KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
- Esas No
- 2021/81
- Karar No
- 2025/111
- Karar tarihi
- 15 Nisan 2025
Karar Metni
4.087 kelime·20 dk okuma·12 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/81
KARAR NO : 2025/111
DAVA
Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/02/2020
KARAR TARİHİ : 15/04/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı adına ----- ve ----- Tescil Numaralı TASARIM belgelerinin ve bu belgelerde yer alan tasarımlarının, davalının başvuru tarihlerinden önce kamuya sunulmuş olmaları nedeni ile 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.55,56,77 vd. maddeleri ve tümüyle 6769 Sayılı SMK kapsamında yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımaması ve 6769 sayılı smk kapsamında yeni ve ayırt edici olarak kabul edilemeyecekleri için hükümsüzlüğü/iptali ile türk patent kurumu (tpmk) sicilinden terkinlerine karar verilmesini,
yine davalı adına -----tescil numaralı faydalı model belgelerinin ve bu belgelerde yer alan ürünlerin davalının başvuru tarihlerinden önce kamuya sunulmuş olmaları nedenleri ile 6769 sayılı SMK 82,83,138,142,144,145 maddeleri ve tümüyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında yenilik ve buluş basamağı şartlarını taşımamaları nedeni hükümsüzlüğü / iptali ile Türk Patent ve Marka kurumu sicilinden terkinlerine karar verilmesini, teknik özellik ve tasarım olarak birbirinin tekrarı ve aynısı olan bu 6 belgenin tümüyle hükümsüz kılınmasını,
ayrıca dava konusu tasarımların görünmeyen parça ve tasarımlar olması nedeni ile tescil edilme şartlarını taşımadıkları ve korunmalarının mümkün olmaması karşısında görünmeyen parça nedeni ile tasarımların ayrıca hükümsüz kılınmasını, davalı adına 3 adet faydalı model belgesinin ve bu belgelerde yer alan ürünlerin davalının başvuru tarihlerinden önce kamuya sunulmuş olmaları nedeniyle hükümsüzlüğü ile Türk Patent ve Marka Kurumu Sicilinden terkinlerine, teknik özellik ve tasarım olarak birbirinin tekrarı ve aynısı olan bu 6 belgenin yenilik özelliği kalmaması nedeni ile ayrıca hükümsüz kılınmasına,
özellikle 12 aylık süreyi 3 gün aşmış olan hususların ve tescillerin dikkati alınmasını, davanın hükümsüzlüğü talep olunan belgelere dayalı eylemleri nedeni ile davacıların uğramış olduğu veya uğraması muhtemel kazanç kaybı, itibar kaybı, yoksun kalınacak kazan gibi maddi ve manevi zararların tazmini için dava ve talep haklarının saklı tutulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacıların davalarına gerekçe olarak gösterdikleri uzman görüşü teknik gerçeklerden uzak ve tamamen temelsiz olduğunu, Belirli bir tutarda ücret karşılığında, teknik gerçeklerden bu kadar uzak, tamamen mahkemeyi regüle etme maksatlı bir raporun düzenlenmesini açıkçası üzüntü ile karşıladıklarını, sözde uzman görüşünün hiçbir yerinde herhangi bir çeviri bulunmamakta olup gerek --- gerek ---- orijinli olduğu ileri sürülen hiçbir faydalı model istemi incelenememiş olup, sadece görsel üzerinden yorum yapılabildiğini,
davacıların uzman görüşü adı altında ücret karşılığı almış oldukları raporun altına imza atan iki şahsın hiçbiri patent vekili değildir. Bu konuda bir eğitimleri ve derinlikleri de yoktur. Bu şahısların faydalı model / patent derinlikleri bulunmamaktadır.
