İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1099 K.2025/1029

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/1099 Esas

KARAR NO : 2025/1029

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/11/2025

KARAR TARİHİ : 01/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı yan arasındaki hukuki ilişkinin, müvekkilinin 2024 yılında davacılıya ait olan taşınmazı kiralaması ile başladığını, müvekkili ilgili taşınmazı --------Ş. bünyesinde gerçekleştirdiği ticari işleri için boya deposu olarak kullanmadığını, ilgili taşınmaz, davalı dışında toplam beş kardeşe ait olup kendilerine miras kalan arazide bulunan yapı arabölme duvarlar ile beş parçaya bölünmüş ve her bir kardeş bir tanesini kiralayarak gelirini elde ettiğini, müvekkilinin de ...'a ait olan kısımda kiracı olduğunu, müvekkilinin işyerinde 20/05/2025 tarihinde müvekkilinin elinde olmayan sebeplerle bir yangın meydana geldiğini,

yangın esnasında müvekkilinin kiracı olduğu taşınmazda ve müvekkilinin komşusu olan ve yine kiracı olan--------Ş.

Firmasının binasında belirli bir miktarda zarar meydana geldiğini, müvekkilinin yangın esnasında bir an evvel olay yerine intikal ederek itfaiye ekipleri ile birlikte tüm çabasını ortaya koyarak yangının söndürülmesi için çabaladığını, öyle ki itfaiyecilerin dahi söndüremediği alev dağları ile müvekkilinin burun buruna kaldığını, nitekim bir can kaybı ve ciddi bir yaralanma olmaksızın olayın üstesinden gelindiğini, yangın esnasında taşınmazın sahibi olan ve ismi yukarıda zikredilen tüm kardeşler diğer bazı hısımları ile olay yerine geldiklerini, kargaşa anında müvekkilinin, zorunda kalarak,

takibe konu senedi taşınmazda meydana gelecek zararlara karşılık olarak teminat amacı ile karşı tarafa verdiğini ve bu konuda bir protokol da yaptıklarını, akabinde müvekkilinin hem davacıya ait fabrikanın hem de komşu fabrikalarda meydana gelen zararların tamamını gidermiş, 5.4 milyon TL harcama yaptığını, ancak karşı yan hukuka aykırı şekilde senedi iade etmediği gibi bir de senedi takibe koyduğunu, ilgili senedin yangın anında ve teminat amaçlı olarak ve esasen müvekkilinin rızası bile olmadan imzalandığını,

bu senedin teminat senedi olması nedeni ile senedin teslim amacı gerçekleştiğinden teminat amaçlı senedin takibe konulmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek öncelikle müvekkilinin icra ve haciz tehdidi altında olduğundan,------- İcra Dairesinin -------- sayılı takibinin takdiren teminatsız, mahkemeniz aksi kanaatte ise teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına, tüm işlemlerin ve hacizlerin kaldırılarak ertelenmesine, icra dairesi kasasında bulunan dava konusu senede ciro edilemezlik şerhi konulmasına,

davanın kabulü ile senedin geçersizliğinin tespitine ve senedin müvekkiline iadesine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilinin borçlu olmadığı ve senedin bedelsiz olduğunun tespitine ve senedin müvekkile iadesine, bedelsiz senedi kötü niyetli olarak takibe koyan karşı yan aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kira sözleşmesi kapsamında verilen senet yönünden borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince görev dava şartı olup HMK'nun 115/1. maddesi uyarınca taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilmelidir.

Taraflar da yargılama süresince Mahkemenin görevli olmadığını ileri sürebilirler.01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine, ya da re'sen gözetilmesi gerekir.

Somut dosya kapsamında, davacı tarafça davalıya ait olan taşınmazın kiralandığı ve ilgili taşınmazın -------Ş. bünyesinde gerçekleştirdiği ticari işleri için boya deposu olarak kullandığı, taşınmazın davalı dışında toplam beş kardeşe ait olduğu, kendilerine miras kalan arazide bulunan yapı arabölme duvarlar ile beş parçaya bölündüğü ve her bir kardeş bir tanesini kiralayarak gelirini elde ettiği, kendilerinin de ...'a ait olan kısımda kiracı olduğu, taşınmazda meydana gelen 20/05/2025 tarihli yangında taşınmazda ve komşu olan ---------Ş.

Firmasının binasında zararın meydana geldiği ve davalı ile arasındaki kira ilişkisi nedeniyle teminat amaçlı olarak verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup davaya konu senedin teminat senedi olup olmadığının ispatı ayrı bir konu olmakla birlikte davacının davayı öne sürme şekline göre uyuşmazlığın temeli kira ilişkisinden kaynaklandığına göre, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan mahkememizce görevsizlik kararı verilmiştir.