İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/130 K.2024/306

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/130 Esas

KARAR NO :2024/306

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.)

DAVA TARİHİ: 14/03/2018

KARAR TARİHİ : 05/12/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılardan ----- tarihinde, ----- tarihleri arasında yayınlanacak olan------- isimli televizyon programının mali haklarının devri sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 2. maddesinde belirtildiği üzere ilk bölümünün ---- tarihinde yayınlanacağı ve toplamda ------ bölümden ibaret olduğunu;

söz konusu televizyon programının yayına hazır hale getirilmesine kadar süren bütün süreci/aşamaları kapsayan işlerin davacı tarafından tamamlandığını, bu durumun sözleşme ile sabit olduğunu, programın sözleşmenin 4.7 maddesinde belirtildiği gibi daha önce yayınlanmamış özgün bir eser olduğunu, davacının 13 bölümlük programı davalı kuruma yayına hazır halde devir ettiğini, aynı sözleşmenin ------ maddeleri gereği sözleşmeye konu televizyon programının sponsorluk haklarının davacıya bırakıldığı ve belirtilen tarihler arasında davalı kanalda yayınlandığını,

ilk yayın tarihinden itibaren büyük beğeni kazanan programın --------yılı sonrasında da devam edilmesine ilişkin davacı yayıncı kuruluş ile yeniden sözleşme yapılması yönünde görüşmeler yürütülürken, davalı yayıncının, söz konusu programın sunumunu üstlenen diğer davalı ile anlaştığı ve programının devamı niteliğindeki yayınlara devam ettiğinin öğrenildiğini, davaya konu bu programın hala davalı kanal tarafından yayınlandığını,

son olarak da --------- yayınlayarak açıkça haksız ve hukuka aykırı olarak ilgili programda sunum işini üstlenen diğer davalının anlaşma yaparak ve söz konusu eser de aynı---------- serbestisini de açıkça aşan nitelikte yayın yaptığını;

bu nedenle davacının fikri mülkiyete dair haklarının haksız ve hukuka aykırı şekilde ihlal edildiğini, yapımı tamamlanan ve yayını gerçekleştirilen 13 bölümün tüm hazırlanma masraflarının davacı tarafından karşılandığını, programın yeni yayın döneminde devam edeceğine olan inanç ile sponsorlar ile görüşmeler devam ederken, davalılardan sunucu----- bir takım bahaneler ile------ tarihinde davacıdan mail yoluyla edindiği teklif formunu sadece isim kısmına kendi adını yazdığını, beyanla 5846 sayılı Kanunun 77. maddesi uyarıca programın yayınının tedbiren durdurulmasını;

davacıya ait----------- haklarına davalılar tarafından gerçekleştirilen tecavüzün tespiti ve menine, davacının 5846 sayılı Kanundan kaynaklanan haklarını ihlal ile davalılarca elde edilen gelirin bilirkişi marifeti ile tespitine, bu gelirin üç katından az olmamak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 15/10/2024 tarihli ıslah dilkeçesinde ise davalıların, ihtara rağmen 66 bölümden oluşan mütecaviz ihlallerinin ağırlığı ve mütemadiyen devamlılığı nazara alınarak bilirkişilerce tespit edilen gelirin 3 katı oranında 990.000 TL maddi tazminatın ve 10.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmini ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesinde diğer taleplerinin kabulüne, yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAPLAR

Davalı ----------- cevap dilekçesinde; davacının gerçekleştirdiği televizyon programında müvekkiline de iş teklifinde bulunduğunu, programın ülkemizin yöresel yemeklerinin tanıtıldığı bir yemek programı olduğunu, ----- kanalında yayınlanmak üzere hazırlanacağını, programın adının -------- olup, müvekkili tarafından bulunduğunu ve kullanılması konusunda da ısrarcı olduğunu, müvekkilinin iddia edildiği gibi sadece ----- olmayıp, tüm içeriği belirleyen ve metni hazırlayan kişi olduğunu, davacı ile diğer davalı----- programın yayınlanmasına dair sözleşmenin sona ermesiyle birlikte, mali hak sahibi olan diğer davalı------- tarafından,