Tüm ihtisas ve asliye hukuk mahkemelerinin bilirkişi seçimlerinde özellikle konusunun uzmanı patent vekillerini bilirkişi olarak atamasının temelinde yatan gerekçeler düşünüldüğünde, bu şahıslardan ücret karşılığında alınan raporun teknik anlamda hatalarla dolu olması şaşırtıcı olmaması gerektiğini, davacı şirketlerin tüm iddialarını dayandırdığı ve ----- adlı firma tarafından satışa sunulan ürünlerle ilgili olarak bilinmesi gerekenin bu ürünler zaten ----- adlı firmaya davalı müvekkil tarafından satılmakta olduğunu, bu durum davacı şirketlerin dava gerekçelerinde ne derece ciddiyetsiz davrandıklarının, oradan buradan yüzeysel görseller ile,
konunun teknik temeline girmeden dava ikame ettiklerinin ve aslında bir şans denemesi yaptıklarının çok açık göstergesi olduğunu, Davacı şirketlerin ayrıca dosyaya sundukları dava dilekçelerine gerekçe göstermiş oldukları --- ve ---- belgelerle ilgili olarak,
bu belgelerde bulunan ürünlerin davalı şirketin tescilli ürünlerine benzedikleri iddiasını kesinlikle kabul etmemek şartı ile ve fakat sadece zaman açısından ayrı bir hukuki realiteyi belirtmek anlamında söylememiz gerekir ki, belirtilen İnternet sayfalarına bu belgelerin hangi tarihlerde sunuldukları belirli olmadığını Davalı müvekkil şirketin ----- sayılı faydalı model ve ---- sayılı endüstriyel tasarımlarına konu ürünleri dünyada eşi ve benzeri bulunmayan, yenilikçilik ve ayırt edicilik şartlarını açık ara sağlayan ürünler olduğunu,
Bu konu asansör parçaları hakkında bilgisi olmayan ve patent vekili olmayan bilirkişiler tarafından yorumlanabilecek bir konu değildir.
Bu nedenle sayın yetkili mahkemeden talebimiz bilirkişi seçiminde bu hususlara azami hassasiyet göstermesi gerektiğini belirtmiş ve öncelikle davanın esasına girilmeksizin yetkisiz olan sayın mahkeme tarafından, davanın yetki yönünden REDDİNE, tüm yargılama ve vekalet ücretlerinin davacı şirketlere tahmiline, karar verilmesini talep etmişlerdir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirkete ait ----- tescil numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunup bulunmadığı, görülmeyen parçalara ait olup olmadıkları, bu nedenle hükümsüzlüklerine karar verilip verilemeyeceği, davalıya ait -----tescil numaralı faydalı modelin yenilik özelliklerinin ve buluş basamaklarının bulunup bulunmadığı, özellikle----- tescil numaralı faydalı modelin yenilik kırıcı olup olmadığını bu nedenle faydalı modelin hükümsüzlüklerine karar verilip verilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Davacının ----- Ticaret Sicil Müdürlüğünde davalı şirketin 08/01/1996 tarihinde tescil edildiği bildirilmiştir.
Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde;-----tescil numaralı faydalı modelin 07/12/2015 tarihinde, ----- tescil numaralı asansör ray bağlantı konsolunda geliştirme buluş başlıklı faydalı modelin 23/11/2016 tarihinde----- tescil numaralı kuyu bölme aparatında geliştirme buluş başlıklı faydalı modelin 17/03/2017 tarihinde davalı adına, --- tescil numaralı 11/02/2020 tarihinde,----- tescil numaralı çoklu endüstriyel üretiminin 11/12/2015 tarihinde, ---- tescil numaralı tasarım tescil belgesinin 06/12/2016 tarihinde, ----- tasarım tescil belgesinin 26/03/2018 tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan deliller, tercüme evrakı, davalıya ait tasarım ve faydalı model tescil kayıtları----Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyası da incelenerek davalının tasarımlarının görünmeyen parçalara ait olup olmadıkları, tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulup sunulmadıkları, davalıya ait faydalı modellerin tescil tarihinden önce kamuya sunulup sunulmadıkları, buluş basamağı içerip içermedikleri konusunda internet ve TPMK kayıtları üzerinde re'sen de araştırma yapılarak patent uzmanı, tasarım uzmanı ve asansör sektöründen seçilecek makine mühendisinden oluşan heyet raporunda özetle;
---- nolu---- buluş başlıklı faydalı model belgesinin dava dosyasında yer alan ---- nolu patent belgesinin çevirileri ile karşılaştırılması sonucunda, ----- nolu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı ve 551 Sayılı KHK madde 156-a şartlarının oluştuğu,----- nolu ----- buluş başlıklı faydalı model belgesinin dava dosyasında yer alan ---- nolu patent belgesinin çevirileri ile karşılaştırılması sonucunda,----- nolu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı ve 551 Sayılı KHK madde 156-a şartlarının oluştuğu,
-----nolu “KUYU BÖLME APARATINDA GELİŞTİRME” buluş başlıklı faydalı model belgesinin dava dosyasında yer alan deliller ile karşılaştırılması sonucunda, ---- nolu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olduğu ve 6769 nolu SMK madde 144-a şartlarının olmadığı, Davalı tarafa ait 11.12.2015 başvuru tarihli ---, 16.12.2016 başvuru tarihli ----- ve 26.03.2018 başvuru tarihli 2018/02107 numaralı tasarım tescillerinin ----- ile tescil edilebilmesi için ilgili tescil mevzuatında tanımlanan ve koruma şartı olan "normal kullanımda görülebilir olma” özelliklerine sahip olmadığına dair görüş bildirmişlerdir.
