmesi ve yapılacak masrafların davalı firma tarafından karşılanacağı kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından yapılan tüm bu çalışmalar ve süreçlerin ardından, davalı firma tarafından gerekli projeler ve çağrı mektubu başvuruları yapılmadığını, 2023 Temmuz ayında sadece 1 proje başvurusu yapıldığını ve o başvuru da firma yetkililerinin gerekli belgeleri sunmaması nedeniyle reddedildiğini,

2023 Ekim ayında yeniden açılan başvurulara rağmen, davalı firma hiçbir proje geliştirmediğini, bu durum, müvekkilinin yapmış olduğu masrafların karşılanmamasına ve hizmet bedeli alacağının tahsil edilememesine yol açtığını, müvekkilinin geliştirdiği araziler üzerinde başka firmalar tarafından başvurular yapıldığı ve bu başvuruların olumlu sonuçlandığı bilindiğini, ancak, davalı ... Ltd.

Şti. bu süreçlerde hiçbir aktif rol almadığını, müvekkilinin yapmış olduğu yatırımlar ve masraflar karşılıksız kaldığını, ayrıca, Yunak bölgesinde 3.000 kWe'lik başvuruların kabul edilip projelerin hayata geçirildiği ve müvekkilinin geliştirdiği arazilerin başka firmalara satıldığı öğrenilidğini, aynı zaman diliminde davalı şirketin talebi üzerine ... Mahallesi ve Ilgın İlçesi ...

Mahallesinde GES amaçlı arazi geliştirme çalışması yaptığını, bu kapsamda arazilerin satılması durumunda her dekar için 10.000 TL ödenmesi hususunda mutabakata varıldığını, ancak herhangi bir alım satım olmasa bile geliştirilen araziler için kira komisyonu, %2 arazi geliştirme hizmet bedeli ve marjinal çıkan arazi sahipleriyle yapılan sözleşme karşılığında %2 marjinal arazi sözleşme bedeli ödeneceği konusunda anlaşıldığını, ayrıca kira sözleşmesinde belirtilen bir kira bedeli kadar kiralama komisyonu ödemesi konusunda anlaşma sağlandığını, davalı şirket arazi sahiplerine kira bedelini göndermesine rağmen müvekkiline göndermediğini,

bu kapsamda müvekkili Ilgın İlçesi ... Mahallesi'nde ... parselde 133 dekar arazi geliştirme çalışması yaptığını, yine Yunak İlçesi ... Mahallesi'nde ...

Parsel 48 dekar arazi geliştirme çalışması yaptığını, yapılan bu çalışmaları davalı şirket adına müvekkili imzaladığını, yine arada marjinal arazi çıkmadığı için sözleşme yapılamayan 4 adet marjinal arazi çalışması yapıldığını, müvekkilinin geliştirdiği araziler üzerinde yapılan tüm masraflar, yemek, ulaşım, kira, kırtasiye giderleri, kepçe masrafları ve arazi geliştirme hizmet bedelleri karşılanmadığını, müvekkilinin uğradığı maddi zararlar tazmin edilmediğini, ayrıca, yapılan sözleşmeler gereğince hak edilen komisyon ve hizmet bedelleri de ödenmediğini, müvekkilinin alacakları için davalı taraf ile görüşmeler yaptığını,

ne var ki müvekkilinin alacak talebi üzerine müvekkili haksız yere Ankara. Noterliğin'den 06.08.2024 tarih... nolu azilname ile azil ettiğini, nitekim davalı taraf işbu alacaklar (komisyon ve hizmet bedeli alacağı, maddi zararların tazmini) konusunda üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, taraflarınca sözleşmeye konu edimlerin yerine getirilmesi amacıyla 04.09.2024 tarihinde Akşehir.

Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle ihtar çekildiğini davalılar tarafından yapılan işlemler simsarlık sözleşmesi kapsamında değerlendirmiş ve sorumlu olduğu edimleri gerçekleştirmek için somut bir adım atılmadığını, bu nedenlerle davalı firma ... Ltd.

Şti.'nin sözleşmeye aykırı hareket ettiği ve müvekkilinin maddi zararlarını (Hizmet bedeli, marjinal arazi sözleşme bedeli, yapılan masraflar ve kira komisyonu) tazmin etmesi gerektiği tespit edilerek, müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 35.000 TL (bilirkişi raporundan sonra ıslah edilmek üzere belirsiz alacak) hizmet, tazminat ve komisyon bedelinin yasal faizi ile birlikte ödenmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davacı ile davalı arasında akdedildiği iddia olunan 30/09/2023 Tarihli Gayrimenkul Kiralama ve Satın Alma Sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davrandığı iddiasıyla komisyon, hizmet bedeli ve marjinal arazi sözleşmesi bedelinin tahsili talepli alacak davası olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 08/10/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"6100 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda, Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Taraflar arasında düzenlenen ve davaya dayanak yapılan 27.11.2008 tarihli çerçeve alan tahsis sözleşmesi ile ek protokoller kira sözleşmesi niteliğinde olup, dava kira ilişkisine dayalı olduğundan, davanın sulh hukuk mahkemesince görülüp karara bağlanması gerekir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile resen Mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Bu sebeple, İlk Derece Mahkemesince; uyuşmazlığın çözümünde sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) MUTLAK TİCARİ DAVA AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Taraflar arasındaki ihtilafın 30/09/2023 Tarihli Gayrimenkul Kiralama ve Satın Alma Sözleşmesinden kaynaklandığı, kira sözleşmesine ilişkin hükümlerin 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 299 ve devamı maddelerinde düzenlendiği anlaşılmakla eldeki davanın mutlak ticari davaya vücut vermediği anlaşılmıştır.

(2) NİSPİ TİCARİ DAVA AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Her ne kadar davalı şirket 6102 Sayılı TTK'nın 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi tacir ise de davacının gerçek kişi olduğu ve yapılan tacir araştırmasında gerek vergi dairesinin, gerek esnaf ve ticaret odası müzekkere cevaplarından tacir olmadığı ve dahi eldeki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle tacir olsa dahi mahkememizin görevli olmadığı değerlendirilmekle eldeki davanın nispi ticari davaya da vücut vermediğine kanaat edilmiştir.

(3) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, gelen müzekkere cevapları, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamı ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde eldeki davanın nispi ya da mutlak ticari davaya vücut vermediği, taraflar arasındaki ihtilafın 30/09/2023 Tarihli Gayrimenkul Kiralama ve Satın Alma Sözleşmesinden kaynaklandığı, yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 08/10/2024 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında da ifade edildiği üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda, Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilmekle davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı görüldüğünden dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, davaya bakmakla görevli Mahkemenin T.C.

Konya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip ... Hakim ...