büyük beğeni toplayan programın devamının müvekkilinden talep edildiğini, ancak davacının işbu davayı ikame etmesiyle birlikte müvekkilinin faaliyetlerini başlayamadan durdurmak zorunda kaldığını, davacının iddia ve beyanlara katılmanın mümkün olmayıp, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------cevap dilekçesinde; öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, esasa ilişkin olarak ise; müvekkili ------- ortamlar üzerinden yayınlarını sürdüren ve ------ en büyük ve en çok izlenen televizyon kanallarından biri olan -------- mutlak yayın hakkı sahibi ve tek yetkili kullanıcısı olduğunu, dava konusu programın formatının müvekkiline ait olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde ------ isimli programın formatını oluşturduğunu ve programın ismini kendisinin yarattığını iddia ettiğini, ancak davacının tüm bu beyanlarının gerçek dışı olduğunu, televizyon program formatının müvekkili tarafından oluşturulduğunu,

dava konusu programdan doğan mali hakların tümünün süre, yer, mecra, sayı, muhteva sınırı olmaksızın 12.10.2017 tarihli sözleşme ile davacı tarafından müvekkiline devredildiğini, ------ isminin müvekkili tarafından yaratılmış olup, davacı tarafın ------------ ismi üzerinde herhangi bir hakkı bulunmadığını, davacı tarafın, program ismini kendisinin belirlemiş olduğunu iddia etmiş ise de bu beyanların gerçek dışı olduğunu, davacıya program ismini belirleme işinin verilmediğini, davacı tarafın imzaladığı sözleşmede program ismi üzerinde hiçbir hak iddiasında bulunmadığını belirterek,

davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce -----Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve taraflar arasında imzalanan sözleşme içeriğine göre, dava konusu ------ isimli televizyon programının FSEK kapsamında eser niteliğinde olduğu, davacının 13 bölüm için yapımcı olarak programı hazırlayıp davalı şirkete teslim ettiği, davacı ile yapılan sözleşmenin 13 bölüm için yapıldığı, 13 bölüm yayınlandıktan sonra, davalı şirketin diğer davalı--------- sunuculuğu ile programın yeni bölümlerini hazırlayıp yayınladığı,

her ne kadar davacı şirket eser sahibi olduğunu ve FSEK'ten kaynaklanan haklarının ihlal edildiğini iddia etmişse de, sözleşme ile eser sahipliğinden kaynaklanan işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletme haklarını süresiz olarak davalı ----- devrettiği, bu nedenle eser üzerinde hak iddia edemeyeceği, davalı ------hak sahibi olduğu eserle ilgili --------- birlikte programın yapımına, yayınına ve gösterimine devam edebileceği, programla ilgili işleme hakkını dahi kullanabilecekleri,

davacının dava konusu eser üzerinde hak sahibi olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Mahkememiz hükmü davacı tarafça ve ve Davalılardan ---------------- tarafından istinaf edilmiştir. --------ile "

Davacı vekilinin dava dilekçesinde, müvekkilinin ---- tarihli sözleşme ile, ---- tarihinde yayınlanacak olan -----mali haklarını davalılardan ------ devrettiğini ancak bu tarihten sonra davalı yayın kuruluşunun, diğer davalı--------- sözleşme yaparak, programı aynı isim, aynı format ve aynı akış, aynı jenerik içerisinde yayınlamaya devam ederek müvekkilinin maddi ve manevi haklarını ihlal ettiğini beyanla, 5846 Sayılı Kanun'dan kaynaklanan haklarına tecavüzün tespiti ve meni ile, maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

Davalı ----------, davacının programın 13 bölümünün yapımcısı olduğunu, programın formatının kendisine ait olduğunu, davacının, ------ ilişkin tüm mali hakları -------- süre, yer, mecra, sayı, muhteva sınırı olmaksızın, sınırsız bir şekilde müvekkiline devrettiğini savunduğu, diğer davalı------- davacı iddialarının doğru olmadığını, program isim ve içeriğinin kendisi tarafından belirlendiğini savunduğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince "davacının sözleşme ile eser sahipliğinden kaynaklanan işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletme haklarını süresiz olarak davalı -------- devrettiği, bu nedenle eser üzerinde hak iddia edemeyeceği" gerekçesiyle davanın reddine karar verdiği, davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında programın 13 bölümünün yapımcısının davacı olduğu, davacının edimini yerine getirerek 13 bölümün kayıtlarını davalıya teslim ettiği ve 13 bölümün mali haklarının davalı----- devredildiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ---------- tarihinden sonra aynı isim ve aynı formatla yayınlanan bölümlerin davacının FSEK'den kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal edip etmediğinin tespitinden kaynaklanmıştır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, dosyaya sunulan kayıtlar ve internet üzerinde yapılan inceleme ile, davalı tarafça yapılan yayınlar incelenerek, davaya konu ------formatının ilim ve edebiyat eseri olarak korunabileceği, davacının program formatı ile davaya konu ------ aynı karakteristik özellikleri taşıdığı beyan edilmiştir.