Davalı vekili beyanda bulunduktan sonra; dosyanın önceki bilirkişi heyetine verilerek taraf vekillerinin rapora karşı beyanları ile davacı tarafça dosyaya sunulan uzman görüşü ve davalının uzman görüşüne karşı beyanları da incelenerek ek rapor alınmış olup alınan raporda özetle; davalı tarafa ait 11.12.2015 başvuru tarihli ------, 16.12.2016 başvuru tarihli ----- ve 26.03.2018 başvuru tarihli ---- numaralı tasarım tescillerinin ----- ile tescil edilebilmesi için ilgili tescil mevzuatında tanımlanan ve koruma şartı olan "normal kullanımda görülebilir olma” özelliklerine sahip olmadığı,
---- nolu “-----” buluş başlıklı faydalı model belgesinin dava dosyasında yer alan deliller ile karşılaştırılması sonucunda, ---- nolu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olduğu ve 6769 nolu SMK madde 144-a şartlarının olmadığına dair görüş bildirmişlerdir.
Daha önce alınan raporlara taraf vekillerinin sundukları beyanlar, alınan bilirkişi raporları, dosyaya sunulan uzman görüşleri, deliller, tercüme evrakı, davalıya ait tasarım ve faydalı model tescil kayıtları---Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyası da incelenerek,
davalının tasarımlarının görünmeyen parçalara ait olup olmadıkları, tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulup sunulmadıkları, davalıya ait faydalı modellerin tescil tarihinden önce kamuya sunulup sunulmadıkları, yenilik özelliğinin bulunup bulunmadığı konusunda internet ve TPMK kayıtları üzerinde re'sen de araştırma yapılarak patent uzmanı, asansör sektöründen seçilecek makine mühendisi ve tasarım uzmanından oluşan 11.07.2023 tarihli heyet raporunda özetle;---- no.lu faydalı modelin hükümsüzlüğü bakımından; ----- no.lu istemlerin --- delilleri karşısında yeni olmadığı, --- no.lu istemin --- delilleri karşısında yeni olduğu,
ancak ----- deliline ulaşılamadığı için ----- no.lu istemin bu delil karşısındaki yenilik incelemesinin yapılamadığı, ---- no.lu istemin ---delilleri karşısında yeni olmadığı, ----- no.lu istemlerin sanayiye uygulanabilir olduğu, ---- no.lu istemin açıklık kriterini karşıladığı, --- no.lu istemlerin açıklık kriterini karşılamadığı,---- no.lu istemlerin kapsam aşmama kriterine sahip olduğu, bu nedenlerle ---- numaralı faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, ---- no.lu faydalı modelin hükümsüzlüğü bakımından; ---- no.lu istemlerinin ----- delilleri karşısında yeni olmadığı, --- no.lu istemlerin sanayiye uygulanabilir olduğu,
-- no.lu istemlerin açıklık kriterini karşıladığı, ----no.lu istemlerin kapsam aşmama kriterine sahip olduğu, bu nedenlerle ---- numaralı faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, ---- no.lu faydalı modelin hükümsüzlüğü bakımından; --- no.lu istemlerinin ---- delilleri karşısında yeni olduğu, ----no.lu istemlerin sanayiye uygulanabilir olduğu, (iii no.lu istemin açıklık kriterini karşıladığno.lu istemlerin açıklık kriterini karşılamadığı, ----- no.lu istemlerin kapsam aşmama kriterine sahip olduğu,
bu nedenlerle ---- numaralı faydalı model için kısmi hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, ----no.lu tasarım tescilinin hükümsüzlüğü bakımından; ---numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadıkları, bu nedenle ----- no.lu tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, ----no.lu tasarım tescilinin hükümsüzlüğü bakımından;----- numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadıkları, bu nedenle --- no.lu tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, -----no.lu tasarım tescilinin hükümsüzlüğü bakımından; tasarımın yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı,
bu nedenle---- no.lu tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluştuğuna dair görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetine bilişim programlama uzmanı eklenerek ----- FSHH Mahkemesi D. İş dosyasındaki tespit ve anılan linkteki yayın tarihi belirlenmek suretiyle itirazlar doğrultusunda ek rapor düzenlenmiş olup 10.07.2024 tarihli heyet raporunda özetle. Sitede ----, 1979 yılında Asansör kolları üreBmi ile başladığı, daha sonra çalışmalarını Asansör--- Bağlantı Konsolları üzerine yoğunlaştırdığı ve bu konuda sektörde lider olduklarının belirtirildiği, Firma iletişim bilgilerinde.
Firma adının -----Firma iletişim numaralarının ----- adresinde yer alan davaya konu ürünün yer aldığı, Sitenin 17.12.2005-22.04.2024 tarihleri arasında toplam 152 adet arşiv kaydı olduğu, Sitede -----adresinde yer alan 29.03.2015 tarihli arşiv kaydında Yandan Ağırlık Sisteminin yer aldığı, Sitede ----- adresinde yer alan 28.03.2015 tarihli arşiv kaydında davaya konu ürünün yer aldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak davaya konu ürünün davalıya ait----- alan adlı web sitede 28.03.2015 tarihi itibariyle yer aldığı tespit edilmiştir.
Dosyanın bilişim uzmanı bilirkişiye tevdii ile alınan rapor ile ve sunulan mütalalar ile davacı tarafça sunulan belgeler dikkate alınarak ve davalı kayıtları üzerinde inceleme yapılmak sureti ile faydalı modele konu görselin hangi tarihte kamuya sunulduğuna ilişkin rapor düzenlenmiş olup alınan 07.01.2025 tarihli raporda özetle.
Tarafların Web Archive Hakkında Sunmuş Olduğu Beyanlar Bakımından: Davacı bakımından sunulan yazının her ne kadar yasal yollarla temin edilmiş olduğu anlaşılmışsa da yazı da bulunan online/çevrim içi noter onaylı yazının orijinalliğinin sorgulanma dökümünün dava dosyasına sunulmamış olduğu anlaşılmakta olup takdiri Sayın Mahkemenindir.
Davalının Sunmuş Olduğu Teknik Uzman Görüşü Bakımından: Web Archive’ın çalışma mantığının ziyaretçi yoğunluğunun olduğu dönemlerin arşivini tutmak bir nevi fotoğrafını çekmek olduğu, Yani Web Archive 2015 yılındaki bir içeriği (arşiv kaydını) 2020 yılındaki bir içerikten 2015 yılına çekmediği, sadece ziyaretçi yoğunluğuna bağlı olarak sayfalar arasında yönlendirme yapmakta olduğu, ----- kodlarına bakıldığında.
28.03.2015 tarihli arşiv kaydının kaynak kodları incelendiğinde, davaya konu görselin 2015 yılında arşivlenmiş olduğu, arşivin--- 2015 yılına ait olarak çekildiği, Görselin yer aldığı bölümün “-----” kodlarına bakıldığında davaya konu görselle bağlantılı internet sayfasının bağlantı adresinin 2015 yılına ait olduğu, İnceleme bölümünde detaylı olarak açıklandığı üzere davaya konu görselin ilk olarak arşiv kaydı tarihi olan 28.03.2015 itibariyle internet ortamında yayınlandığı tespit edilmiştir.
Davacının 04.11.2024 UYAP Tarihli Beyan Dilekçesinde Bulunan İnternet Sayfalarının İncelemeleri Bakımından: ----- adresinin incelemesinde:11.02.2016 tarihli arşiv kaydına yer alan videonun ---- - yöntemi ile internet sayfasına eklenmiş olduğu, -----adresine gidildiğinde,-----adlı videonun yer aldığı, videonun -----kullanıcısı tarafından 29.04.2015 tarihinde yayınlandığı tespit edilmiştir. ----- adresinin incelemesinde: İncelenen adresin davalının internet sitesinin 29.03.2015 tarihli arşiv kaydına ait olduğu,
arşiv kaydında davaya konu tasarıma ait görselin ve boyutlandırmaların yer aldığı tespit edilmiştir. ----- Adresinde bulunan videonun 1:25 ile 1:35 saniyeleri arasındaki görselleri: Öncelikle 11.02.2016 tarihli arşiv kaydında ----- adresindeki videonun ---- yöntemi ile davalının internet sitesinde yayınlandığından, videonun orijinal halinin --- bulunduğu anlaşılmıştır. ----- indirilen videonun bahsi geçen saniye aralıkları görsel kareler olarak rapora eklenmiş asıl (incelenen video da 1 saniye 25 kareden oluşmaktadır) frame by frame (bütün kare) görselleri ve video rapora CD olarak eklendiğine dair rapor oluşturmuşlardır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 55,66,77,82,83,138,142,144,145. Maddeleri.