Taraflar arasındaki ------- sözleşmenin konusu: ------- tarihinde yayına başlaması planlanan ------ programının banttan yayın olarak üretilerek FSEK ilgili maddeleri uyarınca tüm mali haklarının -----------programın sunar-sundu (sponsorluk) yayın haklarının teslim edilmesidir." şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı yapımcı şirketin, sözleşmeye konu 13 bölüm program üzerinde FSEK 80. Madde uyarınca bağlantılı hak sahibi olduğu, FSEK 80. Madde de "Eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı hak sahibi olanlar da eser sahipleri gibi Tecavüzün Ref'i, Tecavüzün Men'i ve Tazminat Davası haklarından faydalanırlar hükmünün" düzenlendiği, davacı şirketin yapımcısı olduğu, 13 bölüm programın yapımını gerçekleştirdiği, kayıtları davalı -------- teslim ettiği ve bu yapımlar üzerindeki mali haklarını da süre ve zaman ile sınırlı olmaksızın, 3. Kişilere devir yetkisi de dahil olmak üzere davalı şirkete (tam ruhsat şeklinde) devrettiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça programın ismi ve logosunun kendisi tarafından oluşturulduğunu, program formatının kendisine ait olduğunu, --------- tarihinden sonra yayınlanan programların davacının haklarını ihlal ettiğini ileri sürmüş, dava dilekçesi ekinde, sunum dosyası ve teklif sunulduğuna dair e-mail yazışmalarının, program logosuna ilişkin mail yazışması sunulduğu, yazışma örneklerinin ise okunaklı olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı --------- kaydından dilekçe ekinde delil listesine ait eklerin sunulduğu, eklerin fiziken dosyaya konulmadığı anlaşılmıştır. Davalılar vekilleri ise bu iddialara karşı çıkmış, program formatı ve isminin kendilerine ait olduğunu ileri sürmüşlerdir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacı tarafça hazırlanan programın arka jeneriğinde İçerik;---------- adının yazılı olduğu, ortak eser sahibi olduklarının beyan edildiği, davalılardan -------- vekili cevap dilekçesinde, bilirkişi raporundaki bu tespitin hatalı olduğunu, program formatının müvekkiline ait olduğunu beyan etmiştir.

Dosyaya sunulan sözleşme içeriğinden programın isminin ve formatının kime ait olduğunun anlaşılamadığı, dosya kapsamında tedbir talebinin değerlendirilmesi yönünden alınan bilirkişi raporunun da, tedbir talebinin değerlendirilmesi yönünden, tarafların delilleri toplanmadan alındığı anlaşılmakla eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın taraf delillerinin okunaklı örneklerinin denetime elverişli olacak şekilde dosya kapsamına alınarak,

tarafların e-mail yazışmalarının bilişim uzmanı bilirkişi, eser konusunda uzman bilirkişi ve--------------- yapımcılığı konusunda uzman bilirkişinin yer aldığı bilirkişi heyetince incelenerek programın isminin ve formatının davacıya ait olup olmadığının ve program formatının eser vasfında olup olmadığı, isim üzerinde hak iddia edilip edilemeyeceği , davacının haklarının ihlal edilip edilmediğinin tespiti yönünden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi " gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya ----- alarak yeniden yargılama yapılmıştır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Dava; davacı ile davalı----- arasında imzalanan sözleşmeye dayalı olarak FSEK ten kaynaklanan mali ve manevi haklara ilişkin; maddi ve manevi tazminat davasıdır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce alınan -----tarihli bilirkişi raporunda; "dava konusu programın FSEK kapsmaında eser niteliğinde olduğu, davalıların -----yayınlanan programının format, içerik ve biçim açısından davacınınki ile aynı olduğu; ancak, davacının ----------- yaptığı sözleşmede FSEK'nun 21. maddesinde düzenlenen İşleme Hakkını, 22 maddesinde belirtilen Çoğaltma Hakkını 23. maddesinde yer alan ---------- şirketine zaman, süre, mecra, mekan sınırları olmadan devrettiğinden,