GEREKÇE
Dava, davalı tarafa ait tasarım tescilinin yenilik unsuru bulunmadığından bahisle SMK'nın 77. Maddesine göre tasarım hükümsüzlüğü ve yine yenilik ve buluş basamağı yönünden faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır.
Davacı taraf, davalı adına tescilli ----- tescil Numaralı tasarımlarının, davalının başvuru tarihlerinden önce kamuya sunulmuş olmaları nedeni ile 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımaması dolayısıyla hükümsüzlüğüne karar verilmesini,
yine davalı adına ---- tescil numaralı faydalı model belgelerinin ve bu belgelerde yer alan ürünlerin davalının başvuru tarihlerinden önce kamuya sunulmuş olmaları nedenleri ile 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında yenilik ve buluş basamağı şartlarını taşımadığından bahisle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Sınai Mülkiyet Kanunun 77. maddesinde tasarımların hükümsüzlük halleri belirtilmiştir.
Buna göre, bu Kanunun 56. ve 57. maddelerinde belirtilen şartlara sahip olmadığı ispat edilen tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilebilir.
Kanunun 56. maddesinde yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların belge verilerek korunacağı, birleşik ürünün parçasının tasarımının birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olması, parçanın görünür durumda olan özelliklerinin, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılaması halinde korunacağı belirtilmiştir.
Kanunun 56/4. maddesinde yenilik unsuru, 56/5. maddesinde ise ayırt edicilik unsuru tanımlanmıştır. Buna göre, tescilli tasarım için bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.
Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması için, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim tescilli tasarım için, başvuru veya rüçhan tarihinde önce kamuya sunulmuş, herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği, ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacağı belirtilmiştir.SMK'nun 77. maddesinde ise;
tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmaması halinde tasarımın hükümsüz sayılmasına karar verileceği düzenlenmiştir. SMK'nun 79. maddesinde de hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olacağı, tasarıma kanunla sağlanan bu korumanın hiç doğmamış sayılacağı belirtilmiştir.
Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 142. maddesinde, aynı Kanunun 83. maddesi uyarınca yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların, faydalı model verilerek korunacakları düzenlenmiştir. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 83. maddesinde ise tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğunun kabul edileceği, tekniğin bilinen durumunun başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsadığı belirtilmiştir. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 144. maddesine göre, faydalı modelin 142. Maddede belirtilen şartları taşımaması halinde menfaati olanlar, Cumhuriyet Savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep edebilirler.
SMK'nun 145. Maddesi uyarınca faydalı modele ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı modelin özelliği ile çelişmediği takdirde bu konuda patentler için öngörülen hükümler, faydalı modeller hakkında da uygulanır. Bu madde yollamasıyla uygulanması gereken SMK'nun 89. maddesi uyarınca faydalı modelin sağladığı korumanın kapsamı istemler ile belirlenir.
Bu açıklamalardan sonra davalı adına tescilli TPMK kayıtları incelendiğinde, ----- tescil numaralı faydalı modelin 07/12/2015 tarihinde,----- tescil numaralı ---- bağlantı konsolunda geliştirme buluş başlıklı faydalı modelin 23/11/2016 tarihinde,----- tescil numaralı kuyu bölme aparatında geliştirme buluş başlıklı faydalı modelin 17/03/2017 tarihinde davalı adına, ---- tescil numaralı 11/02/2020 tarihinde, ----- tescil numaralı çoklu endüstriyel üretiminin 11/12/2015 tarihinde, ---- tescil numaralı tasarım tescil belgesinin 06/12/2016 tarihinde,
---- tasarım tescil belgesinin 26/03/2018 tarihinde davalı adına tescilli olduğu ve halen koruma altında bulundukları sabittir.