davacıya ait eserin davalılar tarafından haksız işlenmesinin koşullarının ve buna bağlı olarak da tecavüzün ref'i ve maddi ve manevi tazminat talebinin koşullarının oluşmadığı" beyan edilmiştir.Taraflar arasında imzalanan ------örneğinin dosyaya sunulduğu, sözleşmede davacı şirketin ------ olarak yer aldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki "Sözleşmenin Konusu" başlıklı 3. Maddesinde;" sözleşmenin konusu:-----tarihinde yayına başlaması planlanan ----- programının banttan yayın olarak üretilerek FSEK ilgili maddeleri uyarınca tüm mali haklarının ---- devredilmesi ve ------- sunar-sundu (sponsorluk) yayın haklarının teslim edilmesidir." şeklinde düzenlenmiştir.Sözleşmenin ------------ sunucusu, varsa diyalog yazarı, özgün müzik bestecisi, yönetmeni, bağlantılı hak sahipleri, konuklar, icracıları ile akdettiği/akdedeceği sözleşmeler çerçevesinde devir alacağı,

----- maddesinde düzenlenen ------ maddesinde yer alan -----olarak kullanımı ve ------- üzerinde eserin kullanım hakları da dahil olmak üzere işbu Sözleşme’de belirlenen diğer hakları ----- şahıslara devir yetkisi de kapsar şekilde münhasıran ---- devrettiğini/devredeceğini beyan, kabul ve taahhüt eder.---- anılan hakları kendi kullanmayacağı gibi ----- dışında hiçbir kişi ve/veya kuruluşa devretmeyeceğini, tam ve/veya basit ruhsat vermeyeceğini ve/veya satmayacağını------ Sözleşme'de düzenlenen tüm hakların ---- devredilmiş olacağını beyan, kabul ve taahhüt eder.” Sözleşmenin 5.3.

Maddesinde;"Sözleşme, hangi sebeple sona ererse ersin, ----- uyarınca edindiği haklar ve yetkiler açısından, herhangi bir süre ile kısıtlanmamış biçimde, süresiz olarak yürürlükte kalacaktır.”Sözleşmenin 16.1 maddesinde. "Sözleşme 15/10/2017 tarihinde yürürlüğe girer ve Sözleşme'de belirtilen diğer fesih halleri saklı kalmak kaydıyla ---------yayınının tamamlanması ve Tarafların karşılıklı taahhütlerini yerine getirmeleriyle son bulur."Sözleşmenin 16.2 maddesinde.

"Sözleşme, ---- devredilen haklar açısından ise süresiz olarak yürürlükte kalacaktır.” hükümleri düzenlenmiştir.20/07/2023 tarihli Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;

Davaya konu ------- gerek ilk bölümü gerekse devamındaki bölümlerinin davalılardan --------gereği haklı olarak kullanılabilmesi için elde edilecek kazancın %20’sinin davacı yapımcı firmaya ödenmesi taraflar arasındaki 12.10.2017 tarihli sözleşmenin 5.2. maddesi hükmü gereği zorunludur.

Davalı----- davacı yapımcı firmaya sözleşme gereği elde edeceği kazancın %20’sini ödemeksizin davaya konu--------- eser niteliğini haiz olmayan sinema mahsulünü kullanması FSEK md. 84 hükmü gereği haksız rekabet hükümlerine tabi haksız kullanım olacaktır.Tüm dosya kapsamında davalılardan ---- davaya konu --------- niteliğini haiz olmayan sinema mahsulünün ilk 13 bölüm dışındaki bölümlerinden elde ettiği kazancın %20’sini davacı yapımcı firmaya ödemiş olduğunu ispata elverişli herhangi bir bilgi, belge veya kaydın dosyaya sunulmamış olduğu görülmüştür.

Anılan tüm denenlerle davacı yapımcı firmanın FSEK md. 84 hükmü ile davalılardan ----- gereği davaya konu ------isimli sinema mahsulünün ilk 13 bölümden sonra çekilen her bir bölümü kapsamında elde edilmiş olan maddi kazanımın %20’sine sahip olması gerektiği; davalılardan -----anılan bedeli ödemeyerek FSEK md. 84 hükmü uyarınca haksız rekabet hükümlerine aykırı davrandığı ve davacının davalı--------- bölümünden sonra yayınlamış olduğu tüm bölümlerden elde ettiği kazancın %20’sini alması gerektiği;

davalı----- sözleşmede öngörülen ödemeyi yapmayarak davaya konu ------- kullanmasının FSEK md. 84 hükmü gereği haksız kullanım olduğu ve davacının haksız kullanımları menetme hakkının bulunduğu, davalılardan------konu sinema mahsulü üzerinde herhangi bir hakkının bulunmadığı ve davaya konu kullanımlarının FSEK md. 84 hükmü uyarınca haksız rekabet olduğu " yönünde görüş bildirilmiştir.