Öncelikle davacı tarafın ----- numaralı tasarım tescili yönünden hükümsüzlük talebi incelenmiş; ----, tescil no.lu tasarım belgesine göre, 12-05 Locarno sınıfında, “------isimli 3 adet tasarıma yönelik olduğu, başvuru tarihinin 11/12/2015 olduğu, halen geçerliliği devam ettiği, bilirkişiler tarafından yapılan re'sen yapılan araştırmalar kapsamında ----- linkinde bulunan 30.07.2014 tarihli bir video asansör kurulum videosu tespit edilmiştir.
Videonun 56. saniyesinde hükümsüzlüğü talep edilen ---- numaralı tescil içeriğindeki tasarım ile tüm unsur ve kurgular bakımından ayırt edilemeyecek derecede benzer bir ürün görüldüğü, tasarımların L geometriye sahip ve üzerlerindeki vida boşlukları benzer konumda ve şekillerde olduğu, bu nedenlerle----- numara ile tescilli tasarım yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığının belirlendiği,
bu belirleme karşısında davalı adına tescilli ----- numaralı tasarımdan önceki tarih olan 30.07.2014 tarihinde tescile konu tasarımın kamuya sunulduğu dikkate alındığında davalı adına tescilli tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, -----linkinde bulunan 10.12.2012 tarihli bir video asansör kurulum videosu tespit edildiği, Videonun 2.2linci saniyesinde hükümsüzlüğü talep edilen ----- numaralı tescil içeriğindeki tasarım ile benzer biçimsel özellikleri olan bir ürün görüldüğü, Tasarımların U profile sahip olup üst yüzeylerinde bulunan vida delikleri benzer geometrilerde olduğu,
Tasarımların oransal geometrileri benzer çıkıntıları birinde uzun birinde kısa olduğu, ancak bu farklılık detayda farklılık olup genel izlenimi değiştirmediği, bu haliyle -----no.lu tasarım yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı, dosya kapsamında bulunan 21.09.2007 yayın tarihli ----- numaralı faydalı modeldeki görseller incelenmiş ve görseller içerisindeki bağlantı elemanlarından biri ile ----numaralı tasarım karşılaştırıldığında, bağlantı elemanlarının genel geometrik yapıları benzerdir. ----numaralı tasarımın alın yüzeyinde bulunan vida boşluklarının biçimleri benzer olup konumlandırma açısından farklılık söz konusu olduğu,
ancak bu durum genel izlenimi değiştirmediği, Üst yüzeyde bulunan delikler birinde dairesel birinde eliptik yapıda olsa da, bu farklılıklar da detayda kalmakta ve ayırt edici unsur olarak genel izlenimi değiştirmediği, bu haliyle ----- tasarımın da yenilik ve ayırt edicilik taşımadığı kanaatine varılmış ve tasarımın tüm tasarım tescilleri yönünden hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.
Yine davacı tarafın ---- numaralı tasarım tescili yönünden hükümsüzlük talebi incelenmiş;---- adına tescilli --- belgesi, 12-05 ve 08-08 Locarno sınıflarında, “----isimli iki adet tasarım olduğu tescil tarihinin 06/12/2016 tarihi olup geçerliliği devam ettiği, alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere dosya kapsamında bulunan 21.10.2014 yayın tarıhlı ----- numaralı faydalı modeldeki görseller incelendiğinde, görseller içerisindeki bağlantı elemanlarından biri ile------numaralı tasarım karşılaştırıldığında, bağlantı elemanlarının genel geometrik yapıları benzer olduğu,
----- numaralı tasarımın yüzeylerinde bulunan vida boşluklarının biçimleri ve 3 adet yuvarlak deliğin konum ve bir arada olma şekilleri benzer olduğu, konumlandırma açısından farklılık söz konusu olduğu ancak bu durum genel izlenimi değiştirmediği, bu haliyle ----- no.lu tasarım yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı, yine ----- linkinde bulunan 10.12.2012 tarihli bir video asansör kurulum videosu tespit edilmiştir.
Videonun 1:42inci saniyesinde hükümsüzlüğü talep edilen----- numaralı tescil içeriğindeki tasarım ile benzer biçimsel özellikleri olan bir ürün görüldüğü, bağlantı elemanlarının genel geometrik yapıları benzer olduğu,----- numaralı tasarımın yüzeylerinde bulunan vida boşluklarının biçimleri ve açılanış şekilleri benzer olduğu, tescilli tasarımın bir kenarında girinti olsa da bu durum tasarıma yenilik ve ayırt edici nitelik katmadığı,
bu nedenlerle ----- no.lu tasarım yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı tespit edilmiş, bu tespitler dikkate alındığında dava konusu ----numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı kanaatine varılmış ve tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.