01/04/2024 tarihli bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;"Program yapımcısı; yapımın oluşturulmasında tüm çalışmaları idare eden, gerekli planlamaları yapan kişidir. Programla ilgili fikirleri bulur. Yapımın bütçesini belirler. Gereken mali imkânları ve malzemeleri temin eder. Yapım ekibini belirleyerek idare eder. Yazar ile program metni üzerinde çalışmalar yapar. Yapıma ilişkin yazışmaları sağlar.

Yapımcı sözleşme dahilinde tüm görevleri yerine getirdiği ve programı 13 bölüm yaptığı ve yayınlandığı tespit edilmiştir.Programın oluşum sürecinden yayın sürecine kadar olan dönemde izleyici beğenisine sunulan programda; sözleşme bitiş tarihinden itibaren yayınlanan dava konusu program üzerinden sadece logo farkı olduğu daire formunda sarı ton renginde programın ismi olan ---- kullanışmış olup, daire formunun üzerine sunucunun adı ----------olup, ------------ kullanılmıştır.

Program içerik bakımından sunuculu ve soru cevap şeklinde yemek programı ile şehir tanıtımı ve yöresel lezzetler hakkında bilgi içerikli program akışı biçiminde ilerlemektedir. Taraflar arası sözleşme sonrası 66 bölüm çekilmiş ve içerik, program akışı bakımından çekilen ilk 13 bölüm ile aynı formatta olduğu tespit edilmiştir.

2.Davaya konu --------- olarak eser korumasından faydalanmasının, formatların eser niteliğinin beher somut durumda tartışması gereği kapsamında ----- için net bir tanım olmadığından ve doktrin ve içtihat müstakar uygulamaları gereği her bir formatın eser vasfında kabulü için içerik incelemesi yapılması gerektiği, ------ işaret sayılabilecek yiyeceklerin denendiği tadım konulu bir içeriği olduğu ve benzerlerine nazaran hususiyet arz etmediği, böylece eser niteliğinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, bu kapsamda dosyada mübrez bilirkişi raporu ile kanaatimizin aynı yönde olduğu,

3.Davacının FSEK md. 84 hükümlerindeki haksız rekabet yollamasından faydalanabileceği, davalıların eyleminin FSEK md. 84 yollaması ile, 6102 sayılı Kanun madde 55 hükmü c fıkrası ile tanım bulan başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak yoluyla meydan verilen haksız rekabet halleri kapsamında ele alınabileceği,

 keza, haksız yolla ele geçirilen bilgiden yararlanılması hususunda, TTK md. 55/1 (c) 1. bendi üçüncü kişilere ait teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden, bunların kendisine yetkisiz olarak tevdi edilmiş veya sağlanmış olduğunun bilinmesi gerektiği hâlde, yararlanılması kapsamında faydalanılması imkanının olduğu,

 aynı zamanda, teknik çoğaltma imkânlarının kullanılarak haksız rekabet yapılmasının da söz konusu olduğu, TTK md 55/1 (c) 3. Bendi ile düzenlenmiş olan hüküm kapsamında, kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanılmasını ifade eder. Bu tür rekabeti bozucu eylemlerden biri olarak somut durumda davalıların eylemleri örnek gösterilebilir.

4. Davacının FSEK md. 84 yollaması ile TTK md. 61 hükmünde tanım bulan ihtiyati tedbirlerden faydalanabileceği ve yayın durdurma talebinin makul görülebileceği, tazminat talebi bakımından FSEK md. 68 ve 70 hükümlerine göre tazminat hesaplamasının somut olayda yapılmasının mümkün olmadığı, tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde TTK md. 56 d ve e hükümlerine göre, zararının tazmini ve/veya davalıların haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığını talep edebileceğini, TTK md. 56 hükmü gereğince manevi tazminat taleplerinin değerlendirme alanı bulabileceğini,

5. Mali Yönden: Dosya kapsamı belgeler üzerinde yapılan incelemelerde Mali yönden tazminat hesaplamasına yönelik bilgi ve belgeler yer almadığı için maddi tazminat hesaplanamadığı, hesaplama yapılabilmesi için dava konusu olan emtia ile ilgili elde edilen gelirleri gösterir defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmesi gerektiği, Manevi tazminat miktarının takdirinin mahkemeye ait olduğu" yönünde görüş bildirilmiştir. 26/09/2024 tarihli ek raporda ise;Taraflar arası yapılan sözleşmede 4.7. Yapımcının,---------- çekmiş olduğu Sözleşme Konusu ----------her bölümünün daha önce yayınlanmamış özgün bir yapıt olacağını kabul ve taahhüt etmiştir.

• Program yapımcısı; yapımın oluşturulmasında tüm çalışmaları idare eden, gerekli planlamaları yapan kişidir. Programla ilgili fikirleri bulur. Yapımın bütçesini belirler. Gereken mali imkânları ve malzemeleri temin eder. Yapım ekibini belirleyerek idare eder. Yazar ile program metni üzerinde çalışmalar yapar. Yapıma ilişkin yazışmaları sağlar. Yapımcı sözleşme dahilinde tüm görevleri yerine getirdiği ve programı 13 bölüm yaptığı ve yayınlandığı tespit edilmiştir.

• Programın oluşum sürecinden yayın sürecine kadar olan dönemde izleyici beğenisine sunulan programda ; sözleşme bitiş tarihinden itibaren yayınlanan dava konusu program üzerinden sadece logo farkı olduğu daire formunda sarı ton renginde programın ismi olan -----olup, daire formunun üzerine sunucunun adı ------ eklenmiştir. İlk 13 bölümdeki program adı ------- olup, orta aksına çatal, kaşık ve bıçak figürü kullanılmıştır. -------- bakımından sunuculu ve soru cevap şeklinde yemek programı ile şehir tanıtımı ve yöresel lezzetler hakkında bilgi içerikli program akışı biçiminde ilerlemektedir. Taraflar arası sözleşme sonrası 66 bölüm daha çekilmiş ve içerik ve akış bakımından çekilen ilk 13 bölüm ile aynı formatta olduğu tespit edilmiştir.

• 12 Ekim 2017 de tarafların yapmış olduğu sözleşmede program başı bedelin belirlenmediği, bu sebepten

Piyasa şartlarına ve yayın yılına göre bölüm başı program bedelinin 20.000 TL + KDV olduğu takdiri ise Sayın Mahkemeye ait olacağı tespit edilmiştir.

• TV Yapımcısı Sayın Bilirkişi tarafından. Yapımcı sözleşme dahilinde tüm görevleri yerine getirdiği ve programı 13 bölüm yaptığı ve yayınlandığı,12 Ekim 2017 de tarafların yapmış olduğu sözleşmede program başı bedelin belirlenmediği, bu sebepten Piyasa şartlarına ve yayın yılına göre bölüm başı program maliyet bedelinin 20.000 TL + KDV olacağı şeklinde tespit yapıldığı, 13 bölüm sonrası 66 bölüm çekilmiş.

Sözleşme bakımından telif hakkı doğuyorsa bölüm başı ortalama kar marjının % 25 olabileceği, bu durumda maliyet bedelinin % 25’i ( 20.000 TL.

X 0,25) = 5.000 TL. bölüm başı ortalama kar elde edebileceği, 13 bölüm sonrası 66 adet bölüm çekildiği, her bölüm fomatının 5.000,00 TL. karla satılması durumunda elde edebileceği kar miktarı : (66 Bölüm x 5.000,00 TL).= 330.000,00 TL. satış karı elde edebileceği, Tazminat şartlarının oluşması durumunda bu miktarın tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınabileceği,

• Davaya konu --------- olarak eser korumasından faydalanmasının, formatların eser niteliğinin beher somut durumda tartışması gereği kapsamında ----- için net bir tanım olmadığından ve doktrin ve içtihat müstakar uygulamaları gereği her bir formatın eser vasfında kabulü için içerik incelemesi yapılması gerektiği, ---------coğrafi işaret sayılabilecek yiyeceklerin denendiği tadım konulu bir içeriği olduğu ve benzerlerine nazaran hususiyet arz etmediği, böylece eser niteliğinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, bu kapsamda dosyada mübrez bilirkişi raporu ile ve kök raporumuz ile kanaatimizin aynı yönde olduğu, kanaatimizi değiştirecek surette dosyaya bilirkişi raporunu takiben bir bilgi ve belge sunulmadığı,

• Davacının FSEK md. 84 hükümlerindeki haksız rekabet yollamasından faydalanabileceği, bu hususun dava konusu ve Mahkeme görev konusunda kalıp kalmadığı hususunun değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

• Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde sözleşmenin yayın saati satış sözleşmesi niteliğinde akdedilmiş olduğunu yapımcının mali hakların karşılığında ödeme almadığını, sözleşmenin de üretilen emtianın eser niteliğinde olmamasından hareketle uyuşmazlıkta işburada yalnızca itirazlar kapsamında değerlendirmeye alındığı, davalıya ilerleyen bölümler için işleme eser üretme hakkını da vermiş sayılamayacağı," yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

FSEK 2,21,22,23, 24,25 ve 84. Maddeleri,

GEREKÇE

Dava, eser sahipliğinden kaynaklı mali hakların ihlali dolayısıyla maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Davacı taraf, davalı sunucu ve yayıncı tarafların sözleşmede belirtilen 13 bölümlük mali hak devri dışında dava konusu -------- programını sözleşmede belirlenen bölümler dışında da yayınlamak suretiyle davacı tarafın eser üzerindeki mali haklarının devir olmaksızın hukuka aykırı olarak kullanmak suretiyle mali haklarının ihlal edildiğini, bu ihlal dolayısıyla oluşan maddi ve manevi zararlarının giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce ----- kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılamada; ------, alınan bilirkişi raporu ve taraflar arasında imzalanan sözleşme içeriğine göre, dava konusu -------isimli televizyon programının FSEK kapsamında eser niteliğinde olduğu, davacının 13 bölüm için yapımcı olarak programı hazırlayıp davalı şirkete teslim ettiği, davacı ile yapılan sözleşmenin 13 bölüm için yapıldığı, 13 bölüm yayınlandıktan sonra, davalı şirketin diğer davalı ------sunuculuğu ile programın yeni bölümlerini hazırlayıp yayınladığı,

her ne kadar davacı şirket eser sahibi olduğunu ve FSEK'ten kaynaklanan haklarının ihlal edildiğini iddia etmişse de, sözleşme ile eser sahipliğinden kaynaklanan işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletme haklarını süresiz olarak davalı---- devrettiği, bu nedenle eser üzerinde hak iddia edemeyeceği, davalı---- hak sahibi olduğu eserle ilgili ------- birlikte programın yapımına, yayınına ve gösterimine devam edebileceği, programla ilgili işleme hakkını dahi kullanabilecekleri, davacının dava konusu eser üzerinde hak sahibi olmadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş,

bu kararın davacı tarafın istinaf yoluna başvurusu sonrası -------dosyası ile incelenmesi sonrasında " Dosyaya sunulan sözleşme içeriğinden programın isminin ve formatının kime ait olduğunun anlaşılamadığı, dosya kapsamında tedbir talebinin değerlendirilmesi yönünden alınan bilirkişi raporunun da, tedbir talebinin değerlendirilmesi yönünden, tarafların delilleri toplanmadan alındığı anlaşılmakla eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın taraf delillerinin okunaklı örneklerinin denetime elverişli olacak şekilde dosya kapsamına alınarak,

tarafların e-mail yazışmalarının bilişim uzmanı bilirkişi, eser konusunda uzman bilirkişi ve ------ program yapımcılığı konusunda uzman bilirkişinin yer aldığı bilirkişi heyetince incelenerek programın isminin ve formatının davacıya ait olup olmadığının ve program formatının eser vasfında olup olmadığı,

isim üzerinde hak iddia edilip edilemeyeceği , davacının haklarının ihlal edilip edilmediğinin tespiti yönünden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiş, bu kaldırma kararı sonrası dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen yeni esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Dava konusu somut olayda Kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılama ve İstinaf incelemesinde belirlendiği üzere taraflar arasında programın 13 bölümünün yapımcısının davacı olduğu, davacının edimini yerine getirerek 13 bölümün kayıtlarını davalıya teslim edildiği ve 13 bölümün mali haklarının davalı------- devredildiği konusunda ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 14 Ocak 2018 tarihinden sonra aynı isim ve aynı formatla yayınlanan bölümlerin davacının FSEK'den kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal edip etmediği hususundan kaynaklandığı sabittir.

Bu tespitten sonra öncelikle dava konusu ------- isimli ---- eser mahiyetinde olup olmadığı hususu değerlendirilmiş, dava konusu -----------dakika süreli ülkemizin yöre ve insanlarının tanıtıldığı, sohbet şeklinde geçen bir program formatında olduğu, yapımcısının davacı ve sunucusunun davalı---- olduğu, programın gezi ve tadım üzerine kurulu bir program olduğu, programın bilirkişi raporları ile de belirlendiği üzere sahibinin hususiyetini taşıyan bir unsurun bulunmadığı, formatın benzer formatlardan ayıran özgün bir yanının bulunmadığı, dikkate alındığında eser mahiyetinde olmadığı ve eser korumasından yararlanamayacağı kabul edilmiştir.

Bu tespitten sonra davacı tarafın korunmaya değer bir hakkının bulunup bulunmadığı hususu da değerlendirilmiş, FSEK 84. Maddesinde her ne kadar bir işaretin, resimin veya sesin, bunları nakle yarıyan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatlarla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin 3 üncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayımlanmasını men etme hakkının bulunduğu, bu korumanın haksız rekabet hükümleri çerçevesinde talep edilmesinin mümkün olduğu,

davacı tarafın yapımcısı olduğu hususiyet itibari eser vasfı bulunmayan televizyon programının eser vasfı bulunmasa da iş ürünü mhiyetinde olduğu ve haksız rekabet korumasından yararlanacağı alınan bilirkişi raporları ve Mahkemeizce yapılan değerlendirme ile sabit görülmüştür.

Davalılar her ne kadar davacı tarafın eserden kaynaklı hakların korunması talebi ile dava ikame ettiğini ve FSEk 84. Maddeden kaynklı koruma talebinde bulunmadığını beyan ve iddia etmiş ise de maddi vakıa çerçevesinde hukuki vasıflandırma hakime ait olduğu gözetilerek uyuşmazlığın değerlendirilmesi ve uygulanacak hükümlere mahkememizce karar verileceği gözetilerek bu yöndeki savunmalara itibar edilmemiştir.

Bu tespitlerden sonra davalılarca davacının haksız rekabet hükümleri çerçevesinde haklarının ihlali yönünden uyuşmazlık değerlendirilmiş, davacı şirket davalı televizyon arasında ile 12.10.2017 tarihli 13 bölümlük program yapım sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme gereği davacı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle davalı tarafa programların teslim edildiği, bu 13 bölüm yönünden davalı tarafın yapımcı tarafa bedeli ödediği tarafların kabulündedir.

Bu çekilen 13 bölüm sonrasında dava konusu programın davalı ----- sunumunda ve aynı formatta 66 bölüm daha çekildiği ve yayınlandığı da davalı şirket kayıtları ile sabittir.

Bu yayınlanan bölümler yönünden aynı formattaki yayın sebebiyle az yukarıda ifade edildiği üzere davacı şirketin iş ürünü dolayısıyla haklarının haksız rekabet hükümleri çerçevesinde ihlal edildiği, yapılan araştırma sonrası bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere piyasa şartlarına ve yayın yılına göre bölüm başı program maliyet bedelinin 20.000 TL + KDV olacağı, bu haliyle bölüm başı kar marjının % 25 olabileceği, bu durumda maliyet bedelinin

% 25’i ( 20.000 TL. X 0,25) = 5.000 TL. bölüm başı ortalama kar elde edebileceği, bu haliyle davalıların yayıncı şirketin elde edebileceği kar miktarı : (66 Bölüm x 5.000,00 TL).= 330.000,00 TL.

Olacağı ve davacı tarafın haksız rekabet hükümleri çerçevesinde haksız eylemi birlikte gerçekleştiren davalılardan bu miktar yönünden talepte bulunma hakkı bulunduğu kabul edilmiş ve maddi tazminat talebi yönünden davanın bu miktar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, az yukarıda ifade edildiği üzere davacı tarafın iş ürünlerinin haksız kullanılması sebebiyle davalı eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğu kabul edildiğinde davacı tarafın bu ihlaller dolayısıyla TTK'nın 56 ve TBK'nın 58. Maddesine göre manevi zararının oluşacağı kabul edilerek,

ihlalin mahiyeti, günün koşulları ve talep miktarı nazara alınarak 10.000,00-TL Manevi tazminat alacağının haksız ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın kararın yayınlanması talebi de değerlendirilmiş, FSEk 84. Maddesi ve TTk'nın 59. Maddesindeki düzenleme çerçevesinde "davayı kazanan tarafın istemiyle, gideri haksız çıkan taraftan alınmak üzere, hükmün kesinleşmesinden sonra ilan edilmesine de karar verebilir" hükmü çerçevesinde kararın yayınlanmasını talep hakkı bulunduğu kabul edilmiş ve kararın bir gazetede bir kez ilanının kararın mahiyeti ile uyumlu olduğu kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.