Yine davacı tarafın ----- numaralı tasarım tescili yönünden hükümsüzlük talebi incelenmiş; davalı taraf ----ait ---- tescil no.lu tasarım belgesinin 08-09 Locarno sınıfında, -----isimli 2 adet tasarıma yönelik olduğu, başvuru tarihi 26/03/2018 olup geçerliliği devam ettiği, alınan bilirkişi raporu ile yağılan hükümsüzlük değerlendirmesinde, dosya kapsamında bulunan ve davacı tarafından sunulan teknik mütalaada yayınlandığı tarihin 06.05.2017 olduğu beyan edilen---- adresindeki----- isimli ürün incelendiğinde, söz konusu ürünün --- no.lu tasarım ile benzer olduğu,
ayrıca --- no.lu --- başvurusu 21.07.2017 tarihinde, yani dava konusu tasarım başvurusu yapılmadan önce yayınlandığı, söz konusu ---- görselleri yer alan kuyu bölme aparatının da----- no.lu tasarım ile benzer olduğu değerlendirildiğinde, ----- numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı tespit edilmiş ve bu haliyle davalı adına tescilli ---- numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı kanaatine varılmış ve tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.
Yine davacı tarafın ----numaralı faydalı model yönünden hükümsüzlük talebi incelenmiş; ----- nolu “----” buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemleri incelendiğinde 1 bağımsız 3 bağımlı olmak üzere toplam 4 adet isteme sahip olduğu, 1 no'lu bağımsız istemin koruma kapsamı incelendiğinde ise “kenarlarında mukavemet kıvrımları (1.1) bulunan duvar bağlantı gövdesi (1)”- özelliğinin tanımlandığı, hükümsüzlük gerekçesi olarak sunulmuş olan patent belgelerine ait tercüme evrakları incelendiğinde ----- numaralı patent belgesinin 12.09.2012 tarihinde başvurusunun yapıldığı,
----- numaralı patent belgesinin Patent Hakkı başlığında 1 nolu maddede “Birinci bağlantı plakasının ve ikinci bağlantı plakasının yanlarının sırasıyla birinci bağlantı plakasının ve ikinci bağlantı plakasının düzlemine dik olan güçlendirilmiş bağlantı yan plakaları ile donatılmasıyla karakterize edilir” açıklaması görüldüğü, ----- nolu patent belgesinin yayın tarihi incelemek için ---- internet sitesi verileri incelendiğinde patent belgesinin 17.04.2013 tarihinde yayınlandığı,
---- nolu patent belgesi içeriği incelen ide,---- nolu -----buluş başlıklı faydalı model belgesinin | nolu bağımsız isteminde tanımlanmış olan özellikleri bünyesinde barındırdığı, ----- nolu patent belgesinin yayın tarihinin ----” buluş başlıklı faydalı model belgesinin başvurusundan önceki bir tarihte olması nedeniyle,----- nolu faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı tespit edilmiş olmadığı,
--- nolu “----” buluş başlıklı faydalı model belgesinin 2, 3 ve 4 nolu istemleri 1 nolu isteme bağımlı olarak yazılmış olup ayrıca bir koruma kapsamı tanımlamaması nedeniyle 2. 3 ve 4 nolu bağımlı istemlerinde başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfından yoksun olduğu, bilirkişi raporundaki bu tespitler dikkate alındığında davalı adına tescilli ----- tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilmiştir.
Yine davacı tarafın ---- numaralı faydalı model yönünden hükümsüzlük talebi incelenmiş----- nolu “------” buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemleri incelendiğinde 1 bağımsız 2 bağımlı olmak üzere toplam 3 adet isteme sahip olduğu, 1 numaralı bağımsız istemin koruma kapsamı incelendiğinde ise.
Montaj işlemi sırasında duvar ile -- arasında kalan boşluğa bağlı olarak duvar bağlantı gövdesinin (1) iki farklı şekilde de yerleştirilebilmesi için L şeklindeki kesite sahip duvar bağlantı gövdesinin (1) hem kısa olan yüzeyinde hem de uzun olan yüzeyinde duvar bağlantı delikleri (1) ve duvar bağlantı gövdesine ait bağlantı kanalları (1.2) içermesi özelliklerinin tanımlandığı,
alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, hükümsüzlük gerekçesi olarak dava dosyasına sunulmuş olan patent belgelerine ait tercüme evrakları incelendiğinde, 30.10.2014 başvuru 08.04.2015 kabul tarihli ---- numaralı patent tarifnamesinin ÖZET başlığında İki adet bükülmüş parça vardır ve montaj plakası (1.1) ve bükülmüş plaka (1.2) içermektedir.” Ve Bükülmüş parçanın (1) montaj plakası (1.1) ve bükülmüş plakası (1.2) üzerinde uzun delik (1.3) bulunmaktadır” açıklamaları görüldüğü,
Söz konusu ---- nolu patent tarifnamesi koruma kapsamı olarak ---- numaralı faydalı model belgesinden farklı olsa da ---- nolu patent tarifnamesi içeriğinde ve çizimlerinde ----- nolu faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminde tanımlanan unsurların var oldukları, aynı sektörde ve aynı alanda kullanılan ürünlere ait patent ve faydalı model belgelerinin karşılaştırılması yapıldığında, ----- nolu faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminde tanımlanan özelliklerin başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş bilgileri içerdiğinin tespit edildiği,
----- nolu patent belgesinin yayın tarihi incelemek için ----- internet sitesi verileri incelendiğinde patent belgesinin 08.04.2015 tarihinde yayınlandığı, ---- nolu patent belgesinin yayın tarihinin ---- nolu ----- buluş başlıklı faydalı model belgesinin başvurusundan önceki bir tarihte olması nedeniyle,
---- nolu faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı,---- nolu -----buluş başlıklı faydalı model belgesinin 2 ve 3 nolu istemleri 1 numaralı isteme bağımlı olarak yazılmış olup ayrıca bir koruma kapsamı tanımlamaması nedeniyle 2 ve 3 nolu bağımlı istemlerinde başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfından yoksun olduğu, bu haliyle davalı adına tescilli adına tescilli ----- tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilmiştir.
Yine davacı tarafın----- numaralı faydalı model yönünden hükümsüzlük talebi incelenmiş; davalı adına tescilli ---- numaralı “-----” bulus baslıklı faydalı model belgesinin istemleri incelendiğinde 1 bağımsız 2 bağımlı olmak üzere toplam 3 adet isteme sahip olduğu, 1 numaralı bağımsız istemin koruma kapsamı incelendiğinde, iç yüzeyinde hareket çıkıntısı bulunan kabin rayı profili ile üzerinde hareket çıkıntısının gireceği şekilde olan hareket yuvası bulunan L şeklindeki ağırlık rayı profilleri içermesi” olarak tanımlandığı, hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri sürülen ve davacı iddiaları ve ----- kayıtlarına göre 07.10.2015 hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri sürülen -----
internet sitesi üzerinden yapılan incelemede ve ------
internet sitesi üzerinden yapılan incelemede, () ---- nolu istemlerinin ----- delilleri karşısında yeni olduğu, --- nolu istemlerin sanayiye uygulanabilir olduğu, --nolu istemin açıklık kriterini karşıladığı, ---- nolu istemlerin açıklık kriterini karşılamadığı, ----- nolu istemlerin kapsam aşmama kriterine sahip olduğu,
yine alınan 10.07.2024 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde, Sitede -------adresinde yer alan 29.03.2015 tarihli arşiv kaydında ------adresinde yer alan 28.03.2015 tarihli arşiv kaydında davaya konu ürünün yer aldığı yönündeki tespitler dikkate alındığında davaya konu ----- numaralı faydalı modelin tescil başvuru tarihinden çok önceki tarih olan 28.03.2015 tarihinde tamamlanmış haliyle kamuya sunulduğu,
her ne kadar davalı tarafça bu arşiv kaydının sonradan oluşturulduğu beyan edilmiş ise de bilişim uzmanı bilirkişiden alınan raporda belirlendiği üzere, -----uzantılı davalının internet sitesinin 29.03.2015 tarihli arşiv kaydına ait olduğu,
arşiv kaydında davaya konu tasarıma ait görselin ve boyutlandırmaların yer aldığı yönündeki tespitler dikkate alındığında davalı tarafın bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiş ve bu haliyle ----- tescil numaralı faydalı modelin de yenilik ve buluş basamağı şartları yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilmiş ve hem hükümsüzlüğü talep edilen tüm tasarım tescilleri ve hem de tüm hükümsüzlüğü talep edilen tüm faydalı modellerin hükümsüzlüğüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2021/81, K. 2025/111, 15 Nisan 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama